ستاره‌شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، تا کنون واضح‌ترین تصویر از سطح یک سیاره فراخورشیدی سنگی (سیاره‌ای که در خارج از منظومه شمسی ما قرار دارد و به دور ستاره‌ای غیر از خورشید می‌چرخد) را به دست آورده‌اند؛ سیاره‌ای سوخته و بدون جو که دانشمندان می‌گویند شباهت زیادی به نسخه‌ای بزرگ‌تر از عطارد دارد.

این سیاره که با نام LHS 3844 b شناخته می‌شود و لقب «کوا‌کوا» به آن داده شده، طبق یک مطالعه که این هفته در مجله نیچر استرانومی منتشر شد، یک دنیای خشک، غیرقابل سکونت، با تغییرات شدید دما و بدون هیچ جو قابل تشخیص است.

پژوهشگران گفتند سطح این سیاره احتمالاً از سنگ‌های آتشفشانی تیره و «رگولیت» باستانی پوشیده شده است؛ لایه‌ای از خرده‌سنگ‌ها و مواد سطحی که طی میلیاردها سال در اثر برخورد مداوم تابش‌های کیهانی و میکرومتابلورها شکل گرفته است.

لارا کریدبرگ، ستاره‌شناس و نویسنده ارشد این پژوهش گفت: «این سیاره جای خوشایندی نیست. یک صخره جهنمی و بایر است — بسیار بیشتر شبیه عطارد تا زمین.»

سیاره LHS 3844 b در فاصله حدود ۴۹ سال نوری از زمین قرار دارد و به دور یک ستاره کوتوله سرخ کوچک می‌چرخد. این سیاره هر ۱۱ ساعت یک بار یک دور کامل به دور ستاره‌اش می‌زند و به صورت «قفل جزر و مدی» است؛ یعنی همیشه یک طرف آن به سمت ستاره قرار دارد و طرف دیگر همیشه در تاریکی باقی می‌ماند — مشابه وضعیتی که ماه نسبت به زمین دارد.

دانشمندان دریافتند که سمت روز این سیاره به حدود ۷۲۵ درجه سانتی‌گراد (۱۳۴۰ درجه فارنهایت) می‌رسد، در حالی که در سمت شب تقریباً هیچ گرمای قابل تشخیص وجود ندارد.

پژوهشگران با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ جیمز وب توانستند نور مستقیم بازتاب‌شده از سطح سیاره را تحلیل کنند — دستاوردی مهم در علم سیارات فراخورشیدی.

سباستین زیبا، نویسنده اصلی این تحقیق گفت: «سنگ‌های مختلف مانند جوها دارای امضای طیفی متفاوت هستند. سنگ‌های آتشفشانی تیره مانند بازالت، بسیار بهتر از سنگ‌های روشن‌تر مانند گرانیت با داده‌های ما مطابقت داشتند.»

این یافته‌ها مرحله تازه‌ای در پژوهش سیارات فراخورشیدی را نشان می‌دهد؛ مرحله‌ای که در آن دانشمندان از مطالعه صرف جو سیارات فراتر رفته و مستقیماً به بررسی زمین‌شناسی و ترکیب سطح آن‌ها می‌پردازند.

از زمان آغاز فعالیت در سال ۲۰۲۲، تلسکوپ جیمز وب درک دانشمندان از سیارات خارج از منظومه شمسی را دگرگون کرده و به آن‌ها کمک کرده است ترکیب شیمیایی جوها، الگوهای آب‌وهوایی و اکنون حتی ویژگی‌های سطحی این جهان‌های دوردست را بررسی کنند.

پژوهشگران گفتند نبود جو در LHS 3844 b به این معناست که هیچ محافظتی در برابر تابش‌های شدید ستاره‌ای وجود ندارد و تقریباً هیچ امکان وجود آب مایع — که یکی از عناصر اساسی حیات است — وجود ندارد.

سباستین زیبا در پایان گفت: «در مجموع، این تقریباً به طور قطع یک دنیای قابل سکونت نیست.»

وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی اعلام کرده است که برای نخستین بار خدمات انترنت 5G به‌گونه آزمایشی در شهر کابل آغاز شده است.

بر بنیاد اعلام این وزارت، ظرفیت ۷۴ آنتن مخابراتی در کابل به‌صورت آزمایشی به فناوری 5G ارتقا یافته و این پروژه در حال حاضر در مرحله تست قرار دارد. مقام‌ها می‌گویند پس از تکمیل زیربنا‌ها و موفقیت دوره آزمایشی، این خدمات در سایر ولایت‌های کشور نیز گسترش خواهد یافت.

این موضوع در دیدار حمدالله نعمانی با رئیس شرکت مخابراتی افغان بیسیم علی‌الله سروری مطرح و درباره توسعه پوشش مخابراتی، بهبود کیفیت خدمات و دسترسی مناطق دوردست به خدمات مخابراتی بحث صورت گرفته است.

به گفته مسئولان شرکت افغان بیسیم، از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون ۴۶ سایت مخابراتی جدید ساخته و به بهره‌برداری سپرده شده و ۱۸۶ سایت دیگر نیز در حال ساخت است.

مسئولان این شرکت همچنان از همکاری وزارت مخابرات در راستای تسهیل روند خدمات‌دهی و توسعه شبکه مخابراتی قدردانی کرده‌اند.

مقام‌های وزارت مخابرات تأکید دارند که توسعه تکنالوژی و گسترش خدمات ارتباطی، نقش مهمی در رشد اقتصادی و تسهیل ارتباطات در کشور خواهد داشت و همکاری با شرکت‌های مخابراتی در این زمینه ادامه خواهد یافت.

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که ناآرامی‌های اخیر در ایران، انجینران کمپنی اسپیس ایکس، مالک استارلینک، را با یکی از سخت‌ترین آزمایش‌های امنیتی خود مواجه کرده است. ایران با استفاده از پارازیت‌اندازهای ماهواره‌ای و تاکتیک‌های جعل سیگنال تلاش می‌کند کارکرد استارلینک را مختل کند.

به گفته رویترز، اسپیس ایکس هفته گذشته برای مقابله با قطع اینترنت در ایران و پس از سرکوب معترضان، اشتراک استارلینک را برای ایرانی‌ها رایگان کرده است. استارلینک از زمان استفاده آن در جنگ روسیه و اوکراین، به ابزاری مهم برای رفع مشکل قطع اینترنت و مقابله با سرکوب حکومت‌ها تبدیل شده است.

جان پلامب، رئیس پیشین بخش سیاست فضایی وزارت دفاع اامریکا، به رویترز گفت: «رژیم‌های سرکوبگر فکر می‌کنند که هنوز می‌توانند ارتباطات را خاموش کنند. اما روزی فرا می‌رسد که این کار غیرممکن باشد.»

رویترز همچنین نوشته است که امریکا، چین و روسیه با دقت نتیجه عملکرد استارلینک در ایران را دنبال می‌کنند، زیرا این سیستم نه تنها اهمیت نظامی و اطلاعاتی دارد، بلکه آینده رقابت‌های اینترنت ماهواره‌ای را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.