نیروهای دولتی یمن با حمایت عربستان سعودی روز دوشنبه در یک پیشروی سریع، مناطق ساحلی اطراف تنگه استراتژیک باب‌المندب تا شهر المخا را از کنترول حوثی‌ها خارج کردند.

به گزارش رویترز، دولت یمن اعلام کرده است که نیروهایش با پشتیبانی حملات هوایی عربستان به حومه المخا رسیده و جنگجویان حوثی به مناطق کوهستانی عقب‌نشینی کرده‌اند. وزارت دفاع یمن نیز از سقوط این شهر خبر داده است.

این پیشروی در صورت تأیید، می‌تواند کنترول حوثی‌ها بر مسیر مهم بحیره احمر را کاهش دهد؛ مسیری که در کنار بسته‌شدن تنگه هرمز، بازارهای انرژی را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، حوثی‌ها همچنان از مواضع دیگر امکان حمله به کشتی‌ها با طیاره بی‌سرنشین را دارند.

در واکنش، حوثی‌ها مدعی حمله به چند هدف در عربستان سعودی، از جمله میدان هوایی ملک خالد در ریاض، یک پالایشگاه آرامکو در رابغ، میدان هوایی ابها و پایگاه نظامی خمیس مشیط شدند.

ائتلاف به رهبری عربستان نیز از انجام عملیات بحری در ولایت حدیده خبر داده است. نیروهای دولتی پیش از این مواضع مهمی در ولسوالی ذباب، در نزدیکی دهانه باب‌المندب، از جمله یک میدان هوایی را تصرف کرده بودند.

در همین حال، حوثی‌ها در نزدیکی تعز نیز پیشروی‌هایی داشته‌اند. منابع نظامی دولت یمن می‌گویند این گروه بخش‌هایی از یک مسیر کوهستانی را تصرف کرده و مسیر تعز–عدن را مسدود کرده است؛ هرچند یک مقام دولتی این ادعا را رد کرده است.

تشدید درگیری‌ها بحران انسانی در یمن را نیز وخیم‌تر کرده است. سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرده که از زمان ازسرگیری جنگ، حدود ۱۸۴ هزار نفر آواره شده‌اند.

همزمان، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در نشست اضطراری روز دوشنبه در ریاض توافق کردند بر اساس «توافق دفاعی مکه»، نیروها و تجهیزات نظامی را در عربستان مستقر کنند. این توافق که در ماه آگست امضا شده، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور را حمله علیه هر سه کشور تلقی می‌کند.

حکومت یمن که تحت حمایت عربستان سعودی قرار دارد و در سطح بین‌المللی به‌رسمیت شناخته شده است، روز یکشنبه اعلام کرد که عملیات گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترول حوثی‌های مورد حمایت ایران آغاز کرده است.

به گزارش رویترز، رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن، در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که نیروهای مسلح این کشور عملیات را «تا آزادسازی کشور از چنگ گروه تروریستی» ادامه خواهند داد. سخنگوی نظامی حکومت نیز از حوثی‌ها خواست سلاح‌های خود را زمین بگذارند.

حوثی‌ها از سال ۲۰۱۴ کنترول صنعا، پایتخت یمن، و بخش‌های گسترده‌ای از شمال‌غرب این کشور را در اختیار دارند؛ منطقه‌ای که بیشتر جمعیت یمن در آن زندگی می‌کنند.

این گروه طی سال‌های گذشته در برابر حملات عربستان سعودی، امارات متحده عربی و متحدان غربی آنها مقاومت کرده و با کمک ایران توان نظامی و تسلیحاتی خود را افزایش داده است.

حوثی‌ها ماه گذشته در یک حمله غافلگیرکننده، آبنای استراتژیک باب‌المندب و حدود ۱۵۰ کیلومتر از سواحل بحیره احمر را در عرض چند هفته به کنترول خود درآوردند. این اقدام به این گروه اهرم فشار بیشتری بر یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی جهان داده است.

