حکومت یمن که تحت حمایت عربستان سعودی قرار دارد و در سطح بین‌المللی به‌رسمیت شناخته شده است، روز یکشنبه اعلام کرد که عملیات گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترول حوثی‌های مورد حمایت ایران آغاز کرده است.

به گزارش رویترز، رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که نیروهای مسلح این کشور عملیات را «تا آزادسازی کشور از چنگ گروه تروریستی» ادامه خواهند داد. سخنگوی نظامی حکومت نیز از حوثی‌ها خواست سلاح‌های خود را زمین بگذارند.

حوثی‌ها از سال ۲۰۱۴ کنترول صنعا، پایتخت یمن، و بخش‌های گسترده‌ای از شمال‌غرب این کشور را در اختیار دارند؛ منطقه‌ای که بیشتر جمعیت یمن در آن زندگی می‌کنند.

این گروه طی سال‌های گذشته در برابر حملات عربستان سعودی، امارات متحده عربی و متحدان غربی آنها مقاومت کرده و با کمک ایران توان نظامی و تسلیحاتی خود را افزایش داده است.

حوثی‌ها ماه گذشته در یک حمله غافلگیرکننده، آبنای استراتژیک باب‌المندب و حدود ۱۵۰ کیلومتر از سواحل بحیره احمر را در عرض چند هفته به کنترول خود درآوردند. این اقدام به این گروه اهرم فشار بیشتری بر یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی جهان داده است.

این پیشروی همچنین جبهه تازه‌ای را در جنگ گسترده‌تر امریکا و اسرائیل علیه ایران گشوده است؛ جنگی که از ماه فبروری آغاز شده و تهران نیز در واکنش به آن، انتقال نفت از طریق تنگه هرمز را محدود کرده است.

حوثی‌ها می‌گویند عربستان را هدف قرار داده‌اند

هم‌زمان با اعلام حکومت یمن، حوثی‌ها گفتند که با راکت‌های بالستیک و طیارات بی‌سرنشین، تأسیسات شرکت نفتی آرامکوی عربستان در ریاض و منطقه خریص را هدف قرار داده‌اند.

حوثی‌ها ادعا کردند که این حملات باعث آتش‌سوزی‌های گسترده شده و در واکنش به ۵۰ حمله هوایی و راکتی نیروهای تحت رهبری عربستان در یمن طی ۱۲ ساعت گذشته انجام شده است.

عربستان سعودی تاکنون این ادعا را تأیید نکرده است.

العلیمی گفت که حکومت یمن پس از ناکام ماندن تمام تلاش‌ها برای کاهش تنش، تصمیم به آغاز عملیات نظامی گرفته است.

او از حمایت عربستان سعودی قدردانی کرد و از متحدان منطقه‌ای و شرکای بین‌المللی یمن خواست از نیروهای شورای رهبری ریاست‌جمهوری و نهادهای این شورا حمایت کنند.

مقام‌های منطقه‌ای و غربی نیز پیشتر در این هفته به رویترز گفته بودند که عربستان سعودی و متحدان یمنی‌اش برای حمله به حوثی‌ها آماده می‌شوند. به گفته این مقام‌ها، عربستان عملیات هوایی را رهبری خواهد کرد و نیروهای یمنی در زمین خواهند جنگید.

جبهه تازه در جنگ خاورمیانه

شش فرد آگاه از آمادگی‌های عربستان به رویترز گفته‌اند که امریکا در حال حاضر اطلاعات استخباراتی لازم برای پشتیبانی از عملیات ریاض در یمن را فراهم می‌کند. برخی کشورهای منطقه و اروپا نیز عمدتاً کمک‌های نظامی دفاعی در اختیار عربستان قرار می‌دهند.

جنگ امریکا با ایران بخش‌هایی از رهبری نظامی و سیاسی ایران را هدف قرار داده، اما در عین حال واشنگتن را وارد درگیری تازه‌ای در خاورمیانه کرده و بخشی از تجهیزات نظامی مهم امریکا را نیز مصرف کرده است.

یمن سال‌هاست درگیر جنگ است و گروه‌ها و جناح‌های مسلح مختلف محلی با حمایت قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در این درگیری حضور دارند.

