تجارت
اوزبکستان توافقنامه مطالعات امکانسنجی خطآهن ترانسافغان را تصویب کرد
بر اساس این فرمان، وزارت ترانسپورت اوزبکستان بهعنوان نهاد مسئول اجرای توافقنامه تعیین شده و وزارت خارجه این کشور موظف شده است تکمیل مراحل داخلی لازم را به جانبهای افغان و پاکستان اطلاع دهد.
رسانههای ازبکستانی گزارش داده اند که این کشور توافقنامه بینالمللی برای تهیه مطالعات امکانسنجی بخش «نایبآباد–خارلاچی» خطآهن ترانسافغان را تصویب کرده است. شاوکت میرضیایف، رئیسجمهور اوزبکستان، با امضای یک فرمان، مشارکت رسمی این کشور در کارهای مشترک مقدماتی پروژه را تأیید کرد.
این توافقنامه چارچوب همکاری میان وزارت ترانسپورت اوزبکستان، وزارت فواید عامه افغانستان و وزارت راهآهن پاکستان را تعیین میکند و بر تهیه مطالعات امکانسنجی یک خطآهن جدید تمرکز دارد که بخشی از پروژه بزرگتر خطآهن ترانسافغان بهشمار میرود.
بر اساس این فرمان، وزارت ترانسپورت اوزبکستان بهعنوان نهاد مسئول اجرای توافقنامه تعیین شده و وزارت خارجه این کشور موظف شده است تکمیل مراحل داخلی لازم را به جانبهای افغان و پاکستان اطلاع دهد.
این توافق بر بنیاد سند همکاری سهجانبهای استوار است که در ۱۷ جولای ۲۰۲۵ میان اوزبکستان، افغانستان و پاکستان برای مطالعه دهلیز ریلی «ترمز–خارلاچی» امضا شده بود. مسیر پیشنهادی این خطآهن از ترمز، نایبآباد، میدانشهر، لوگر و خارلاچی عبور کرده و آسیای مرکزی را از طریق افغانستان به آسیای جنوبی وصل میکند.
مطالعات امکانسنجی این پروژه از سوی دفتر سهجانبه توسعه راهبرد دهلیزهای ترانسپورتی بینالمللی تحت اداره راهآهن اوزبکستان انجام خواهد شد؛ دفتری که در سال ۲۰۲۳ در تاشکند ایجاد و در کابل و اسلامآباد نیز نمایندگی دارد.
پروژه خطآهن ترانسافغان نخستینبار در سال ۲۰۱۸ مطرح شد. برآوردهای تازه هزینه این پروژه را میان ۷ تا ۸.۲ میلیارد دالر نشان میدهد و یکی از گزینههای اجرایی آن، مشارکت عامه و خصوصی بر اساس مدل «ساخت، بهرهبرداری و انتقال» عنوان شده است.
تجارت
افزایش درآمد ترانزیت هوایی افغانستان؛ میلیونها دالر از عبور پروازها
بر بنیاد این گزارش، در حال حاضر نزدیک به دو هزار پرواز در هفته از فضای افغانستان عبور میکنند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود پنج برابر افزایش یافته است.
در حالیکه مسیرهای پروازی جهانی بهدلیل تنشهای منطقهای تغییر یافته، گزارش تازه «سویش انفو» نشان میدهد که عبور طیارهها از حریم هوایی افغانستان به منبع عایداتی قابلتوجه برای این کشور تبدیل شده است.
بر بنیاد این گزارش، در حال حاضر نزدیک به دو هزار پرواز در هفته از فضای افغانستان عبور میکنند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود پنج برابر افزایش یافته است. گفته میشود که از هر طیاره حدود ۷۰۰ دالر بهعنوان حق عبور اخذ میشود که در مجموع عایدات هفتگی را به حدود ۱.۴ میلیون دالر و سالانه به بیش از ۷۰ میلیون دالر میرساند.
این افزایش پروازها در حالی صورت گرفته که جنگ در اوکراین و تنشها در خاورمیانه، مسیرهای هوایی سنتی میان اروپا و آسیا را محدود ساخته و شرکتهای هوایی را مجبور به استفاده از مسیرهای بدیل از جمله افغانستان کرده است.
در همین حال، گزارش افزوده است که برخلاف بسیاری از کشورها، هزینه عبور از حریم هوایی افغانستان بهصورت ثابت برای هر پرواز تعیین شده و بر اساس وزن هواپیما یا فاصله طیشده محاسبه نمیشود.
با این وجود، برخی نگرانیها نیز مطرح شده است. بر اساس این گزارش، نبود سیستم پیشرفته کنترول ترافیک هوایی در افغانستان باعث شده تا پیلوتها خودشان هماهنگیهای لازم را انجام دهند؛ موضوعی که انتقاداتی را در پی داشته است.
همزمان، برخی شرکتهای هوایی بهدلیل شرایط امنیتی و تغییر مسیرها، شماری از پروازهای خود به کشورهای خاورمیانه را لغو کردهاند و توجه بازار سفر به مقاصد دیگر مانند اروپا و کارائیب افزایش یافته است.
این تحولات نشان میدهد که افغانستان، با وجود چالشها، بهگونه غیرمستقیم از تغییرات ژئوپولیتیکی در منطقه سود برده و به یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی هوایی تبدیل شده است.
