ایران با یک آتش‌بس دو هفته‌ای با ایالات متحده امریکا موافقت کرده است؛ اقدامی که هدف آن کاهش تنش‌های رو به افزایش و جلوگیری از تشدید بیشتر در منطقه عنوان شده است.

این توافق پس از آن صورت گرفت که دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در یک پیام در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که واشنگتن در صورت بازگشایی تنگه هرمز توسط تهران، از حملات تهدیدشده علیه زیرساخت‌های ایران خودداری خواهد کرد.

ترمپ گفت: «من موافقت کرده‌ام که برای دو هفته از حملات عقب‌نشینی کنم، مشروط بر این‌که ایران تنگه را بازگشایی کند.» او بدین ترتیب از هشدارهای پیشین خود که گفته بود «امشب یک تمدن کامل از بین خواهد رفت» عقب‌نشینی کرد.

این آتش‌بس موقت با میانجی‌گری پاکستان به‌دست آمده است؛ کشوری که به‌عنوان میانجی کلیدی میان دو طرف عمل کرده است. شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، تأیید کرد که آتش‌بس فوراً اجرایی می‌شود و امیدها برای یک پیشرفت گسترده دیپلماتیک را افزایش داده است.

شورای عالی امنیت ملی ایران نیز تأیید کرد که تهران این پیشنهاد آتش‌بس را پذیرفته است؛ نشانه‌ای از تمایل برای حرکت به‌سوی کاهش تنش‌ها پس از هفته‌ها درگیری.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت که نیروهای مسلح این کشور در طول این دوره دو هفته‌ای، عبور و مرور امن از تنگه هرمز را تسهیل خواهند کرد، مشروط بر این‌که حملات علیه ایران متوقف شود.

او گفت: «اگر تجاوز متوقف شود، نیروهای ما عبور امن را تضمین خواهند کرد»، و به این مسیر حیاتی کشتیرانی اشاره کرد که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند.

تنگه هرمز در واکنش به درگیری‌ها از سوی ایران بسته شده بود و نگرانی‌های جهانی در مورد تأمین انرژی و امنیت دریایی را برانگیخته بود. بازگشایی آن، حتی به‌گونه موقت، انتظار می‌رود فشار بر بازارهای بین‌المللی را کاهش داده و خطر اختلال گسترده اقتصادی را کم‌تر سازد.

این درگیری که در اواخر ماه فبروری به‌گونه چشم‌گیری تشدید شد، شامل حملات دوامدار و افزایش تنش‌ها در سراسر خاورمیانه بوده است. با وجود این‌که آتش‌بس یک توقف مهم در خصومت‌ها به‌شمار می‌رود، اما مسائل کلیدی همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند؛ از جمله تحریم‌ها، ترتیبات امنیتی منطقه‌ای و حضور نیروهای امریکایی.

انتظار می‌رود گفت‌وگوها میان ایران و ایالات متحده در روزهای آینده آغاز شود و پاکستان همچنان نقش تسهیل‌کننده را ایفا کند. تحلیل‌گران می‌گویند این مذاکرات در تعیین این‌که آیا این آتش‌بس موقت می‌تواند به یک توافق درازمدت تبدیل شود یا خیر، نقش حیاتی خواهد داشت.

با وجود این پیشرفت، ناظران هشدار می‌دهند که وضعیت همچنان شکننده است و هرگونه تشدید دوباره می‌تواند به‌سرعت دستاوردهای حاصل از آتش‌بس را از میان ببرد.

در پی تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، گزارش‌ها حاکی است که سید مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران ایران، در حملات مشترک امریکا و اسرائیل کشته شده است. منابع ایرانی این خبر را تأیید کرده‌اند.

همزمان با این رویداد، ایران موج تازه‌ای از حملات راکتی و طیاره‌های بی‌سرنشین را علیه اسرائیل آغاز کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که این کشور پنجاه‌وهفتمین موج حملات خود را راه‌اندازی کرده است.

در همین حال، شهر تل‌آویو از جمله مناطق شدیداً آسیب‌دیده گزارش شده است؛ جایی که حملات با بمب‌های خوشه‌ای باعث تخریب گسترده و ایجاد هراس در میان باشندگان شده است. همچنان شهرهای حیفا، پتح، تیکوا و بخش‌هایی از کرانه باختری نیز هدف حملات قرار گرفته‌اند.

در سوی دیگر، گزارش‌ها از حملات بر شهرهای تهران، بوشهر و اهواز در ایران خبر می‌دهند، در حالی که ایران نیز پایگاه‌های مرتبط با ایالات متحده را در بغداد و سلیمانیه هدف قرار داده است.

همچنان حملات اسرائیل بر مناطقی در لبنان از جمله بیروت و نبطیه گزارش شده است.

با ادامه این حملات متقابل، نگرانی‌ها از گسترش درگیری‌ها و تبدیل شدن آن به یک جنگ گسترده در منطقه افزایش یافته است.

ایران روز یک‌شنبه مدعی شد که یک طیاره پشتیبانی سی -۱۳۰ امریکا را در منطقه جنوبی اصفهان سرنگون ساخته است. به گزارش خبرگزاری نیمه‌رسمی تسنیم، این طیاره “با شلیک شدید یک واحد نیروهای ویژه پولیس” منهدم شده است.

نیروی قدس سپاه پاسداران ایران در گزارشی که توسط خبرگزاری دولتی ایرنا نشر شد، گفته است که: «عملیات مشترک شامل نیروی هوافضا، واحد‌های زمینی، نیروهای مردمی و بسیج، قوای امنیتی و اردو با موفقیت طیاره دشمن را نابود کردند.»

خبرگزاری دولتی پرس تی‌وی تصاویر ادعایی از لاشه طیاره سرنگون شده را در تلگرام منتشر کرده است.

برخی گزارش‌های اولیه در شبکه‌های اجتماعی امریکا ادعا کرده‌اند که هنگام نجات دومین عضو خدمه یک طیاره اف -۱۵ که پیشتر بر فراز ایران سرنگون شده بود، نیروهای امریکایی ممکن است طیاره خود را منهدم کرده باشند تا به دست ایران نیفتد.

تا کنون هیچ پاسخ رسمی از سوی امریکا در رابطه با ادعای ایران ارائه نشده است.

این حادثه در حالی رخ می‌دهد که تنش‌ها در منطقه پس از حمله مشترک امریکا و اسرائیل بر ایران در ۲۸ فبروری افزایش یافته است. این عملیات تا کنون بیش از یکهزار و ۳۴۰ نفر کشته، از جمله رهبر پیشین علی خامنه‌ای، برجای گذاشته است.

در واکنش، ایران حملات پهپادی و راکتی را علیه اسرائیل و همچنین مواضع وابسته به امریکا در اردن، عراق و کشورهای خلیج اجرا کرده و حرکت کشتی‌ها در تنگه راهبردی هرمز را محدود ساخته است.