سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) هشدار داده است که ادامه محرومیت دختران و زنان افغانستان از آموزش متوسطه و تحصیلات عالی، این کشور را با خطر از دست‌دادن یک نسل از نیروی متخصص، به‌ویژه در بخش‌های تعلیم، صحت و سایر عرصه‌های حیاتی روبه‌رو می‌سازد.

هودا جابریان، هماهنگ‌کننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو، در گفتگو با رسانه‌ها گفته است که افغانستان توان از دست‌دادن یک نسل دیگر از محصلین را ندارد.

بر بنیاد گزارش ماه نوامبر سازمان ملل متحد، در حال حاضر حدود ۲.۴ میلیون دختر در افغانستان از تعلیم متوسطه محروم هستند و در سال ۲۰۲۶ هیچ دختری در پوهنتون‌ها ثبت‌نام نکرده است.

پس از بازگشت امارت اسلامی افغانستان به قدرت در سال ۲۰۲۱، تعلیم دختران بالاتر از صنف ششم متوقف شد. همچنان در دسمبر ۲۰۲۲ زنان از رفتن به پوهنتون‌ها و در دسمبر ۲۰۲۴ از تعلیم در مؤسسات طبی منع شدند.

مسئول یونسکو تأکید کرده است که اولویت اساسی، بازگشایی فوری مکاتب به‌روی دختران و بازگشت زنان به نظام تعلیمی رسمی است؛ زیرا به گفته او، هیچ گزینه تعلیمی جایگزین نمی‌تواند تعلیم رسمی را به‌گونه کامل جبران کند.

او همچنان بر حمایت از استادان، فراهم‌سازی مواد درسی باکیفیت، بهبود کیفیت تعلیم و تقویت برنامه‌ریزی و گردآوری اطلاعات تعلیمی در افغانستان تأکید کرده است.

یونسکو می‌گوید ادامه این محدودیت‌ها نه‌تنها آینده میلیون‌ها دختر، بلکه ظرفیت توسعه افغانستان و دسترسی این کشور به معلمان، داکتران و دیگر متخصصان مورد نیاز را نیز با چالش جدی روبه‌رو می‌سازد.

محمد شفیق خطیب، سرپرست سفارت امارت اسلامی افغانستان در کویت، با مقام‌های اداره امور زندانیان این کشور درباره وضعیت شهروندان افغان زندانی در کویت دیدار و گفتگو کرده است.

بر اساس خبرنامه سفارت افغانستان در کویت، آقای خطیب با ابوفهد منصور فایز البراک، معاون اداره امور زندانیان کویت و علی عباس، مسئول امور حقوقی این اداره دیدار کرده است.

در این نشست، دو طرف درباره وضعیت زندانیان افغان در کویت گفتگوهای سازنده انجام داده‌اند.

سفارت افغانستان تاکنون جزئیات بیشتری درباره موضوعات مطرح‌شده و نتایج این دیدار منتشر نکرده است.

باستان‌شناسان در جریان کاوش‌های تازه در قلعه تاریخی بالاحصار کابل، بقایای قصرهای دوره مغول، ساختمان‌های مربوط به صومعه‌های بودایی و یک حوض ستاره‌ای‌شکل را کشف کرده‌اند؛ آثاری که از بیش از دو هزار سال تاریخ سکونت، تمدن و تحولات سیاسی و مذهبی در این مکان تاریخی حکایت دارند.

این یافته‌ها بخشی از برنامه گسترده باستان‌شناسی و حفاظت از قلعه بالاحصار است که با هدف شناسایی و مستندسازی لایه‌های مختلف تاریخی این مجموعه اجرا می‌شود.

از مهم‌ترین کشفیات تازه، بقایای یک قصر متعلق به دوره مغول است که در آن نقاشی‌های دیواری، امکانات حمام و سازه‌ای شبیه تخت سلطنتی شناسایی شده است.

همچنان باستان‌شناسان یک حوض ستاره‌ای‌شکل را کشف کرده‌اند که مستقیماً در بستر سنگی بخش بالایی قلعه تراشیده شده است. هرچند این حوض به مجموعه قصر مغولی ارتباط داده می‌شود، اما تاریخ دقیق و کاربرد اصلی آن هنوز مشخص نیست.

در کنار این آثار، بقایای ساختمان‌های مرتبط با صومعه‌های بودایی و قطعاتی از مجسمه‌های بودایی نیز به دست آمده است؛ شواهدی که از اهمیت مذهبی این منطقه پیش از دوره‌های اسلامی حکایت می‌کند.

سکه‌های باستانی، سفال‌های لعاب‌دار اسلامی، چراغ‌های روغنی و وسایل زندگی روزمره از دیگر آثاری هستند که در جریان این کاوش‌ها کشف شده‌اند.

بر بنیاد معلومات ارائه‌شده، باستان‌شناسان در پنج بخش مختلف قلعه سرگرم کاوش هستند و عمق یکی از حفریات به حدود ۱۱ متر زیر سطح کنونی زمین رسیده است.

قلعه بالاحصار که بر فراز تپه‌ای سنگی در بخش جنوبی شهر تاریخی کابل موقعیت دارد، در دوره‌های مختلف تاریخی به‌عنوان اقامتگاه سلطنتی، مرکز اداری، قشله نظامی و سنگر دفاعی استفاده شده است.

این قلعه در دوره امپراتوری مغول نیز اهمیت ویژه‌ای داشت. ظهیرالدین محمد بابر، بنیان‌گذار امپراتوری مغول، در سال ۱۵۰۴ میلادی کابل را تصرف کرد و این شهر به یکی از مراکز مهم سیاسی و فرهنگی امپراتوری او تبدیل شد.

با این حال، جنگ‌ها و درگیری‌های تاریخی، به‌ویژه جنگ دوم افغان و انگلیس در سال ۱۸۷۹ میلادی، بخش بزرگی از این بنای تاریخی را تخریب کرد و استفاده نظامی و درگیری‌های بعدی نیز به آسیب‌دیدگی آن افزود.

برنامه کنونی حفاظت و بررسی بالاحصار با همکاری بنیاد آقاخان برای فرهنگ پیش برده می‌شود و کارهای گسترده در این زمینه از سال ۲۰۱۸ میلادی ادامه دارد. در این تحقیقات، علاوه بر روش‌های سنتی حفاری، از رادار نفوذی زمین و اسکن سه‌بعدی لیزری نیز استفاده می‌شود.

باستان‌شناسان می‌گویند بخش‌های زیادی از بالاحصار هنوز بررسی نشده و تاریخ دقیق نخستین سکونت در این مکان، زمان ساخت سازه‌های بودایی و کاربرد اصلی حوض ستاره‌ای همچنان روشن نیست.

این کشفیات بار دیگر جایگاه تاریخی افغانستان را به‌عنوان نقطه پیوند تمدن‌های آسیای مرکزی، جهان ایرانی و شبه‌قاره هند برجسته می‌سازد.