تجارت
«داننیوز»؛ کاهش ترانزیت افغانستان از پاکستان، اکوسیستم تجارتی پیشاور را تهدید میکند
مسیرهای آسیای مرکزی نیز در حال افزایش اهمیت هستند؛ موضوعی که به گفته «دان»، پاکستان را در معرض از دست دادن جایگاه سنتی خود به عنوان گذرگاه اصلی افغانستان به بازارهای بینالمللی قرار داده است.
روزنامه «دان» پاکستان در گزارشی تحلیلی نوشته است که پنج سال پس از بازگشت امارت اسلامی به کابل، روابط اقتصادی افغانستان و پاکستان در حال تغییر ساختاری است و کاهش چشمگیر تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان، بهویژه برای ایالت خیبرپختونخوا و شهر پشاور، به یک چالش جدی اقتصادی تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، انتقال کالاهای ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان که پیش از بازگشت امارت اسلامی نزدیک به ۸۹ هزار کانتینر به ارزش حدود پنج میلیارد دالر بود، در سال مالی ۲۰۲۳ به ریکارد ۱۰۲ هزار و ۸۸۶ کانتینر به ارزش ۶.۷ میلیارد دالر رسید.
اما این روند پس از آن بهشدت کاهش یافت. شمار کانتینرهای ترانزیتی در سال مالی ۲۰۲۴ به ۵۴ هزار و ۱۱۴ و در سال مالی ۲۰۲۵ به ۴۲ هزار و ۹۵۹ کانتینر رسید. این رقم در سال مالی ۲۰۲۶ به تنها ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر، به ارزش حدود ۳۶۷ میلیون دالر، سقوط کرده است.
«دان» مینویسد که محدودیتهای گذرگاهی پاکستان در اکتوبر ۲۰۲۵ عامل آغاز این کاهش نبوده، بلکه روندی را که از پیش آغاز شده بود، سرعت بخشیده است.
به نوشته این روزنامه، افغانستان در سالهای اخیر تلاش کرده است مسیرهای تجارتی خود را متنوع سازد و ایران به مهمترین مسیر جایگزین تبدیل شده است. بر اساس گزارش بانک جهانی، ایران در سال مالی ۲۰۲۵ حدود ۳۱.۳ درصد از واردات افغانستان را به خود اختصاص داده و واردات مستقیم از ایران و کالاهای انتقالیافته از مسیر ایران، در مجموع ۴۸.۶ درصد کل واردات افغانستان را تشکیل داده است.
مسیرهای آسیای مرکزی نیز در حال افزایش اهمیت هستند؛ موضوعی که به گفته «دان»، پاکستان را در معرض از دست دادن جایگاه سنتی خود به عنوان گذرگاه اصلی افغانستان به بازارهای بینالمللی قرار داده است.
این گزارش همچنین میافزاید که تجارت صادراتی افغانستان از مسیر پاکستان به بازارهای کشورهای ثالث، کاهش شدیدتری داشته و از ۴۵۴ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۵ به تنها هفت میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۶ رسیده است.
به نوشته «دان»، کاهش تجارت افغانستان تنها به درآمدهای گمرکی پاکستان آسیب نمیزند، بلکه زنجیره گستردهای از تولیدکنندگان، عمدهفروشان، شرکتهای حملونقل، انبارها، کارگزاران گمرکی و واسطههای مالی در پاکستان، بهویژه در خیبرپختونخوا، را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
این روزنامه هشدار داده است که کاهش تقاضا از بازار افغانستان در شرایطی رخ میدهد که صنایع خیبرپختونخوا همزمان با هزینههای بلند انرژی، حملونقل و تأمین مالی روبهرو هستند و ادامه این وضعیت میتواند توان رقابتی شرکتها را کاهش دهد.
«دان» در بخش دیگری از گزارش به تأثیر بستهشدن یا ازدحام گذرگاههای تورخم و چمن بر تجارت محصولات زراعتی اشاره کرده و نوشته است که تأخیر در انتقال میوه و سبزیجات، به دلیل فاسدشدنی بودن این محصولات، خسارات سنگینی به تاجران دو طرف وارد میکند.