تجارت
افزایش واردات سوخت افغانستان از روسیه در پی تغییر مسیر انرژی منطقه
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی تاجران، حجم مجموع عرضه سوخت به این کشورها در دوره جنوری تا مارچ به ۳.۳۴۷ میلیون تُن متریک رسیده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان در سه ماه نخست سال جاری میلادی، واردات سوخت از روسیه و بلاروس را از طریق خطوط آهن بیش از ۵۰ درصد افزایش دادهاند؛ اقدامی که در پی تغییر مسیر صادرات انرژی روسیه و کاهش عرضه از خاورمیانه بهدنبال تنشهای منطقهای صورت گرفته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی تاجران، حجم مجموع عرضه سوخت به این کشورها در دوره جنوری تا مارچ به ۳.۳۴۷ میلیون تُن متریک رسیده است.
رویترز میگوید پس از وضع تحریم اتحادیه اروپا بر واردات محصولات نفتی روسیه در فبروری ۲۰۲۳، آسیای مرکزی به بازار اصلی صادرات سوخت روسیه تبدیل شده است.
با وجود آنکه روسیه صادرات تیل را تا پایان ماه جولای محدود کرده، برخی کشورهای آسیای مرکزی که بر اساس توافقات بیندولتی با مسکو معافیت دارند، همچنان واردات خود را ادامه میدهند.
در این گزارش آمده است که مغولستان با واردات ۸۴۰ هزار تُن، بزرگترین خریدار سوخت روسیه در منطقه بوده است. افغانستان نیز با وجود عدم معافیت رسمی از محدودیت صادرات تیل روسیه، به دلیل ادامه صادرات بلاروس، واردات خود را افزایش داده است.
رویترز افزوده است که واردات افغانستان از روسیه و بلاروس در سه ماه نخست سال، نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، چهار برابر افزایش یافته و به ۵۳۰ هزار تُن رسیده است که شامل ۲۳۱ هزار تُن تیل میباشد.
تجارت
رشد پایدار تجارت میان ازبکستان و افغانستان؛ حجم دادوستد به ۲۹۸ میلیون دالر رسید
افغانستان همچنان در میان شرکای مهم تجاری ازبکستان قرار دارد و در جمع ۲۰ کشور نخست از نظر حجم تجارت این کشور جای گرفته است.
بر اساس گزارش تازهای که از سوی کمیته ملی احصائیه ازبکستان منتشر شده، حجم تجارت میان ازبکستان و افغانستان در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲۹۸.۴ میلیون دالر رسیده است.
طبق این گزارش که از سوی خبرگزاری «ترند» به نقل از منابع رسمی منتشر شده، میزان تجارت میان دو کشور در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۸.۲ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که در آن زمان ۲۷۵.۹ میلیون دالر ثبت شده بود.
آمارها نشان میدهد که حجم تجارت دوجانبه در مقایسه با سال ۲۰۲۴ افزایش چشمگیر داشته و از ۱۳۱.۲ میلیون دالر به بیش از دو برابر رسیده است؛ افزایشی معادل ۱۲۷.۵ درصد در دو سال گذشته.
افغانستان همچنان در میان شرکای مهم تجاری ازبکستان قرار دارد و در جمع ۲۰ کشور نخست از نظر حجم تجارت این کشور جای گرفته است.
در این دوره، صادرات ازبکستان به افغانستان ۲۸۹.۱ میلیون دالر بوده که ۹۶.۹ درصد کل تجارت دوجانبه را تشکیل میدهد؛ موضوعی که نشاندهنده ماهیت عمدتاً صادراتی روابط اقتصادی میان دو کشور است.
بر اساس این گزارش، ساختار تجارت میان دو کشور بیشتر شامل محصولات زراعتی، منابع انرژی و کالاهای صنعتی و تولیدی میباشد.
در مجموع، حجم تجارت خارجی ازبکستان در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۱.۶ میلیارد دالر رسیده و این کشور با بیش از ۱۶۰ کشور جهان روابط تجاری فعال دارد.
کارشناسان اقتصادی این روند را نشانهای از گسترش همکاریهای منطقهای و افزایش نقش افغانستان در تجارت آسیای مرکزی میدانند.
-
جهان4 روز agoحداقل ۳۰ کشته در ازدحام مرگبار در قلعه تاریخی هائیتی
-
ورزش5 روز agoتیم فوتبال زیر ۱۷ سال افغانستان در بازی پایانی مقابل تاجیکستان شکست خورد
-
اخبار ساحوی3 روز agoاردوی امریکا از آغاز محاصره دریایی بر تمام رفتوآمدهای کشتیها به ایران خبر داد
-
اخبار ساحوی5 روز agoرویترز: رهبر جدید ایران دچار جراحات شدید و تغییر شکل ظاهری شده است
-
ورزش4 روز agoنشست مهم کریکت افغانستان با سرمربی جدید؛ تمرکز بر آینده و برنامههای ملی
-
جهان2 روز agoترمپ: ایران خواهان توافق است
-
جهان3 روز agoجنگ خاورمیانه اقتصاد جهان را لرزاند؛ کاهش رشد و افزایش تورم در پیش
-
اخبار ساحوی4 روز agoمذاکرات امریکا و ایران بدون توافق پایان یافت؛ ونس اسلامآباد را ترک کرد
