مطیع‌الحق خالص، رئیس اداره عمومی حفاظت محیط زیست افغانستان، در رأس هیئتی به مالیزیا سفر کرده است تا در کنفرانس جهانی آموزش‌های محیط‌زیستی ۲۰۲۶ شرکت کند؛ نشستی که بر آموزش محیط‌زیستی، مقابله با تغییرات اقلیمی و تبادل تجربه میان کشورها تمرکز دارد.

بر اساس معلومات اداره عمومی حفاظت محیط زیست، این کنفرانس قرار است روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتوبر در شهر کوچینگ، مرکز ایالت سراواک مالیزیا، برگزار شود.

هدف این نشست، بررسی روش‌های نوین آموزش برای حفاظت از محیط زیست، افزایش آگاهی عمومی، تقویت تاب‌آوری جوامع در برابر تغییرات اقلیمی و تبادل دانش و تجربه میان کشورهای مختلف عنوان شده است.

به گفته این اداره، هیئت افغانستان در جریان این کنفرانس تجربه‌ها و طرح‌های کشور در زمینه آموزش‌های محیط‌زیستی و مدیریت زباله‌ها را با نمایندگان کشورهای اشتراک‌کننده شریک خواهد ساخت و برای جلب همکاری نهادهای بین‌المللی در این بخش تلاش می‌کند.

نمایندگان و متخصصان کشورهای مختلف، به‌شمول نمایندگان صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، برنامه توسعه سازمان ملل متحد (ی‌ان‌دی‌پی) و صندوق جهانی طبیعت (دبلیو‌دبلیو‌اف)، نیز در این کنفرانس حضور خواهند داشت.

اشتراک افغانستان در این نشست می‌تواند زمینه تبادل تجربه و بررسی فرصت‌های همکاری بین‌المللی در بخش حفاظت از محیط زیست و مدیریت زباله‌ها را فراهم سازد.

ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاست‌الوزرا، در مراسم تجلیل از روز جهانی کاهش خطرات حوادث، خواستار دسترسی عادلانه افغانستان به کمک‌های مالی و تخنیکی بین‌المللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی شد.

ملا برادر گفت که افغانستان با وجود سهم نداشتن در انتشار گازهای گلخانه‌ای و تخریب اقلیم جهانی، به‌گونه پیوسته از پیامدهای تغییرات اقلیمی متضرر می‌شود.

او افزود که افغانستان در سال گذشته، در پی زلزله‌ها، سیلاب‌های موسمی و خشکسالی، با خسارات سنگین اجتماعی و اقتصادی روبه‌رو شد و این حوادث، افزون بر تخریب زیربناهای عامه، تلفات جانی و زیان‌های مالی گسترده‌ای به مردم وارد کرد.

معاون اقتصادی ریاست‌الوزرا با تأکید بر ضرورت رعایت عدالت اقلیمی گفت: «این با اصول عدالت اقلیمی جهانی هیچ سازگاری ندارد که در ایجاد مشکل سهمی نداشته باشیم، اما عواقب سنگین و دشوار آن را تحمل کنیم و قیمت تخریبی را بپردازیم که دیگران باعث آن شده‌اند.»

او از جامعه جهانی، سازمان ملل متحد و نهادهای مرتبط با اقلیم خواست که مبارزه با تغییرات اقلیمی را با ملاحظات سیاسی پیوند ندهند.

ملا برادر گفت که تغییرات اقلیمی به همه آسیب می‌رساند و حفاظت از اقلیم جهانی، بدون هیچ‌گونه استثنا، مسئولیت مشترک تمام کشورها است.

او تأکید کرد که دسترسی عادلانه افغانستان به کمک‌های مالی و تخنیکی بین‌المللی برای کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی و تغییرات اقلیمی، حق این کشور است.

