وزارت صحت عامه می‌گوید که، برای نخستین‌بار، عملیات جراحی اندوسکوپیک تومور داخل بینی در شفاخانه حوزوی ابوعلی سینا بلخی ولایت بلخ با موفقیت انجام شد.

این عملیات توسط تیم تخصصی گوش، گلو و بینی این شفاخانه برای یک بیمار ۴۵ ساله انجام گردید که از بندش بینی و سردردهای شدید رنج می‌برد. مسئولان شفاخانه می‌گویند بیمار پس از تکمیل دوره تداوی و مراقبت‌های لازم، در وضعیت صحی مناسب مرخص شده است.

براساس معلومات ارائه‌شده، بخش گوش، گلو و بینی این شفاخانه در سال ۱۴۰۴ در مجموع به ۲۳هزار و ۷۲۶ بیمار خدمات صحی ارائه کرده است. از این میان ۸۸۱ بیمار بستر و برای ۸۷۴ بیمار عملیات‌های بزرگ جراحی انجام شده است.

مسئولان این شفاخانه این دستاورد را نشانه‌ای از ارتقای ظرفیت‌های تخصصی و بهبود خدمات صحی در ولایت بلخ عنوان می‌کنند.

وزارت صحت عامه با حمایت نهادهای بین‌المللی، نخستین کمپاین ملی واکسین پولیو (فلج اطفال) در سال ۱۴۰۵ را در سراسر کشور آغاز کرد.

این کمپاین که به مدت سه روز ادامه خواهد داشت، هدف آن واکسین‌کردن حدود ۱۲.۶ میلیون کودک زیر پنج سال در سراسر افغانستان است. بر اساس اعلام وزارت صحت عامه، این برنامه در ولایت‌های دایکندی و بامیان به دلیل شرایط سرد هوا به تعویق افتاده و در ولایت غور نیز یک هفته بعد برگزار خواهد شد.

در جریان این کمپاین، علاوه بر واکسین پولیو، به کودکان ۶ تا ۵۹ ماهه ویتامین «A» نیز توزیع می‌شود که برای تقویت سیستم معافیتی، سلامت چشم‌ها و پوست آنان مفید است.

نور جلال جلالی، وزیر صحت در آغاز این کمپاین تأکید کرده است که وزارت صحت عامه با همکاری شرکای بین‌المللی متعهد است تا از شیوع ویروس پولیو جلوگیری کرده و برای محو کامل این بیماری در کشور تلاش کند.

او از علما، متنفذین قومی و خانواده‌ها خواسته است تا از تیم‌های واکسین حمایت کرده و در موفقیت این کمپاین ملی نقش فعال ایفا کنند.

وزارت صحت عامه هشدار داده است که پولیو یک بیماری ویروسی خطرناک و بدون درمان است که تنها از طریق واکسین قابل پیشگیری می‌باشد و در صورت عدم واکسین می‌تواند باعث فلج دائمی یا حتی مرگ در کودکان شود.

این وزارت تأکید کرده است که تیم‌های صحی در سراسر کشور برای تطبیق مؤثر کمپاین در مناطق تعیین‌شده حضور خواهند داشت و از خانواده‌ها خواسته شده تا کودکان زیر پنج سال خود را برای دریافت واکسین به مراکز مربوطه بیاورند.

همزمان با هفتم اپریل، روز جهانی صحت، توجه‌ها بار دیگر به چالش‌های جدی نظام صحی در افغانستان جلب شده است؛ جایی که سال‌ها جنگ، مشکلات اقتصادی، حوادث طبیعی و کمبود منابع، دسترسی میلیون‌ها تن به خدمات صحی را محدود ساخته است.

با وجود این چالش‌ها، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ اعلام کرده است که حمایت این نهاد از ۴۶ کلینیک صحی ابتدایی و یک شفاخانه ولسوالی مربوط به جمعیت هلال احمر افغانستان نقش مهمی در بهبود دسترسی مردم به خدمات صحی داشته است.

بر بنیاد معلومات این نهاد، در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۲ میلیون بیمار – که بیشتر آنان زنان و کودکان بوده‌اند – از خدمات مراقبت‌های وقایوی و درمان‌های ابتدایی در این مراکز بهره‌مند شده‌اند. ارائه خدمات صحی در مراحل ابتدایی بیماری‌ها به کاهش فشار بر شفاخانه‌های بزرگ کمک کرده است.

سازمان ملل متحد نیز به مناسبت روز جهانی صحت با قدردانی از تلاش‌های کارکنان صحی در افغانستان گفته است که حمایت از بخش صحت و ارائه خدمات بهتر درمانی در کشور یک نیاز اساسی به شمار می‌رود.

در همین حال، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، با ابراز نگرانی از محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی گفته است که محدودیت‌ها بر آموزش و فعالیت کارمندان صحی زن می‌تواند نظام صحی کشور را تضعیف کند.

با این حال، شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامه امارت اسلامی، از ایجاد بیش از ۴۰۰ مرکز صحی در مناطق دوردست کشور خبر داده و گفته است که این اقدام با هدف بهبود خدمات درمانی و افزایش دسترسی مردم به خدمات صحی صورت گرفته است.

در همین حال، دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) پیش‌بینی کرده است که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۴.۴ میلیون تن در افغانستان به کمک‌های صحی بشردوستانه نیاز خواهند داشت. کارشناسان می‌گویند که نظام صحی افغانستان همچنان به کمک‌های بین‌المللی وابسته است، زیرا بسیاری از خانواده‌ها توان پرداخت هزینه خدمات صحی خصوصی را ندارند.

در کنار این، برنامه‌های مبارزه با سوءتغذیه نیز با همکاری نهادهایی مانند یونیسف و برنامه جهانی غذا تقویت شده و مواد غذایی درمانی برای کودکان مبتلا به سوءتغذیه در برخی مراکز صحی توزیع می‌شود.

همچنان برنامه حمایت از بخش‌های عاجل شفاخانه‌ها از سوی صلیب سرخ در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در شماری از شفاخانه‌های ولایات مختلف تطبیق شده است. هدف این برنامه بهبود ظرفیت پاسخ‌دهی به وضعیت‌های اضطراری، ارتقای تجهیزات طبی و آموزش کارکنان صحی عنوان شده است.

در همین چارچوب، برنامه آموزشی مراقبت‌های عاجل ابتدایی نیز برگزار شده که طی آن ۲۵۶ کارمند صحی، از جمله ۱۱۵ زن، آموزش‌های لازم برای ارائه خدمات نجات‌بخش دریافت کرده‌اند.