حوثی‌ها پس از اعتراضات مردمی سال ۲۰۱۱ که بخشی از جنبش‌های موسوم به بهار عربی بود، صنعا را تصرف کردند.

شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن که از حمایت عربستان برخوردار است و سازمان ملل متحد نیز آن را به‌رسمیت می‌شناسد، پس از تسلط حوثی‌ها بر صنعا، کنترول مناطق جنوبی و شرقی کشور را در دست گرفته است. مقر این شورا در عدن، پایتخت پیشین یمن جنوبی، قرار دارد.

عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ در رأس یک ائتلاف عربی و در حمایت از حکومت یمن وارد جنگ شد، اما نتوانست حوثی‌ها را شکست دهد.

آتش‌بس میان طرف‌های درگیر که در سال ۲۰۲۲ مورد توافق قرار گرفت، تا حد زیادی پابرجا ماند؛ اما امسال با تشدید جنگ ایران و حملات حوثی‌ها به کشتی‌رانی و تأسیسات نفتی عربستان، بار دیگر تنش‌ها افزایش یافت.

پیشروی حوثی‌ها در میدان جنگ

حوثی‌ها از زمان تصرف آبنای باب‌المندب در عملیات برق‌آسای ماه گذشته، که به عقب‌نشینی و فروپاشی نیروهای حکومتی انجامید، ابتکار عمل را در میدان جنگ در اختیار داشته‌اند.

باب‌المندب دروازه جنوبی بحیره احمر و یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی میان مدیترانه و آسیا است و امسال به‌عنوان مسیر جایگزین تنگه هرمز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

منابع نظامی می‌گویند حوثی‌ها در ۴۸ ساعت گذشته در ارتفاعات استراتژیک نزدیک شهر تعز نیز در برابر نیروهای حکومتی و محلی پیشروی کرده‌اند و به آخرین جاده ارتباطی میان تعز و عدن در ساحل جنوبی نزدیک شده‌اند.

در صورت کنترول این جاده، حوثی‌ها می‌توانند تعز را عملاً محاصره کنند. تعز سومین شهر بزرگ یمن است و صدها هزار غیرنظامی در آن زندگی می‌کنند. هزاران نیروی حکومتی نیز در این شهر مستقر هستند.

تعز علاوه بر موقعیت استراتژیک، از نظر سیاسی نیز اهمیت دارد؛ رشاد العلیمی، رئیس‌جمهور یمن، اهل این منطقه است. محاصره تعز می‌تواند وضعیت بشری از پیش وخیم این کشور را نیز بدتر کند.

برنامه جهانی غذا هفته گذشته اعلام کرد که در برخی مناطق یمن، سه خانواده از هر چهار خانواده با گرسنگی روبه‌رو هستند. تشدید درگیری‌ها ده‌ها هزار نفر را آواره کرده و انتقال مواد غذایی و سایر نیازمندی‌ها به میلیون‌ها نفر را مختل کرده است.

هند و پاکستان در پی یک رویداد مرزی روز جمعه، دیپلومات‌های ارشد یکدیگر را احضار کردند.

دهلی نو ادعای اسلام‌آباد مبنی بر کشته‌شدن دو غیرنظامی پاکستانی توسط نیروهای هندی را رد کرده و گفته است این افراد به‌گونه غیرقانونی وارد خاک هند شده بودند.

وزارت امور خارجه پاکستان پیش‌تر اعلام کرده بود که نیروهای سرحدی هند روز جمعه در منطقه بدیان، در امتداد مرز بین‌المللی، با استفاده از «نیروی مرگبار و بدون تحریک» دو غیرنظامی پاکستانی غیرمسلح را کشته‌اند.

وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیه‌ای گفت: «پاکستان هرگونه تلاش برای معرفی کشته‌شدگان به‌عنوان “نفوذگران” را قاطعانه رد می‌کند.»

اسلام‌آباد همچنین شارژدافیر سفارت هند را احضار و خواستار «تحقیقات فوری، شفاف و معتبر» درباره این رویداد شد.

