سوریه روند نابودی بقایای یک برنامه مخفی تسلیحات کیمیایی مربوط به دوره ریاست‌جمهوری بشار اسد، رئیس‌جمهور پیشین این کشور، را که در ماه می کشف شده بود، آغاز کرده است. نماینده سوریه و یک مقام سازمان ملل روز پنج‌شنبه اعلام کردند که این نخستین عملیات از این نوع در یک دهه گذشته است.

خبرگزاری رویترز در ماه می گزارش داده بود که رهبری جدید سوریه بقایای برنامه تسلیحات کیمیایی دولت پیشین را کشف کرده است؛ از جمله مواد اولیه و مهماتی مشابه آنچه در حملات مرگبار گازی در جریان جنگ داخلی سوریه استفاده شده بود.

ایزومی ناکامیتسو، نماینده عالی سازمان ملل در امور خلع سلاح، روز پنج‌شنبه در نشست شورای امنیت گفت که سازمان منع سلاح‌های کیمیایی برای نخستین بار از سال ۲۰۱۴ تاکنون، نابودی مهمات کیمیایی در سوریه را تأیید کرده است.

ناکامیتسو گفت پس از کشف ماه می، سوریه یک مرکز دیگر تولید تسلیحات کیمیایی، یک ماده کیمیایی تازه کشف‌شده مورد استفاده در تولید عوامل عصبی و همچنین مهمات کیمیایی خالی را شناسایی کرده است.

او افزود که سوریه همچنین دو مرکز ذخیره‌سازی تسلیحات کیمیایی را که مواد تازه کشف‌شده در آن نگهداری می‌شدند، اعلام کرده است.

ماه گذشته، سازمان منع سلاح‌های کیمیایی تیمی را به سوریه اعزام کرد تا روند نابودی تسلیحات کیمیایی موسوم به «رده سوم» را بررسی کند. این رده شامل مهمات خالی و تجهیزات دیگری است که برای انتشار مواد کیمیایی استفاده می‌شوند. ناکامیتسو گفت این تیم در جریان مأموریت خود «نابودی برگشت‌ناپذیر ۴۲ بمب هوایی» را تأیید کرده است.

ابراهیم اولابی، سفیر سوریه در سازمان ملل، به شورای امنیت گفت که سوریه از طریق این اقدامات در حال «حفاظت از جهان و منطقه» است.

با این حال، اولابی به‌شدت از اسرائیل انتقاد کرد و گفت حملات مکرر اسرائیل برخی عملیات‌های جست‌وجو و نابودی را مختل کرده و تیم‌های سوری دخیل در این روند را در معرض خطر قرار داده است.

اولابی گفت: «ما نمی‌توانیم امنیت منطقه را تضمین کنیم، در حالی که امنیت خود ما در معرض حملات اسرائیل قرار دارد.» او اسرائیل را به تضعیف امنیت منطقه و نقض کنوانسیون‌ها و معاهدات بین‌المللی متهم کرد.

ارتش اسرائیل بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این اظهارات پاسخ نداد.

اولابی همچنین گفت سوریه در حال آماده‌سازی برای برگزاری نخستین جلسه دادگاه افراد مظنون به دست داشتن در برنامه تسلیحات کیمیایی است.

مقام‌های سوری اوایل سال جاری ۱۸ نفر را به اتهام دست داشتن در برنامه تسلیحات کیمیایی دوره اسد بازداشت کردند. در میان بازداشت‌شدگان، مقام‌های ارشد نظامی، سیاسی و فنی نیز شامل هستند.

با تشدید ناگهانی درگیری‌ها میان ایران و امریکا، نگرانی‌ها درباره افزایش تلفات غیرنظامیان بار دیگر افزایش یافته است.

وزیر صحت ایران اعلام کرده است که در حملات هوایی امریکا در شام سه‌شنبه در نقاط مختلف ایران، ۱۸ تن کشته و ۱۰۸ تن دیگر زخمی شده‌اند. جمعیت هلال احمر ایران نیز گفته است که در حمله‌ای در نزدیکی ساحل تنگه هرمز، چهار تن در یک مراسم عروسی کشته و ۶۷ تن زخمی شده‌اند.

در همین حال، ایران در واکنش به حملات امریکا، حملات راکتی و طیاره بی‌سرنشین را علیه آنچه دارایی‌های امریکا در بحرین، اردن، کویت و عراق خوانده، انجام داده است. ارتش کویت نیز از حملات راکتی و طیاره بی‌سرنشین تازه خبر داده و گفته است که این حملات توسط سیستم‌های دفاع هوایی رهگیری شده‌اند.

آنتونیو گوترش، سرمنشی سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از گزارش‌ها درباره تلفات غیرنظامیان، از جمله حمله به مراسم عروسی، خواستار توقف فوری اقدامات نظامی شد.

بر اساس آمار سازمان حقوق بشری «فعالان حقوق بشر ایران»، تا هفتم اپریل ۳ هزار و ۶۳۶ تن در ایران کشته شده‌اند که یک هزار و ۷۰۱ تن آنان غیرنظامی بوده‌اند.

از سوی دیگر، اردوی امریکا کشته‌شدن ۱۸ نظامی و زخمی‌شدن بیش از ۷۵۰ نظامی این کشور را گزارش کرده است.

شهباز شریف، صدراعظم پاکستان، اعلامیه نشست سران سازمان همکاری شانگهای را در بیشکک، پایتخت قرغیزستان، امضا کرد و پاکستان رسماً ریاست شورای سران این سازمان را برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ بر عهده خواهد گرفت.

نشست شورای سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک برگزار شده و شهباز شریف در رأس هیئت پاکستان در این نشست شرکت کرده است.

شریف پس از ورود به بیشکک با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز دیدار و گفتگو کرد. دو طرف بر اهمیت مدارا، گفتگو و تعامل دیپلوماتیک برای تأمین صلح و ثبات در منطقه تأکید کردند.

سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۰۱ با مشارکت چین، روسیه و چهار کشور آسیای مرکزی به‌عنوان یک نهاد منطقه‌ای با تمرکز بر همکاری‌های امنیتی تأسیس شد.

این سازمان طی ۲۵ سال گذشته از نظر شمار اعضا و میزان نفوذ گسترش یافته است؛ با این حال، اهداف و دستورکار عملی آن همچنان گسترده است و جایگاه جهانی آن محدود ارزیابی می‌شود.

سازمان همکاری شانگهای در حال حاضر ۱۰ عضو دارد که شامل چین، روسیه، هند، ایران، پاکستان، بلاروس، قزاقستان، قرغیزستان ، تاجیکستان و ازبکستان می‌شود. چند کشور دیگر نیز به‌عنوان شرکای گفتگو با این سازمان همکاری دارند.