در این میان، روزنامه «دان» تأکید کرده است که هر دو کشور از ادامه این روند متضرر خواهند شد؛ افغانستان با افزایش هزینههای انتقال کالا در مسیرهای طولانیتر و پاکستان با از دست دادن فعالیتهای بندری، حملونقل، انبارداری، خدمات گمرکی و بازار افغانستان.
این گزارش در پایان پیشنهاد میکند که کابل و اسلامآباد برای جلوگیری از زیانهای بیشتر، به سوی ایجاد یک نظام ترانزیتی قابل پیشبینی، شفاف و مبتنی بر قوانین حرکت کنند.
تجارت
ایران بیش از ۱۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار به فعالیتهای اقتصادی افغانستان اختصاص داد
زنگنه گفت که پیشنهاد اختصاص زمین در منطقه آزاد بندر چابهار برای افغانستان، از سوی وزیر صنعت افغانستان مطرح شده است.
رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که بیش از ۱۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار ایران برای توسعه فعالیتهای اقتصادی و تجارتی افغانستان اختصاص داده شده است.
به گزارش این رسانهها، محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاستهای اصل ۴۴ مجلس ایران، روز پنجشنبه، از اختصاص این زمین در جریان رایزنیهای اقتصادی میان ایران و افغانستان خبر داده است.
به گفته زنگنه، این اقدام با هدف گسترش فعالیتهای اقتصادی و تجارتی افغانستان در بندر چابهار انجام شده است.
زنگنه گفت که پیشنهاد اختصاص زمین در منطقه آزاد بندر چابهار برای افغانستان، از سوی وزیر صنعت افغانستان مطرح شده است.
زنگنه میگوید که: «طی توافقی که انجام شده است مقرر شده است که ما ده هکتار زمین در بندر چابهار و حدود صد هکتار زمین در منطقه آزادرو برای سرمایهگذاری کشور افغانستان در منطقه چابهار تفاهم کردیم به این معنا که افغانستان بیآید در آن منطقه و صد هکتار زمین سرمایهگذاری کند و ما بتوانیم تسهیل بکنیم دسترسی این کشور را به آبهای آزاد.»
وی افزود که طرف افغانستان خواهان اختصاص فضای بیشتر در داخل بندر بوده، اما محدودیت زمین در ساحل، این موضوع را با دشواری روبهرو ساخته است.
به گفته زنگنه، دو طرف در این سفر به یک تفاهم ابتدایی دست یافتهاند و قرار است مذاکرات در این زمینه ادامه یابد.
بر اساس این گزارش، دو طرف همچنان درباره گسترش همکاریهای صنعتی، ایجاد یک شهرک صنعتی مشترک و افزایش حجم تجارت دوجانبه تا ۱۰ میلیارد دالر گفتگو کردهاند.
بندر چابهار به دلیل موقعیت راهبردی در دریای عمان، میتواند زمینه دسترسی بیشتر افغانستان به بازارهای منطقهای و بینالمللی و تقویت مسیرهای تجارتی این کشور را فراهم سازد.
تجارت
رشد ۱۵۰ درصدی تجارت افغانستان و روسیه در هفت ماه ۲۰۲۶
روسیه عمدتاً به افغانستان گاز طبیعی، پترول، دیزل، گندم، آرد، روغن آفتابپرست و نخود صادر میکند.
حجم تجارت میان افغانستان و روسیه در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۱۵۰ درصد افزایش یافته است.
بر اساس گزارش منتشرشده، این موضوع در دیدار الکسی اورچوک، معاون صدراعظم روسیه، و امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان مطرح شده است. دو طرف درباره گسترش همکاریها در بخشهای تجارت، انرژی، سرمایهگذاری و تقویت ارتباطات ترانزیتی گفتگو کردهاند.
همچنین، توسعه کریدور حملونقل بینالمللی شمال–جنوب و افزایش همکاری میان تاجران دو کشور از محورهای این گفتگو بوده است.