این پیشروی همچنین جبهه تازه‌ای را در جنگ گسترده‌تر امریکا و اسرائیل علیه ایران گشوده است؛ جنگی که از ماه فبروری آغاز شده و تهران نیز در واکنش به آن، انتقال نفت از طریق تنگه هرمز را محدود کرده است.

حوثی‌ها می‌گویند عربستان را هدف قرار داده‌اند

هم‌زمان با اعلام حکومت یمن، حوثی‌ها گفتند که با راکت‌های بالستیک و طیارات بی‌سرنشین، تأسیسات شرکت نفتی آرامکوی عربستان در ریاض و منطقه خریص را هدف قرار داده‌اند.

حوثی‌ها ادعا کردند که این حملات باعث آتش‌سوزی‌های گسترده شده و در واکنش به ۵۰ حمله هوایی و راکتی نیروهای تحت رهبری عربستان در یمن طی ۱۲ ساعت گذشته انجام شده است.

عربستان سعودی تاکنون این ادعا را تأیید نکرده است.

العلیمی گفت که حکومت یمن پس از ناکام ماندن تمام تلاش‌ها برای کاهش تنش، تصمیم به آغاز عملیات نظامی گرفته است.

او از حمایت عربستان سعودی قدردانی کرد و از متحدان منطقه‌ای و شرکای بین‌المللی یمن خواست از نیروهای شورای رهبری ریاست‌جمهوری و نهادهای این شورا حمایت کنند.

مقام‌های منطقه‌ای و غربی نیز پیشتر در این هفته به رویترز گفته بودند که عربستان سعودی و متحدان یمنی‌اش برای حمله به حوثی‌ها آماده می‌شوند. به گفته این مقام‌ها، عربستان عملیات هوایی را رهبری خواهد کرد و نیروهای یمنی در زمین خواهند جنگید.

جبهه تازه در جنگ خاورمیانه

شش فرد آگاه از آمادگی‌های عربستان به رویترز گفته‌اند که امریکا در حال حاضر اطلاعات استخباراتی لازم برای پشتیبانی از عملیات ریاض در یمن را فراهم می‌کند. برخی کشورهای منطقه و اروپا نیز عمدتاً کمک‌های نظامی دفاعی در اختیار عربستان قرار می‌دهند.

جنگ امریکا با ایران بخش‌هایی از رهبری نظامی و سیاسی ایران را هدف قرار داده، اما در عین حال واشنگتن را وارد درگیری تازه‌ای در خاورمیانه کرده و بخشی از تجهیزات نظامی مهم امریکا را نیز مصرف کرده است.

یمن سال‌هاست درگیر جنگ است و گروه‌ها و جناح‌های مسلح مختلف محلی با حمایت قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در این درگیری حضور دارند.

حوثی‌ها پس از اعتراضات مردمی سال ۲۰۱۱ که بخشی از جنبش‌های موسوم به بهار عربی بود، صنعا را تصرف کردند.

شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن که از حمایت عربستان برخوردار است و سازمان ملل متحد نیز آن را به‌رسمیت می‌شناسد، پس از تسلط حوثی‌ها بر صنعا، کنترول مناطق جنوبی و شرقی کشور را در دست گرفته است. مقر این شورا در عدن، پایتخت پیشین یمن جنوبی، قرار دارد.

عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ در رأس یک ائتلاف عربی و در حمایت از حکومت یمن وارد جنگ شد، اما نتوانست حوثی‌ها را شکست دهد.

آتش‌بس میان طرف‌های درگیر که در سال ۲۰۲۲ مورد توافق قرار گرفت، تا حد زیادی پابرجا ماند؛ اما امسال با تشدید جنگ ایران و حملات حوثی‌ها به کشتی‌رانی و تأسیسات نفتی عربستان، بار دیگر تنش‌ها افزایش یافت.

پیشروی حوثی‌ها در میدان جنگ

حوثی‌ها از زمان تصرف آبنای باب‌المندب در عملیات برق‌آسای ماه گذشته، که به عقب‌نشینی و فروپاشی نیروهای حکومتی انجامید، ابتکار عمل را در میدان جنگ در اختیار داشته‌اند.

