فرانک‌والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور آلمان، در اظهاراتی تند و کم‌سابقه، از سیاست خارجی حکومت دونالد ترمپ به‌شدت انتقاد کرد و از جامعه جهانی خواست اجازه ندهد نظم بین‌المللی به «لانه راهزنان» تبدیل شود.

او که به نظر می‌رسید به اقداماتی مانند کنار زدن نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، اشاره دارد، تاکید کرد که دموکراسی در سطح جهان بیش از هر زمان دیگری زیر ضربه قرار دارد.

هرچند نقش رئیس‌جمهور آلمان عمدتاً تشریفاتی است، اما سخنان او از وزن سیاسی قابل‌توجهی برخوردار است و نسبت به دیگر سیاستمداران، آزادی عمل بیشتری برای بیان دیدگاه‌های شخصی‌اش دارد.

اشتاین‌مایر با اشاره به الحاق کریمه توسط روسیه و حمله به اوکراین به‌عنوان یک نقطه عطف تاریخی، رفتار ایالات متحده را دومین شکنندگی بزرگ تاریخی دانست.

او روز چهارشنبه در یک سمپوزیوم اظهار داشت: «ما اکنون با فروپاشی ارزش‌ها از سوی مهم‌ترین شریک‌ما، یعنی ایالات متحده، مواجه هستیم؛ کشوری که خود در ساخت این نظم جهانی نقش کلیدی داشت.»

وی افزود: «مسئله اصلی، جلوگیری از تبدیل جهان به لانه راهزنان است؛ جایی که بی‌ملاحظه‌ترین بازیگران هرچه می‌خواهند برمی‌دارند و با مناطق یا حتی کشورها مانند دارایی‌های شخصی چند قدرت بزرگ رفتار می‌شود.»

رویترز گزارش داد که اعتماد آلمانی‌ها به ایالات متحده، متحد سنتی‌شان، به شدت کاهش یافته است. بر اساس سروی شبکه ای‌آر‌دی که روز پنجشنبه منتشر شد، ۷۶ درصد از آلمانی‌ها اکنون معتقدند که ایالات متحده شریک قابل‌اتکا برای آلمان نیست. این رقم نسبت به جون ۲۰۲۵، سه درصد بیشتر شده است.

تنها ۱۵ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که آلمان می‌تواند به ایالات متحده اعتماد کند. در مقابل، حدود سه‌چهارم آلمانی‌ها اعلام کرده‌اند که می‌توانند به فرانسه و بریتانیا تکیه کنند.

این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که ۶۹ درصد از آلمانی‌ها نسبت به امنیت اروپا نگران هستند.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، اعلام کرده است که ۳۰ تا ۵۰ میلیون بیلر نفت ونزویلا که قبلاً تحت تحریم‌های امریکا در ونزویلا گیر مانده بود، تصفیه و به فروش خواهد رسید.

او گفته است که این مقدار تیل به نرخ بازار فروخته می‌شود و عواید آن برای منفعت مردم ونزویلا و امریکا استفاده خواهد شد. ارزش این معامله ممکن است به ۱.۹ میلیارد دالر برسد.

ترمپ همچنین گفته است که امریکا به بازسازی زیربناهای نفتی ونزویلا کمک خواهد کرد تا شرکت‌های بزرگ امریکایی از آن نفع ببرند.

این در حالیست که امریکا با یک حمله نظامی بر ونزویلا، رئیس‌جمهور نیکولاس مادورو را بازداشت و به ایالات متحده منتقل کرد.

در حالی‌که رهبر اپوزیسیون، ماریا کورینا ماچادو، امید داشت نقش بیشتری در حکومت داشته باشد، گزارش‌ها می‌رسانند که سازمان استخبارات امریکا به ترمپ توصیه کرده است دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت و دیگر مقامات ارشد مادورو بهترین گزینه برای حفظ ثبات کشور هستند. امریکا همچنین فشار می‌آورد تا مشاوران چین، روسیه، کیوبا و ایران از ونزویلا بیرون شوند.

پس از حملات نیروهای امریکایی بر ونزوئلا در روز شنبه، واکنش‌های گسترده جهانیان به این عملیات اعلام شد. رهبران و مقام‌های کشورهای مختلف ضمن ابراز نگرانی از پیامدهای این اقدام، بر احترام به قانون بین‌الملل و حاکمیت کشورها تأکید کردند.

رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون

مکرون در حساب رسمی خود نوشت که «انتقال قدرت باید مسالمت‌آمیز، دموکراتیک و مطابق خواست مردم ونزوئلا باشد» و ابراز امیدواری کرد که رئیس‌جمهور منتخب، ادموندو گونزالز اوروتیا، بتواند این روند را سریعاً به پیش ببرد.

صدراعظم آلمان، فریدریش مرز

مرز گفت که ارزیابی قانونی این عملیات پیچیده است و «زمان لازم را برای بررسی دقیق خواهیم داشت.» وی بر رعایت اصول قانون بین‌الملل و تضمین انتقال به حکومتی مشروع تأکید کرد.

صدراعظم اسپانیا، پدرو سانچز

سانچز اعلام کرد که اسپانیا رژیم مادورو را به رسمیت نمی‌شناسد، اما دخالت نظامی که قوانین بین‌الملل را نقض کند را نیز قبول ندارد و هشدار داد که این اقدام می‌تواند منطقه را به سمت بی‌ثباتی سوق دهد.

سرمنشی سازمان ملل، آنتونیو گوترش

سخنگوی گوترش گفت: «این تحولات، یک پیشینه خطرناک ایجاد می‌کند.» وی بر اهمیت احترام کامل به قانون بین‌الملل، از جمله منشور سازمان ملل تأکید کرد.

واکنش سایر کشورها

چین: «استفاده از زور علیه یک کشور مستقل و رئیس‌جمهور آن غیرقابل قبول است.»

روسیه: «عملیات امریکا یک عمل تجاوز نظامی است و محکوم است.»

کانادا، مکزیک، اروگوئه و کشورهای امریکای لاتین: خواهان احترام به قانون بین‌الملل و انتقال دموکراتیک شدند.

بریتانیا، آلمان، دانمارک، جاپان و اتحادیه اروپا: بر ضرورت خویشتنداری، دیپلماسی و احترام به حقوق بشر و اصول قانونی بین‌المللی تأکید کردند.

همچنین برخی رهبران، از جمله نتانیاهو و خاویر میلیی، اقدام امریکا را تاریخی و جسورانه خوانده و آن را حمایت از آزادی و عدالت توصیف کردند. در حالی که سایر کشورها از جمله ایران، ونزوئلا، چین و روسیه این عملیات را نقض حاکمیت ملی و قانون بین‌الملل خوانده و خواستار توقف فوری آن شدند.

این تحولات جهانی، نشان‌دهنده اهمیت دیپلماسی، احترام به حاکمیت کشورها و قانون بین‌الملل در صحنه بین‌المللی است و همچنان پیامدهای آن در روزهای آینده قابل توجه خواهد بود.