یک مقام ایرانی روز یک‌شنبه اعلام کرد که مقام‌های این کشور کشته‌شدن دست‌کم ۵ هزار تن در جریان اعتراضات اخیر را تأیید کرده‌اند؛ آماری که شامل حدود ۵۰۰ نیروی امنیتی نیز می‌شود. این مقام، که به‌دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، مسئولیت تلفات را متوجه «تروریست‌ها و آشوب‌گران مسلح» دانست.

خبرگزاری رویترز به نقل از این مقام گزارش داده است که، شدیدترین درگیری‌ها و بیشترین شمار قربانیان در مناطق کُردنشین شمال‌غرب ایران رخ داده است؛ مناطقی که در دوره‌های پیشین ناآرامی نیز شاهد خشونت‌های گسترده بوده‌اند.

این مقام افزود که «انتظار نمی‌رود آمار نهایی به‌گونه چشم‌گیر افزایش یابد» و مدعی شد که اسرائیل و برخی گروه‌های مسلح خارج از کشور از معترضان حمایت کرده‌اند.

مقام‌های ایران همواره ناآرامی‌ها را به «دشمنان خارجی» نسبت می‌دهند. این در حالی است که نهادهای مستقل آمار متفاوتی ارائه می‌کنند. سازمان حقوق‌بشری «هرانا» مستقر در امریکا اعلام کرده که تا کنون مرگ ۳ هزار و ۳۰۸ تن را تأیید کرده و بیش از ۴ هزار مورد دیگر در دست بررسی است. این نهاد همچنین از بازداشت بیش از ۲۴ هزار نفر خبر داده است.

در همین حال، سازمان حقوق‌بشری کُردی «هنگا»، مستقر در ناروی، گزارش داده که بخش عمده‌ای از درگیری‌های خونین اعتراضات که از اواخر دسمبر آغاز شد، در مناطق کُردنشین شمال‌غرب ایران رخ داده است.

حکومت پاکستان به باشندگان تیراه وعده داده است که پس از ثبت و بایومتریک در مراکز اداره ایالتی مدیریت حوادث، به هر خانواده ۲۵۰ هزار روپیه پاکستانی پرداخت خواهد شد. همچنان خانواده‌ها می‌توانند در پشاور یا دیگر مناطق قبایلی سکونت اختیار کنند و تا ماه اپریل آینده، ماهانه ۵۰ هزار روپیه دریافت خواهند کرد. بر بنیاد اعلام حکومت، در صورت تخریب نسبی منازل در جریان عملیات، ۱۰ لک روپیه و در صورت تخریب کامل، ۳۰ لک روپیه به خانواده‌ها پرداخت می‌شود.

با این حال، حکومت خیبرپختونخوا که در اختیار حزب تحریک انصاف قرار دارد، با این عملیات مخالفت کرده است. سهیل افریدی، وزیر اعلی این ایالت، روز گذشته با سفر به تیراه، بار دیگر موضع خود را آشکارا تکرار کرد و گفت: «این اخراج اجباری نتیجه تصمیم موسوم به «دروازه‌های بسته» است که هدف آن تأمین امنیت نیست، بلکه دنبال منافع سیاسی می‌باشد. چرا پس از ۲۲ عملیات بزرگ و نزدیک به ۱۴ هزار عملیات کوچک، صلح تأمین نشد؟ چه تضمینی وجود دارد که این عملیات امنیت بیاورد؟ تیراه خانه من است و مردم آن، مردم من هستند.»

در همین حال، هزاران خانواده‌ای که از خانه‌های اجدادی‌شان کوچ کرده یا در حال کوچ هستند، از وضعیت نامعلوم خود ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند گذراندن شب‌های سرد زمستان بدون سرپناه، دسترسی به خدمات صحی و آموزشی را به شدت دشوار ساخته و هیچ تضمین روشنی در این زمینه وجود ندارد. به گفته باشندگان، روند ثبت‌نام و دریافت کمک‌های مالی نیز با مشکلات عمدی همراه است.

حکومت مرکزی پاکستان برآورد کرده است که در نتیجه این عملیات نظامی، حدود ۱۰۰ هزار تن بی‌جا خواهند شد.

آگاهان یادآور می‌شوند که در سال ۲۰۱۳ نیز در پی عملیات نظامی، نزدیک به ۱۱ هزار خانواده از تیراه بی‌جا شدند که پس از یک سال به خانه‌های‌شان بازگشتند. در آن دوره، اردوی پاکستان تأسیسات نظامی گسترده‌ای در منطقه ایجاد کرد، اما با وجود آن، امنیت پایدار تأمین نشد.

در عین حال، برخی تحلیل‌گران امنیتی تصمیم موسوم به «دروازه‌های بسته» را از زاویه دیگری بررسی می‌کنند. به باور آنان، تیراه منطقه‌ای حاصل‌خیز، سرشار از جنگل‌ها و منابع معدنی و هم‌مرز با افغانستان است و می‌تواند موقعیت مناسبی برای جابه‌جایی و استقرار گروه داعش خراسان باشد.

در حالی‌که حکومت ایران سرکوب گسترده اعتراضات اخیر را تشدید کرده است، دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، روز سه‌شنبه از مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و گفت «کمک در راه است.»

به گزارش رویترز، ایران این اظهارات را تشویق به بی‌ثباتی سیاسی و تحریک خشونت دانست. ترمپ در پیامی در تروت سوشیل از معترضان خواست نهادها را «در دست بگیرند» و نام عاملان سرکوب را ثبت کنند.

ترمپ اعلام کرد دیدارهای خود با مقام‌های ایرانی را تا توقف «کشتار بی‌معنا» لغو کرده و هشدار داد عاملان سرکوب «بهای سنگینی» خواهند پرداخت، بدون آن‌که توضیح دهد منظورش از «کمک» چیست.

یک مقام ایرانی شمار کشته‌ها را حدود دو هزار نفر اعلام کرده است. در مقابل، گروه حقوق‌بشری هرانا گفته است که بیش از ۱۶ هزار نفر بازداشت شده‌اند.

ترمپ گفته است که گزینه‌های مختلف از جمله اقدام نظامی را بررسی می‌کند. وی افزود پس از دریافت گزارش‌های بیشتر درباره وضعیت اعتراضات تصمیم خواهد گرفت. وزارت خارجه امریکا نیز از شهروندانش خواست فوراً ایران را ترک کنند.

ایران امریکا و اسرائیل را به دامن‌زدن به ناآرامی‌ها متهم کرد. سفیر ایران در سازمان ملل متحد گفت اظهارات ترمپ تهدیدی علیه حاکمیت کشور است. روسیه نیز مداخله خارجی در امور داخلی ایران را محکوم کرد.

ترمپ هشدار داد در صورت کشتار معترضان «اقدام بسیار شدید» انجام می‌دهد. در همین حال، گزارش‌هایی درباره احتمال اجرای حکم اعدام برای برخی بازداشت‌شدگان منتشر شده، هرچند به‌طور مستقل تأیید نشده است.

اعتراضات که ۱۷ روز قبل و در پی بحران اقتصادی آغاز شد، به مطالبه‌های سیاسی گسترده‌تر انجامیده است. با وجود فشارهای بین‌المللی و تحریم‌های تازه امریکا، تاکنون نشانه‌ای از شکاف جدی در ساختار قدرت ایران دیده نمی‌شود.