در مقابل، وزارت خارجه هند اتهامات پاکستان را «بی‌اساس و باانگیزه» خواند و گفت شارژدافیر سفارت پاکستان در دهلی نو را به دلیل آنچه «ادامه تسهیل نفوذ غیرقانونی از پاکستان» خوانده، احضار کرده است.

هند اعلام کرد که سه نفر وارد خاک این کشور در منطقه فیروزپور ایالت پنجاب شده و با وجود هشدارهای مکرر نیروهای سرحدی هند برای بازگشت به پاکستان، به سمت حصار مرزی حرکت کرده‌اند.

وزارت امور خارجه هند گفت نیروهای سرحدی برای مقابله با این افراد که «تهدید فوری امنیتی» ایجاد می‌کردند، وارد عمل شدند.

دهلی نو همچنین پاکستان را به جلوگیری از رفت‌وآمد غیرمجاز از خاک این کشور فراخواند و خواستار رعایت مرز بین‌المللی و توافق‌های دوجانبه شد.

روابط هند و پاکستان از زمان جنگ چهارروزه دو کشور در سال ۲۰۲۵، که شدیدترین درگیری میان دو طرف در چند دهه اخیر بود، همچنان پرتنش است. این درگیری پس از آن رخ داد که حمله افراد مسلح به گردشگران در کشمیر هند ۲۶ کشته برجا گذاشت.

هند پاکستان را به حمایت از این حمله متهم کرد؛ اتهامی که اسلام‌آباد رد کرده است.

وزیر امور خارجه پاکستان می‌گوید ایران پیشنهاد داده است برای پایان‌دادن به حملات حوثی‌ها، با این گروه از مسیر سیاسی وارد گفتگو شوند؛ پیشنهادی که قرار است هفته آینده در نشست اضطراری اعضای پیمان دفاعی مکه در ریاض بررسی شود.

این پیشنهاد در حالی مطرح شده است که عربستان سعودی با افزایش حملات حوثی‌ها روبه‌رو است و این گروه را به هدف قرار دادن دو شهر مقدس مسلمانان متهم کرده است.

اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در یک نشست خبری گفت عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، به‌عنوان سه عضو پیمان مکه، در نشست ریاض درباره گام‌های بعدی تصمیم خواهند گرفت. او گفت تاریخ دقیق این نشست بعداً اعلام خواهد شد.

دار افزود ایران از حوثی‌ها و گروه‌های مسلح عراقی فاصله گرفته و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، خواهان پایان این وضعیت هستند.

او گفت پاکستان همچنین تهران را در جریان جزئیات پیمان دفاعی مکه و تعهدات خود در چارچوب این توافق قرار داده است.

وزیر خارجه پاکستان گفت: «هیچ پیشنهاد رسمی و مکتوبی وجود ندارد؛ این موضوع در حد مشورت میان دو وزیر خارجه است.»

به گفته او، پیشنهاد تعامل سیاسی با حوثی‌ها می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای در برابر «اقدام نظامی» بررسی شود.

دار همچنین گفت بیش از شش کشور برای پیوستن به این پیمان ابراز علاقه کرده‌اند، اما نام این کشورها را اعلام نکرد. او گفت تا زمانی که پیمان به‌طور کامل عملیاتی نشود، درخواست‌های جدید عضویت بررسی نخواهد شد؛ روندی که ممکن است تا یک سال زمان ببرد.

عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ۷ آگست «توافق دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از این سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.

قوماندانان نظامی سه کشور نیز در ۲۵ سپتمبر در ریاض دیدار کردند و حملات حوثی‌ها را محکوم کردند.

اردوی پاکستان روز جمعه اعلام کرد که قوماندانان ارشد این کشور حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را به‌شدت محکوم کرده و بر همبستگی با ریاض و تعهد به تأمین امنیت اماکن مقدس اسلامی تأکید کرده‌اند.

دار همچنین گفت نباید برای عبور از تنگه هرمز پول دریافت شود.

تنگه هرمز که با محدودیت‌های شدید در تردد روبه‌رو شده، به یکی از محورهای اصلی مذاکرات برای پایان‌دادن به درگیری نزدیک به هفت‌ماهه میان امریکا و ایران تبدیل شده است.