بر اساس آمار گمرکی روسیه، ارزش تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۲۶ میلیون دالر بوده، در حالی که آمار افغانستان این رقم را حدود ۵۹۰ میلیون دالر اعلام کرده است. با این حال، هر دو طرف بر افزایش قابل توجه تجارت در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال پیش از آن تأکید دارند.
روسیه عمدتاً به افغانستان گاز طبیعی، پترول، دیزل، گندم، آرد، روغن آفتابپرست و نخود صادر میکند.
در مقابل، صادرات افغانستان به روسیه حدود ۴ میلیون دالر برآورد شده و شامل کشمش، زردآلو خشک، انار، انگور، سیب، گیلاس، پنبه، تربوز و برخی گیاهان یونانی است.
همچنین، طرح توسعه خط آهن ترانس-افغان میتواند افغانستان را به یک مسیر مهم ترانزیتی میان آسیای مرکزی و بازارهای دریایی تبدیل کرده و زمینه دسترسی بیشتر روسیه به بازار افغانستان را فراهم کند.
تجارت
درخشش محصولات افغانستان در نمایشگاه غذایی عربستان
در دو نمایشگاه بینالمللی سال گذشته، شرکتهای افغان تحت حمایت این برنامه بیش از ۲۵ میلیون دالر فرصت تجاری به دست آوردهاند.
پنج شرکت افغان، محصولات مشهور افغانستان را در نمایشگاه غذایی عربستان ۲۰۲۶ در شهر جده به نمایش گذاشتند و با استقبال خریداران سعودی روبهرو شدند.
این نمایشگاه از ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار شد و شرکتهای افغان در آن میوههای خشک، مغزها، ادویهها، آب انار و آب میوه را معرفی کردند.
برنامه تابآوری جامعه افغانستان با حمایت مالی اتحادیه اروپا و همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، سازمان غذا و زراعت ملل متحد (FAO)، سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) و دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل (UNODC) از حضور این شرکتها حمایت کرده است.
به گفته برنامه توسعه سازمان ملل متحد، هدف این برنامه ایجاد فرصتهای تازه برای خانوادهها و جوامع آسیبپذیر و کمک به تولیدکنندگان افغان برای دسترسی به بازارهای داخلی و بینالمللی است.
در دو نمایشگاه بینالمللی سال گذشته، شرکتهای افغان تحت حمایت این برنامه بیش از ۲۵ میلیون دالر فرصت تجاری به دست آوردهاند.
قرار است در نمایشگاه بینالمللی آناپورنا اینتر فود در شهر ممبئی هند نیز که از ۹ تا ۱۱ دسامبر ۲۰۲۶ برگزار میشود، ۸ تا ۱۰ شرکت افغان دیگر محصولات خود را عرضه کنند.
-
جهان4 روز agoعربستان، ترکیه و پاکستان پیمان دفاع جمعی را فعال کردند
-
رویداد های اخیر4 روز agoدرخواست ۳۰ ایالت امریکا برای دسترسی قربانیان حملات ۱۱ سپتمبر به داراییهای افغانستان
-
ورزش5 روز agoکریکت افغانستان؛ برنامه بازیهای تیم ملی در ماههای پیشرو
-
اخبار ساحوی4 روز agoنیروهای دولتی یمن کنترول مناطق اطراف تنگه بابالمندب را پس گرفتند
-
رویداد های اخیر4 روز agoشرکت هوایی آریانا افغان: سیستمهای فروشات و عملیاتی ما از انحصار یک شرکت پاکستانی خارج شد
-
ورزش5 روز agoتیم کریکت زیر ۱۹ سال افغانستان در دیدارهای یکروزه به مصاف بنگلهدیش و عمان میرود
-
تجارت3 روز agoملا برادر پنجمین نمایشگاه بینالمللی امام ابوحنیفه را در کابل افتتاح کرد
-
رویداد های اخیر3 روز agoگوترش: بازگشت افغانها از پاکستان باید داوطلبانه و عزتمندانه باشد