باب‌المندب دروازه جنوبی بحیره احمر و یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی میان مدیترانه و آسیا است و امسال به‌عنوان مسیر جایگزین تنگه هرمز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

منابع نظامی می‌گویند حوثی‌ها در ۴۸ ساعت گذشته در ارتفاعات استراتژیک نزدیک شهر تعز نیز در برابر نیروهای حکومتی و محلی پیشروی کرده‌اند و به آخرین جاده ارتباطی میان تعز و عدن در ساحل جنوبی نزدیک شده‌اند.

در صورت کنترول این جاده، حوثی‌ها می‌توانند تعز را عملاً محاصره کنند. تعز سومین شهر بزرگ یمن است و صدها هزار غیرنظامی در آن زندگی می‌کنند. هزاران نیروی حکومتی نیز در این شهر مستقر هستند.

تعز علاوه بر موقعیت استراتژیک، از نظر سیاسی نیز اهمیت دارد؛ رشاد العلیمی، رئیس‌جمهور یمن، اهل این منطقه است. محاصره تعز می‌تواند وضعیت بشری از پیش وخیم این کشور را نیز بدتر کند.

برنامه جهانی غذا هفته گذشته اعلام کرد که در برخی مناطق یمن، سه خانواده از هر چهار خانواده با گرسنگی روبه‌رو هستند. تشدید درگیری‌ها ده‌ها هزار نفر را آواره کرده و انتقال مواد غذایی و سایر نیازمندی‌ها به میلیون‌ها نفر را مختل کرده است.

هند و پاکستان در پی یک رویداد مرزی روز جمعه، دیپلومات‌های ارشد یکدیگر را احضار کردند.

دهلی نو ادعای اسلام‌آباد مبنی بر کشته‌شدن دو غیرنظامی پاکستانی توسط نیروهای هندی را رد کرده و گفته است این افراد به‌گونه غیرقانونی وارد خاک هند شده بودند.

وزارت امور خارجه پاکستان پیش‌تر اعلام کرده بود که نیروهای سرحدی هند روز جمعه در منطقه بدیان، در امتداد مرز بین‌المللی، با استفاده از «نیروی مرگبار و بدون تحریک» دو غیرنظامی پاکستانی غیرمسلح را کشته‌اند.

وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیه‌ای گفت: «پاکستان هرگونه تلاش برای معرفی کشته‌شدگان به‌عنوان “نفوذگران” را قاطعانه رد می‌کند.»

اسلام‌آباد همچنین شارژدافیر سفارت هند را احضار و خواستار «تحقیقات فوری، شفاف و معتبر» درباره این رویداد شد.

در مقابل، وزارت خارجه هند اتهامات پاکستان را «بی‌اساس و باانگیزه» خواند و گفت شارژدافیر سفارت پاکستان در دهلی نو را به دلیل آنچه «ادامه تسهیل نفوذ غیرقانونی از پاکستان» خوانده، احضار کرده است.

هند اعلام کرد که سه نفر وارد خاک این کشور در منطقه فیروزپور ایالت پنجاب شده و با وجود هشدارهای مکرر نیروهای سرحدی هند برای بازگشت به پاکستان، به سمت حصار مرزی حرکت کرده‌اند.

وزارت امور خارجه هند گفت نیروهای سرحدی برای مقابله با این افراد که «تهدید فوری امنیتی» ایجاد می‌کردند، وارد عمل شدند.

دهلی نو همچنین پاکستان را به جلوگیری از رفت‌وآمد غیرمجاز از خاک این کشور فراخواند و خواستار رعایت مرز بین‌المللی و توافق‌های دوجانبه شد.

روابط هند و پاکستان از زمان جنگ چهارروزه دو کشور در سال ۲۰۲۵، که شدیدترین درگیری میان دو طرف در چند دهه اخیر بود، همچنان پرتنش است. این درگیری پس از آن رخ داد که حمله افراد مسلح به گردشگران در کشمیر هند ۲۶ کشته برجا گذاشت.

هند پاکستان را به حمایت از این حمله متهم کرد؛ اتهامی که اسلام‌آباد رد کرده است.