یک تحلیل منتشرشده در نشریه «مدرن دیپلماسی» می‌گوید که با وجود تلاش‌های عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین برای کاهش تنش میان افغانستان و پاکستان، نبود یک توافق روشن و قابل اجرا در زمینه امنیت، همچنان مانع اصلی برقراری صلح پایدار میان دو کشور است.

در این تحلیل آمده است که آتش‌بس میان کابل و اسلام‌آباد پس از درگیری‌ها جدی در اکتوبر ۲۰۲۵ شکل گرفت و قطر و ترکیه در توافق آتش‌بس و مذاکرات بعدی نقش داشتند، اما اختلاف اساسی دو طرف درباره تعریف «نقض آتش‌بس» همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

بر بنیاد این تحلیل، مسئله حضور و فعالیت تحریک طالبان پاکستان در افغانستان در مرکز این بن‌بست قرار دارد. اسلام‌آباد خواهان اقدامات مشخص و قابل راستی‌آزمایی کابل علیه این گروه است، در حالی‌که حکومت افغانستان این اتهامات را رد کرده و حملات پاکستان در خاک افغانستان را نقض حاکمیت خود می‌داند.

«مدرن دیپلماسی» همچنین روابط رو به گسترش افغانستان و هند را یکی دیگر از عوامل افزایش بی‌اعتمادی میان کابل و اسلام‌آباد دانسته و تأکید کرده است که رقابت گسترده‌تر پاکستان و هند، روند میانجی‌گری را پیچیده‌تر ساخته است.

این تحلیل می‌افزاید که چهار کشور میانجی‌گر در مدیریت بحران و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها تا حدی موفق بوده‌اند، اما نتوانسته‌اند به حل ریشه‌ای اختلافات دست یابند.

به باور نویسنده، یک توافق پایدار باید شامل تعریف روشن از نقض آتش‌بس، ایجاد سازوکار مستقل راستی‌آزمایی، اقدامات قابل سنجش علیه گروه‌های مسلح و کاهش اقدامات یک‌جانبه نظامی باشد.

در این تحلیل، چین به دلیل روابط نزدیک با پاکستان، گسترش تعامل با افغانستان و منافع اقتصادی و امنیتی در ثبات منطقه، گزینه مناسب‌تری برای هماهنگی یک چارچوب مشترک میانجی‌گری عنوان شده است.

دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) می‌گوید که جورجت گانیون، سرپرست و معاون نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل متحد، در سفر به ولایت بدخشان بر ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر در زمینه ایجاد فرصت‌های توسعه بدیل و معیشت‌های پایدار تأکید کرده است.

به گفته یوناما، گانیون با مقام‌های محلی، بزرگان و نمایندگان جامعه درباره مسایل مؤثر بر زندگی مردم، به‌ویژه وضعیت زنان و تلاش‌ها برای کاهش پیامدهای مواد مخدر، گفتگو کرده است.

او در شهر فیض‌آباد با زنان متشبث دیدار و از یک مرکز درمان و بازتوانی معتادان که از سوی سازمان ملل حمایت می‌شود، بازدید کرده است. گانیون همچنان در ولسوالی کشم از فضای امن برای زنان و یک مرکز پروسس لبنیات که توسط زنان اداره می‌شود و زمینه بدیل درآمدی برای کشت کوکنار فراهم کرده است، دیدن کرده است.

یوناما افزوده که گانیون بر حمایت سازمان ملل از جوامع افغانستان تأکید کرده و خواستار سرمایه‌گذاری بیشتر در فرصت‌های معیشتی پایدار و توسعه بدیل شده است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، در واکنش به اظهارات کمیته دولتی امنیت ملی تاجکستان درباره درگیری مسلحانه در امتداد مرز دو کشور، اطمینان داده است که اجازه هیچ‌گونه تحرک نظامی در این منطقه داده نخواهد شد.

مجاهد گفته است که چند روز پیش برخی تحرکات در امتداد مرز افغانستان و تاجکستان رخ داده بود، اما اکنون این وضعیت تحت کنترول قرار گرفته است.

او افزوده که فعالیت قاچاقچیان در امتداد این مرز از گذشته وجود داشته و رفت‌وآمد آنان از این مسیر ادامه داشته است، اما به گفته او، به‌جز این موارد، هیچ برخورد نظامی یا مشکل امنیتی جدی وجود ندارد.

سخنگوی امارت اسلامی همچنین تأکید کرده است که اجازه داده نخواهد شد از خاک افغانستان علیه تاجکستان استفاده شود.

این در حالی است که کمیته دولتی امنیت ملی تاجکستان پیش از این اعلام کرده بود که دو شهروند افغانستان در یک درگیری مرزی کشته شده‌اند. به گفته این نهاد، این افراد به‌گونه غیرقانونی وارد خاک تاجکستان شده و در قاچاق مواد مخدر دست داشته‌اند.