معاون اقتصادی ریاست‌الوزرا از جامعه جهانی خواست در زمینه فراهم‌سازی تجهیزات عصری هواشناسی، سیستم‌های هشداردهی پیش از وقوع حوادث، تجهیزات پیشرفته نجات و تقویت ظرفیت‌های تخنیکی با افغانستان همکاری عملی کند.

او همچنین گفت که امارت اسلامی در زمینه ساخت ساختمان‌های معیاری و مقاوم در برابر حوادث طبیعی، احداث دیوارهای استنادی برای مهار آب و حفاظت و احیای جنگلات، تلاش‌های قابل ملاحظه‌ای انجام داده و این اقدامات را ادامه خواهد داد.

پیامدهای تغییرات اقلیمی و افزایش فشارهای ناشی از مهاجرت، افغانستان را با چالش‌های جدی در بخش آب و محیط زیست روبه‌رو کرده است.

در نشستی با عنوان «افغانستان در خط مقدم فشارهای اقلیمی و مهاجرت» در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک، نمایندگان سازمان ملل، کارشناسان و فعالان افغان درباره بحران آب، خشکسالی، سیلاب‌ها، بی‌جاشدگی و راه‌های مقابله با تغییرات اقلیمی در افغانستان بحث کردند.

یک مقام سازمان ملل در امور اقدام اقلیمی گفت افغانستان با سهم کمتر از ۰.۱ درصد در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان، در برابر آسیب‌های اقلیمی به‌شدت آسیب‌پذیر است.

سلون هارت، مشاور سرمنشی سازمان ملل متحد در امور اقدام اقلیمی، گفت: «افغانستان کمتر از ۰.۱ درصد در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان سهم دارد، اما با آسیب‌پذیری شدید اقلیمی، تخریب محیط زیست، شکنندگی اقتصادی و ظرفیت محدود نهادی روبه‌رو است.»

او افزود که خشکسالی در چهار سال پی‌هم، از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، جوامع افغانستان را به‌شدت آسیب زده و در بهار امسال، سیلاب‌های ناگهانی بیش از ۷۳ هزار نفر را متأثر ساخته است.

رییس سازمان «تاب‌آوری جهانی» نیز تأکید کرد که بازگشت شمار زیادی از مهاجران، فشار بر منابع محدود جوامع افغانستان را بیشتر کرده است.

کاسان شیفشایان، نماینده سوئیس در سازمان ملل متحد، گفت سوئیس از تلاش‌های افغانستان برای مقابله با چالش‌های تغییرات اقلیمی و امنیت آب حمایت می‌کند و از راه‌های مختلف برای تقویت ظرفیت‌ها در این بخش کار می‌کند؛ از جمله از طریق حمایت از مرکز منطقه‌ای سازمان ملل متحد برای دیپلوماسی پیشگیرانه در آسیای مرکزی، شبکه جهانی زنان در دیپلوماسی آب و فعالیت‌های این شبکه در آسیای مرکزی و افغانستان.

از سوی دیگر، نجیب‌الله سدید، کارشناس منابع آب و تغییرات اقلیمی، اظهار داشت که کابل تا سال ۲۰۳۰ نخستین پایتخت جهان خواهد بود که با کمبود شدید آب زیرزمینی مواجه می‌شود.

این مشکل تنها در روستاها وجود ندارد و کابل، پایتخت افغانستان، نیز با کاهش منابع آب زیرزمینی روبه‌رو است. بر اساس برخی برآوردها، ممکن است کابل تا سال ۲۰۳۰ با پایان‌یافتن منابع آب زیرزمینی مواجه شود. حدود هفت میلیون نفر در این شهر زندگی می‌کنند.

شرکت‌کنندگان در پایان نشست تأکید کردند که بحران اقلیمی افغانستان باید در چارچوب همکاری و مسئولیت جهانی بررسی شود. آنان خواستار افزایش دسترسی افغانستان و نهادهای محلی به منابع مالی برای سازگاری اقلیمی و جبران خسارت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی شدند.