ممنوعیت امارت اسلامی، مرکز تازه تولید تریاک را به مرزهای افغانستان، پاکستان و ایران کشانده است

پس از ممنوعیت کشت کوکنار از سوی امارت اسلامی در سال ۲۰۲۲، تولید تریاک در افغانستان به‌گونه چشم‌گیر کاهش یافته؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که کشت این ماده مخدر در مناطق صفری پاکستان و ایران گسترش یافته و این منطقه ممکن است به یکی از مراکز مهم تولید تریاک در جهان تبدیل شود.

بر بنیاد تصاویر ماهواره‌ای و گفتگو با دهقانان محلی، ایالت بلوچستان پاکستان و ولایت سیستان‌ و بلوچستان ایران در سال‌های اخیر شاهد افزایش کشت کوکنار بوده‌اند.

دیوید منسفیلد، پژوهشگر بریتانیایی در بخش مواد مخدر افغانستان، می‌گوید که ممنوعیت امارت اسلامی، ناامنی‌های فزاینده و مشکلات اقتصادی، زمینه گسترش کشت کوکنار را در مناطق مرزی سه کشور فراهم کرده است.

به گفته منسفیلد، تصاویر ماهواره‌ای شرکت بریتانیایی «السیس» نشان می‌دهد که بیش از ۹ هزار هکتار زمین در بلوچستان پاکستان زیر کشت کوکنار قرار داشته است. ولسوالی‌های لورالایی و قلعه عبدالله از مناطق عمده این کشت عنوان شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی است که شماری از دهاقین افغان پس از ممنوعیت کشت کوکنار در افغانستان، به پاکستان و ایران رفته و با سرمایه‌گذاری و همکاری با دهاقین محلی، به کشت این محصول روی آورده‌اند.

در ایران نیز ولایت سیستان‌ و بلوچستان یکی از مناطق عمده تولید تریاک دانسته می‌شود. تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۲۶ از گسترش کشت کوکنار در بخش‌هایی از این ولایت حکایت دارد.

در همین حال، کشت کوکنار در افغانستان نیز با وجود ممنوعیت امارت اسلامی، به‌ویژه در ولایت بدخشان و برخی مناطق جنوب‌غرب کشور، بار دیگر افزایش یافته است.

منسفیلد هشدار داده است که اگر روند کنونی ادامه یابد، کشت کوکنار در سال ۲۰۲۷ در افغانستان، پاکستان و ایران بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند عرضه هروئین در بازارهای جهانی را افزایش داده و منابع مالی گروه‌های مسلح را تقویت کند.

کارشناسان می‌گویند که فقر، خشکسالی، بدهی‌های دهاقین و ناامنی از عوامل مهم گسترش این پدیده‌اند؛ روندی که نگرانی‌ها درباره افزایش قاچاق مواد مخدر و تشدید خشونت در منطقه را بیشتر کرده است.

این درحالیست که امارت اسلامی پیش از این گفته است که کشت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان نزدیک به صفر کاهش یافته است.