روزنامه ایندیپندنت در گزارشی تازه هشدار داده است که شهر کابل با یک بحران جدی آب روبه‌رو بوده و منابع آبی این شهر به‌گونه نگران‌کننده در حال کاهش است.

بر بنیاد این گزارش، باشندگان برخی از مناطق فقیرنشین کابل از کمبود آب آشامیدنی شکایت دارند و مجبور اند برای تأمین آب، مسیرهای طولانی را با ظروف سنگین طی کنند.

یک باشنده محل گفته است: «حتی در این سن‌وسال مجبورم آب حمل کنم؛ دیگر توان در بدن ما باقی نمانده است.» به گفته ساکنان، آب برخی چاه‌ها غیرقابل نوشیدن بوده و آب صحی با هزینه بالا توسط موترهای کوچک عرضه می‌شود که بسیاری توان پرداخت آن را ندارند.

در همین حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که سطح آب‌های زیرزمینی کابل در یک دهه گذشته به‌شدت کاهش یافته است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که سطح این منابع تا ۲۵ الی ۳۰ متر پایین رفته و در برخی مناطق چاه‌ها تا عمق ۱۵۰ متر حفر می‌شوند.

کارشناسان، تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی، افزایش نفوس و مدیریت نادرست منابع آب را از عوامل اصلی این بحران می‌دانند. افزایش سریع جمعیت کابل که اکنون به حدود شش میلیون نفر رسیده، فشار بی‌سابقه‌ای بر منابع محدود آب وارد کرده است.

مقام‌های دولتی نیز وضعیت را «بحرانی» توصیف کرده و گفته‌اند که اقداماتی از جمله محدودیت در استخراج آب‌های زیرزمینی، نصب میترهای آب و ساخت بندهای کوچک روی دست گرفته شده است.

با این حال، پروژه‌های بزرگ مانند انتقال آب از دریای پنجشیر و ساخت بند شاه‌توت که می‌تواند مشکل آب میلیون‌ها تن را حل کند، به‌دلیل کمبود بودجه و تأخیرهای تخنیکی هنوز عملی نشده است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که در صورت عدم اقدام فوری، کابل در سال‌های آینده با یک بحران انسانی بی‌سابقه روبه‌رو خواهد شد.

در نشستی تخصصی در شهر تاشکند، کارشناسان و مقام‌ها آینده گفتگوی مشورتی آسیای مرکزی و افغانستان و نقش آن در تقویت همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای را مورد بحث و بررسی قرار دادند.

این نشست در انستیتوت بین‌المللی آسیای مرکزی برگزار شد و از سوی مرکز مطالعات استراتژیک تحت اداره وزارت خارجه افغانستان سازمان‌دهی شده بود.

در این برنامه، نمایندگان سفارت افغانستان در ازبکستان، مراکز تحقیقاتی دو کشور و شماری از کارشناسان برجسته اشتراک داشتند.

جولان وهابوف، رئیس انستیتوت بین‌المللی آسیای مرکزی، در سخنانی از برگزاری نخستین دور گفتگوی مشورتی در کابل استقبال کرده و آن را گامی مهم در راستای ایجاد همکاری‌های سازنده و عمل‌گرایانه میان افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی عنوان کرد.

وی تأکید کرد که نقش نهادهای فکری در حمایت از گفتگوهای سیاسی و ارائه پیشنهادهای عملی برای توسعه همکاری‌ها، در پیشبرد روابط منطقه‌ای بسیار مهم است.

در همین حال، داکتر عبدالحی قانت، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان، نقش شوکت میرضیایف را در تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و ترویج رویکرد اقتصادی در روابط با افغانستان مهم دانسته و گفته است که این رویکرد زمینه‌ساز شکل‌گیری یک دستور کار عمل‌گرایانه جدید در تعاملات منطقه‌ای شده است.

در پایان این نشست، طرفین بر گسترش همکاری‌ها، تقویت گفتگوهای کارشناسی و اجرای طرح‌های مشترک تأکید کردند.

با گذشت نزدیک به پنج سال از تحولات ۲۰۲۱، رویکرد جامعه جهانی در قبال افغانستان به‌گونه قابل ملاحظه‌ای تغییر کرده و تعامل عمل‌گرایانه به‌جای انزوا در محور توجه قرار گرفته است.

بر اساس گزارش روزنامه «دیپلومات»، یوناما همچنان نقش محوری در این روند ایفا می‌کند و به‌عنوان میانجی دیپلماتیک میان مقام‌های حاکم و جامعه جهانی فعالیت دارد.

یوناما که تحت مأموریت شورای امنیت سازمان ملل فعالیت می‌کند، تمرکز خود را بر سه حوزه اصلی—تعاملات سیاسی، نظارت بر حقوق بشر و هماهنگی کمک‌های بشردوستانه—قرار داده است؛ آن‌هم در شرایطی که افغانستان با چالش‌های جدی اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو است.

مقام‌های سازمان ملل تأکید می‌کنند که با توجه به واقعیت‌های موجود، تعامل تنها گزینه عملی است. در حالی‌که تحریم‌ها عمدتاً افراد مشخص را هدف قرار می‌دهد، نبود به رسمیت‌شناسی بین‌المللی همچنان مانع سرمایه‌گذاری و توسعه درازمدت شده است.

در همین حال، همکاری‌های منطقه‌ای به‌ویژه با آسیای مرکزی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. کشورهای این منطقه نقش خود را در بخش‌هایی چون لوجستیک بشردوستانه، تجارت و اتصال زیربنایی گسترش داده‌اند و شهر ترمز ازبکستان به یکی از مراکز کلیدی انتقال کمک‌ها تبدیل شده است.

با این وجود، ایجاد یک چارچوب مشترک بین‌المللی همچنان با چالش‌هایی روبه‌رو است؛ زیرا دیدگاه‌های متفاوت میان بازیگران جهانی، منطقه‌ای و مقام‌های افغان وجود دارد. با این حال، یوناما تأکید می‌کند که کانال‌های گفتگو با وجود کمبود اعتماد، همچنان باز باقی مانده است.

هم‌زمان، یک ساختار گسترده‌تر برای توسعه منطقه‌ای نیز در حال شکل‌گیری است. قرار است مرکز منطقه‌ای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ در آلماتا، با حمایت آنتونیو گوترش و قاسم‌ژومارت توقایف افتتاح شود؛ مرکزی که بر اولویت‌های درازمدت در آسیای مرکزی تمرکز خواهد داشت.

در مجموع، این تحولات نشان‌دهنده تغییر رویکرد به سمت تعامل تدریجی و مدیریت‌شده با افغانستان است؛ جایی که این کشور دیگر تنها به‌عنوان منبع تهدیدها دیده نمی‌شود، بلکه به‌تدریج به‌عنوان بستری برای فرصت‌ها نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.