انتونیو گوترش، سرمنشی ملل متحد، در پیامی به مناسبت روز جهانی آب، تأکید کرد که دسترسی به آب صحی برای حفاظت از حقوق و سلامت زنان و دختران ضروری است و از دولت‌ها خواست تا اقدامات جدی‌تری در این رابطه انجام دهند.

گوترش در پیام خود هشدار داد که زنان و دختران در جاهایی که خدمات آبرسانی و حفظ الصحه ناکافی است، بیشترین بار را متحمل می‌شوند. بسیاری از آنها مجبور به استفاده از امکانات غیرمصون، مراقبت از بستگان مبتلا به بیماری‌های ناشی از آب و صرف ساعت‌ها وقت برای به دست آوردن آب هستند – که با آن اغلب از آموزش و فرصت‌ها محروم می‌شوند.

گوترش با برجسته کردن موضوع امسال، «جایی که آب جریان دارد، برابری رشد می‌کند»، گفت که بهبود وضعیت دسترسی به آب می‌تواند نقش کلیدی در پیشبرد برابری جنسیتی داشته باشد.

او از دولت‌ها خواست تا با بهبود ارائه خدمات، تقویت ظرفیت نیروی کار و تضمین تأمین مالی پایدار، سرمایه‌گذاری در شبکه‌های آب و حفظ الصحه را افزایش دهند. او همچنین از کشورهای توسعه‌یافته خواست تا با به اشتراک گذاشتن تکنالوژی، تخصص و بودجه برای ایجاد زیرساخت‌های مقاوم از این تلاش‌ها حمایت کنند.

سرمنشی سازمان ملل متحد بر اهمیت مشارکت زنان در روندهای تصمیم‌گیری برای اطمینان از برآورده شدن مؤثر نیازهای جامعه توسط سیستم‌های آب تأکید کرد.

گوترش ضمن اشاره به اینکه کمبود آب می‌تواند به درگیری دامن بزند، گفت که این موضوع می‌تواند همکاری و صلح را نیز تقویت کند.

او گفت: «بیایید با هم آب را به نیرویی برای برابری جنسیتی تبدیل کنیم.»

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌گوید که همزمان با کاهش بارندگی و آب‌های زیرزمینی و نیز بازگشت میلیون‌ها مهاجر، جستجو برای آب آشامیدنی برای میلیون‌ها تن در افغانستان به یک چالش روزانه مبدل شده است.

این نهاد گفته است که در بخش‌های شهری و روستایی، دسترسی به آب سالم و مقرون‌به‌صرفه به‌طور چشمگیری محدود شده است.

به گفته این نهاد، بسیاری از خانواده‌ها ناچارند از آب‌های سطحی و غیرایمن استفاده کنند یا مسافت‌های طولانی را برای تهیه آب طی کنند؛ در حالی که زنان و کودکان بیشترین بار این وضعیت را به دوش می‌کشند.

شهرهای بزرگی چون کابل، کندهار و مزار شریف نیز با فشار روزافزون بر منابع آبی مواجه‌اند. به گفته صلیب سرخ، این موضوع ناشی از رشد سریع جمعیت و استخراج بی‌رویه آب‌های زیرزمینی است. در بسیاری از بخش‌ها، خانواده‌ها به چاه‌های شخصی یا آب‌رسانی توسط تانکرها متکی هستند.

در کندهار، وضعیت به‌گونه‌ای خاص وخیم توصیف شده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از چاه‌ها خشک شده‌اند و سطح آب در برخی دیگر به عمق بیش از ۱۰۰ متر رسیده است.

فضل‌الرحمان، یکی از بزرگان محل در ناحیه نهم کندهار، گفته است: «آب مهم‌ترین مشکل جامعه ما است. حتی چاه‌های عمیق نیز آب کافی نمی‌دهند و بیشتر خانواده‌ها توان حفر چاه شخصی را ندارند.»

او افزوده است که این بحران پیامدهای اجتماعی نیز داشته و در برخی موارد، کودکان برای کمک به خانواده‌های‌شان از رفتن به مکتب باز می‌مانند. به گفته او، «آن‌ها صبح زود می‌روند و عصر با چند سطل آب برمی‌گردند که برای نیازهای روزانه کافی نیست.»

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ گفته که برای بهبود دسترسی به آب، پروژه‌هایی را در چندین منطقه اجرا کرده است. در کندهار، یک پروژه ارتقای سیستم آب‌رسانی در حال اجرا است که انتظار می‌رود حدود ۱۰۶ هزار و ۳۰۰ تن از آن بهره‌مند شوند.

به گفته این نهاد، برنامه‌های آن در سال ۲۰۲۵ دسترسی به آب را برای بیش از ۷۷۵ هزار تن در مناطق شهری و حدود ۱۶۰ هزار و ۳۰۰ تن در مناطق روستایی بهبود داده است.

با این حال، این نهاد هشدار داده است که وضعیت کلی همچنان بحرانی است. به گفته صلیب سرخ، کمبود آب بر بخش زراعتت—که منبع اصلی درآمد بسیاری از مردم است—تأثیر منفی گذاشته و با کاهش آبیاری و تولید محصولات، خطر ناامنی غذایی و سوءتغذیه را افزایش داده است.

همچنین دسترسی محدود به آب پاک، خطر شیوع بیماری‌های ناشی از آب آلوده را، به‌ویژه در میان جمعیت‌های آسیب‌پذیر و آواره، افزایش می‌دهد.

این سازمان افزوده است که کمبود آب می‌تواند تنش‌ها میان جوامع را بر سر منابع محدود تشدید کند، به‌ویژه در مناطقی که با خشکسالی روبه‌رو هستند.

صلیب سرخ برای رسیدگی به نیازهای فوری و چالش‌های درازمدت گفته است که سیستم‌های آبیاری، کانال‌ها و کاریزها را بازسازی کرده تا دسترسی به آب بهبود یابد و تاب‌آوری جوامع افزایش پیدا کند.

این نهاد همچنین گفته که در بحران‌های اخیر، از جمله پس از زلزله کنر و تنش‌های میان افغانستان و پاکستان، خدمات اضطراری آب و صحت را برای بیش از ۲۷ هزار تن فراهم کرده است.

با این همه، صلیب سرخ تأکید کرده است که کمک‌های بشردوستانه به‌تنهایی برای حل بحران آب در افغانستان کافی نیست.

به گفته این نهاد، راه‌حل‌های پایدار نیازمند سرمایه‌گذاری درازمدت در زیربنا‌های آبی، مدیریت بهتر منابع، حفاظت از منابع آب و هماهنگی بیشتر میان نهادهای ملی و جوامع محلی است.