مسئولان اتاق صنایع و معادن می‌گویند که افغانستان در بخش تولید بطری به سمت خودکفایی پیش می‌رود. به گفته مسئولان این اتاق، اگر حمایت وزارت صنعت و تجارت از سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش به‌درستی انجام شود، افغانستان تا پایان سال جاری به یک کشور تولیدکننده و صادرکننده بطری تبدیل خواهد شد.

مسئولان اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری در افغانستان می‌گویند که اکنون نیاز داخلی کشور به بطری‌ها تا حد زیادی از طریق تولیدات داخلی تأمین شده و در آینده نزدیک این میزان به صد درصد خواهد رسید.

اعضای اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری می‌گویند که تولیدکنندگان افغان توانسته‌اند صادرات این محصول را به کشورهای حوزه خلیج فارس و برخی کشورهای اروپایی انجام دهند و منتظر تکمیل مسیرهای انتقال و فراهم شدن ترتیبات لازم برای این صادرات هستند.

عبدالمتین قلندری، رئیس دارالانشای اتاق صنایع و معادن، گفت: «در سال گذشته برای نخستین‌بار در تاریخ افغانستان، ما بطری به خارج از افغانستان صادر کردیم. امسال هم صدها کانتینر بطری به خارج صادر خواهیم کرد.»

برخی از اعضای این اتحادیه از وزارت صنعت و تجارت می‌خواهند که علاوه بر ادامه محدودیت‌ها بر صادرات سرب، در قراردادهای دولتی از تولیدات داخلی بطری استفاده شود و این روند گسترش یابد.

مسئولان اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری می‌گویند که تا پایان سال جاری تعداد کارخانه‌های تولید این محصول در کشور به بیست شرکت خواهد رسید.

به گفته آنان، افغانستان ظرفیت تولید انواع بطری‌ها را دارد و این کشور به‌طور سالانه ۳۸ هزار تن بطری تولید می‌کند و تولیدکنندگان داخلی توانایی افزایش این میزان را دارند.

عبدالسلام جواد آخندزاده، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، گفت: «فابریکه‌های تولید بطری با تولید انواع بطری‌ها در اندازه‌های مختلف، نیازهای بازار افغانستان را برطرف می‌سازند.»

مسئولان وزارت اقتصاد نیز گفته‌اند که توسعه صنایع داخلی و تولیدات در اولویت‌های کاری امارت اسلامی قرار دارد و تمامی نهادهای سکتوری برای حل مشکلات سرمایه‌گذاران همکاری می‌کنند.

عبداللطیف نظری، معین مسلکی وزارت اقتصاد، گفت: «ما تلاش می‌کنیم که زمینه مناسب را برای سرمایه‌گذاری، هم برای افغان‌ها و هم برای سرمایه‌گذاران خارجی، فراهم سازیم.»

در گذشته، بطری‌ها از کشورهایی مانند پاکستان، ایران، تایلند و چین وارد می‌شد، اما اکنون این واردات کاهش یافته و تا پایان سال جاری افغانستان به خودکفایی در این بخش خواهد رسید.

ازبکستان یک میکانیزم جدید تجارت مبتنی بر بازار بورس را با افغانستان راه‌اندازی کرده است که هدف آن تسهیل، شفاف‌سازی و افزایش امنیت معاملات تجارتی میان دو کشور عنوان شده است.

بر اساس گزارش رسانه‌های ازبیکستانی به نقل از خبرگزاری یوز دیلی، در این سیستم تاجران ازبکستان می‌توانند کالاهای خود را در یک پلتفرم رسمی عرضه کرده و خریداران افغان به‌گونه مستقیم آن را خریداری کنند.

مقام‌ها گفته‌اند که این میکانیزم با هدف کاهش خطرات مالی و ساده‌سازی روند تجارت طراحی شده و پرداخت‌ها از طریق تضمین‌های بانکی انجام می‌شود.

در این روند، خریداران افغان بخشی از مبلغ قرارداد را در آغاز پرداخت می‌کنند و باقی‌مانده پول پس از ارسال کالا و رسیدن آن به مرز، به فروشنده منتقل می‌شود.

به گفته مقام‌های ازبکستان، این طرح پس از هدایت رئیس‌جمهور این کشور، شوکت میرضیایف، برای اتصال بورس کالایی ازبکستان با یک بانک در افغانستان ایجاد شده است.

این در حالی است که ازبکستان هرچند امارت اسلامی را به رسمیت نشناخته، اما در سال‌های اخیر روابط سیاسی و اقتصادی نزدیکی با کابل حفظ کرده است.

هفته گذشته نیز در نشست تواصل تجارتی میان بخش خصوصی دو کشور در کابل، ۳۸ تفاهم‌نامه به ارزش ۵۲۰ میلیون دالر میان تاجران افغان و ازبیک به امضا رسید.

کارشناسان اقتصادی این اقدام را گامی مهم در جهت افزایش حجم تجارت و ایجاد اعتماد بیشتر میان دو کشور توصیف می‌کنند.

در حالی‌که مسیرهای پروازی جهانی به‌دلیل تنش‌های منطقه‌ای تغییر یافته، گزارش تازه «سویش انفو» نشان می‌دهد که عبور طیاره‌ها از حریم هوایی افغانستان به منبع عایداتی قابل‌توجه برای این کشور تبدیل شده است.

بر بنیاد این گزارش، در حال حاضر نزدیک به دو هزار پرواز در هفته از فضای افغانستان عبور می‌کنند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود پنج برابر افزایش یافته است. گفته می‌شود که از هر طیاره حدود ۷۰۰ دالر به‌عنوان حق عبور اخذ می‌شود که در مجموع عایدات هفتگی را به حدود ۱.۴ میلیون دالر و سالانه به بیش از ۷۰ میلیون دالر می‌رساند.

این افزایش پروازها در حالی صورت گرفته که جنگ در اوکراین و تنش‌ها در خاورمیانه، مسیرهای هوایی سنتی میان اروپا و آسیا را محدود ساخته و شرکت‌های هوایی را مجبور به استفاده از مسیرهای بدیل از جمله افغانستان کرده است.

در همین حال، گزارش افزوده است که برخلاف بسیاری از کشورها، هزینه عبور از حریم هوایی افغانستان به‌صورت ثابت برای هر پرواز تعیین شده و بر اساس وزن هواپیما یا فاصله طی‌شده محاسبه نمی‌شود.

با این وجود، برخی نگرانی‌ها نیز مطرح شده است. بر اساس این گزارش، نبود سیستم پیشرفته کنترول ترافیک هوایی در افغانستان باعث شده تا پیلوت‌ها خودشان هماهنگی‌های لازم را انجام دهند؛ موضوعی که انتقاداتی را در پی داشته است.

هم‌زمان، برخی شرکت‌های هوایی به‌دلیل شرایط امنیتی و تغییر مسیرها، شماری از پروازهای خود به کشورهای خاورمیانه را لغو کرده‌اند و توجه بازار سفر به مقاصد دیگر مانند اروپا و کارائیب افزایش یافته است.

این تحولات نشان می‌دهد که افغانستان، با وجود چالش‌ها، به‌گونه غیرمستقیم از تغییرات ژئوپولیتیکی در منطقه سود برده و به یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی هوایی تبدیل شده است.