افزایش ترس مهاجرین افغان از بازداشت و اخراج اجباری در پاکستان

ترس از بازداشت و اخراج اجباری، زندگی هزاران پناهجوی افغان در پاکستان را به بحرانی انسانی و مرگبار تبدیل کرده است؛ بحرانی که جان زنان، کودکان و مریضان را به‌گونه مستقیم تهدید می‌کند.

سازمان «داکتران بدون مرز» (ام‌اس‌اف) با نشر گزارشی هشدار داده است که بسیاری از خانواده‌های افغان به دلیل ترس از پولیس و اخراج، از دسترسی به خدمات صحی محروم مانده و ناچار می‌شوند با خطرهای جدی، حتی در زمان زایمان و بیماری‌های شدید، در خانه بمانند.

در یکی از این رویدادها، یک زن پناهجوی افغان در شهر اسلام‌آباد، به دلیل ترس از بازداشت، نتوانست به‌موقع به شفاخانه منتقل شود و نوزاد خود را در داخل یک رکشای شهری به دنیا آورد. راننده رکشا که شاهد این صحنه دردناک بوده، گفته است فریادهای زن در مسیر شفاخانه او را دچار شوک روانی کرده است.

به گفته ام‌اس‌اف، این تنها یک نمونه از صدها مورد مشابه است. پناهجویان افغان در کمپ‌های موقت و مراکز نگهداری، با کمبود شدید آب آشامیدنی، غذا، خدمات صحی، وسایل گرمایشی و امکانات صحی روبه‌رو هستند؛ وضعیتی که با آغاز فصل زمستان وخیم‌تر شده است.

بر اساس آمار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، تا اکتوبر ۲۰۲۵ بیش از ۲.۱۸ میلیون افغان در پاکستان زندگی می‌کردند. اما از نومبر ۲۰۲۳، روند اخراج گسترده افغان‌ها آغاز شد و به‌تدریج دارندگان کارت شهروندی افغان و حتی کارت‌های ثبت‌نام سازمان ملل نیز شامل این روند شده‌اند.

داکتران بدون مرز گزارش داده‌اند که ترس مداوم، فشار روانی شدید، سرمای زمستان و نبود خدمات صحی، باعث سقط جنین، مرگ نوزادان و افزایش بیماری‌های مرگبار در میان پناهجویان شده است. در یکی از موارد تکان‌دهنده، یک نوزاد پنج‌ماهه که شب را در سرمای شدید سپری کرده بود، پیش از رسیدن به خدمات صحی جان باخت.

در رویدادی دیگر، یک زن افغان پس از زایمان نوزاد مرده در یک کمپ نگهداری، به دلیل نبود امکانات درمانی جان خود را از دست داد و خانواده‌اش مجبور شدند پیکر بی‌جان او را همراه خود به افغانستان منتقل کنند.

رییس مأموریت ام‌اس‌اف در پاکستان هشدار داده است که پناهجویان افغان میان «ترس از اخراج» و «خطر مرگ» گیر مانده‌اند و تأکید کرده که بازگرداندن اجباری این افراد، بدون تأمین امنیت، کرامت انسانی و دسترسی به خدمات اولیه، فاجعه‌بار است.

این نهاد از دولت پاکستان و جامعه جهانی خواسته است تا روند اخراج اجباری را متوقف کرده و کمک‌های فوری بشردوستانه، سرپناه زمستانی، خدمات صحی و حمایت‌های حفاظتی را برای پناهجویان افغان فراهم کنند.