میانجی‌ها اعلام کرده‌اند که نخستین دور مذاکرات میان مقام‌های ارشد امریکا و ایران در سوئیس روز دوشنبه به پایان رسیده است. این گفتگوها همزمان با ادامه تنش‌ها بر سر تنگه هرمز و درگیری‌های لبنان برگزار شد.

در بیانیه مشترک قطر و پاکستان، دو کشور میانجی این مذاکرات، آمده است که تهران و واشنگتن بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافقی نهایی ظرف ۶۰ روز آینده به تفاهم رسیده‌اند. همچنین قرار است گفتگوهای تخنیکی تا پایان هفته در سوئیس ادامه یابد.

بر اساس این بیانیه، دو طرف درباره ایجاد میکانیزمی برای پایان دادن به درگیری‌ها در لبنان نیز توافق کرده‌اند و یک کانال ارتباطی برای تأمین عبور امن کشتی‌های تجارتی از تنگه هرمز ایجاد شده است.

این مذاکرات از روز یکشنبه با حضور مقام‌های ارشد دو کشور آغاز شد و تا ساعات اولیه صبح دوشنبه ادامه یافت. گفتگوها در چارچوب تفاهم‌نامه‌ای انجام شد که هفته گذشته برای تمدید آتش‌بس شکننده میان دو طرف به دست آمده بود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که تهران در جریان مذاکرات توانسته است امتیازاتی از جمله معافیت‌هایی برای صادرات نفت و محصولات پتروکیماوی، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده و آغاز یک برنامه بازسازی و توسعه برای ایران به دست آورد.

در همین حال، دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، پیش از آغاز رسمی مذاکرات هشدار داد که اگر ایران بار دیگر تنگه هرمز را مسدود کند، با واکنش شدید واشنگتن روبه‌رو خواهد شد. او همچنین تهدید کرد که امریکا ممکن است کنترول این آبراه استراتژیک را در دست بگیرد.

در مورد روند مذاکرات، روایت‌های متفاوتی از سوی منابع ایرانی و امریکایی منتشر شده است. خبرگزاری تسنیم گزارش داده که پس از علنی شدن اظهارات ترمپ، هیئت ایرانی از بازگشت به محل مذاکرات خودداری کرده، اما پیام‌ها همچنان از طریق میانجی‌های قطری و پاکستانی میان دو طرف رد و بدل شده است.

در مقابل، یک دیپلومات امریکایی گفته است که هیئت ایرانی مذاکرات را ترک نکرده و گفتگوها تا دیروقت ادامه داشته است. به گفته او، موضوعاتی از جمله تنگه هرمز، لبنان، برنامه هسته‌ای ایران و نحوه اجرای تفاهم‌نامه مورد بحث قرار گرفته است.

ایران در روزهای اخیر اعلام کرده بود که به دلیل ادامه درگیری‌ها در لبنان و آنچه عمل نکردن امریکا به تعهداتش عنوان می‌کند، بار دیگر عبور و مرور از تنگه هرمز را متوقف کرده است. با این حال، مقام‌های امریکایی این ادعا را رد کرده‌اند.

ترمپ هم‌زمان با ادامه مذاکرات، ایران را تهدید کرد که در صورت ادامه فعالیت گروه‌های طرفدار تهران در لبنان، حملات امریکا از سر گرفته خواهد شد. با این حال، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور امریکا، گفت که ترمپ خواهان آغاز فصل تازه‌ای در روابط با مردم ایران است.

بسته شدن احتمالی تنگه هرمز همچنان نگرانی‌هایی را درباره بازار جهانی انرژی ایجاد کرده است. اطلاعات شرکت‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد که تردد کشتی‌ها در این مسیر استراتژیک به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.

در لبنان نیز با وجود اعلام آتش‌بس، درگیری‌ها به‌طور کامل متوقف نشده است. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که روز یکشنبه نسبت به روزهای گذشته آرام‌تر بوده و شماری از ساکنان جنوب لبنان به خانه‌های خود بازگشته‌اند. بر اساس آمارها، از زمان آغاز درگیری‌های اخیر، بیش از یک میلیون نفر در لبنان آواره شده‌اند.

در حالی‌که آتش‌بس میان اسرائیل و حزب‌الله در لبنان برقرار شده است، گزارش‌ها می‌گویند نماینده ویژه امریکا، استیو ویتکاف، و وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، برای انجام مذاکرات تازه عازم سوئیس شده‌اند.

به گزارش آکسیوس و رویترز، این گفتگوها با هدف پیشبرد توافق موقت امریکا و ایران و تبدیل آن به یک توافق پایدار منطقه‌ای انجام می‌شود. این روند پس از افزایش تنش‌ها در لبنان و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی و تنگه هرمز دوباره فعال شده است.

بر اساس گزارش‌ها، آتش‌بس اخیر در لبنان نقش مهمی در احیای این مذاکرات داشته است. این آتش‌بس پس از تشدید درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله و با میانجی‌گری امریکا و قطر و همکاری ایران به دست آمده است.

در همین حال، وزارت خارجه سوئیس اعلام کرده که این گفتگوها موقتاً به تعویق افتاده اما آمادگی برای میزبانی آن همچنان وجود دارد.

مقام‌های امریکایی و ایرانی گفته‌اند هدف از این روند، بررسی مسائل هسته‌ای ایران، کاهش تنش‌های منطقه‌ای و ایجاد چارچوبی برای توافق پایدارتر است.

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که مذاکرات میان ایالات متحده امریکا و ایران که قرار بود روز جمعه در شهر ژنو سویس برگزار شود، لغو شده است؛ اقدامی که بار دیگر آینده توافق آتش‌بس و روند دیپلماسی در خاورمیانه را با ابهام روبه‌رو کرده است.

وزارت امور خارجه سویس تأیید کرده است که این گفتگوها میان هیأت‌های امریکایی و ایرانی برگزار نخواهد شد، اما جزئیات بیشتری درباره علت لغو آن ارائه نکرده است.

در همین حال، گزارش افزوده است که، سفر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، به ژنو نیز لغو شده است؛ موضوعی که بر عدم قطعیت در مورد ادامه روند مذاکرات افزوده است.

سخنگوی قصر سفید در واکنش به این وضعیت گفته است که «جزئیات این مذاکرات همواره پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی بوده است»، اما تأکید کرده که هیأت امریکایی برای آغاز گفتگوها آماده بود.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، این مذاکرات بخشی از یک توافق ۶۰ روزه میان دو طرف برای آغاز گفتگوهای فنی و تمدید آتش‌بس در منطقه بوده است.

در سوی دیگر، تاکنون واکنش رسمی از سوی ایران درباره لغو این مذاکرات منتشر نشده است.

این تحول در حالی رخ می‌دهد که تنش‌ها در خاورمیانه همچنان ادامه دارد و آینده تلاش‌ها برای رسیدن به یک توافق پایدار میان واشنگتن و تهران با ابهامات جدی روبه‌رو شده است.