دولت دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، روز جمعه بر محکمه بین‌المللی جرایم تحریم وضع کرد؛ اقدامی که تنش‌ها میان واشنگتن و این نهاد قضایی را افزایش داده و احتمالاً روابط امریکا با متحدان اروپایی‌اش را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، گفت که هدف این تحریم‌ها جلوگیری از پیگرد شهروندان امریکایی از سوی این محکمه و محدود ساختن منابع و فعالیت‌های آن است.

واشنگتن پیش از این نیز از محکمه بین‌المللی جرایم به‌دلیل صدور حکم بازداشت علیه بنیامین نتانیاهو، صدراعظم اسرائیل، و دیگر مقام‌های اسرائیلی، و همچنان تحقیقات گذشته درباره اتهام‌های مربوط به نیروهای امریکایی در افغانستان، انتقاد کرده است.

محکمه بین‌المللی جرایم این اقدام را «حمله به حاکمیت قانون» خوانده و تأکید کرده است که تحقیقات و پیگردهای قضایی خود را ادامه خواهد داد. این نهاد همچنان از ۱۲۵ کشور عضو خود خواسته است تا از استقلال محکمه دفاع کنند.

این تحریم‌ها چند ساعت پس از آن اعلام شد که ناوی پیلای، قاضی پیشین محکمه بین‌المللی جرایم، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. کمیته نوبل نیز بر اهمیت عدالت بین‌المللی در شرایطی تأکید کرده است که نهادهای حقوقی با فشارهای سیاسی روبه‌رو هستند.

این اقدام می‌تواند اختلاف میان واشنگتن و محکمه بین‌المللی جرایم را عمیق‌تر ساخته و نگرانی‌ها درباره همکاری‌های قضایی بین‌المللی و توانایی این محکمه برای انجام وظایفش را افزایش دهد.

ناوی پیلای، حقوقدان اهل افریقای جنوبی و قاضی پیشین محکمه بین‌المللی جرایم، روز جمعه به‌دلیل تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حاکمیت قانون بین‌المللی، برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ اعلام شد؛ این در حالی است که نهادهای بین‌المللی عدالت با فشارهای فزاینده سیاسی روبه‌رو هستند.

کمیته نوبل این جایزه را چند ساعت پیش از اعلام تحریم‌های ایالات متحده علیه محکمه بین‌المللی جرایم اعلام کرد و گفت که این تصمیم بر اهمیت حفظ نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون و عدالت تأکید می‌کند.

پیلای ۸۵ ساله، در چندین محکمه بین‌المللی، از جمله محکمه بین‌المللی جرایم و محکمه جزایی بین‌المللی برای رواندا، به‌عنوان قاضی ایفای وظیفه کرده است. او همچنان ریاست کمیسیون تحقیق سازمان ملل متحد درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین را بر عهده داشت؛ کمیسیونی که سال گذشته در گزارشی نتیجه‌گیری کرد اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی شده است. اسرائیل این گزارش را «رسواکننده» خوانده و رد کرده بود.

کمیته نوبل هشدار داد که حقوق بین‌الملل و نهادهای مرتبط با آن با فشارهای جدی روبه‌رو هستند و افزود که گرایش به سیاست قدرت‌محور به بهای تضعیف چارچوب‌های حقوقی، ثبات و همزیستی مسالمت‌آمیز را تهدید می‌کند.

اعطای این جایزه در حالی صورت می‌گیرد که تنش‌ها میان واشنگتن و محکمه بین‌المللی جرایم افزایش یافته است. دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، بارها از این محکمه انتقاد کرده است؛ به‌ویژه به‌دلیل صدور حکم‌های بازداشت علیه بنیامین نتانیاهو، صدراعظم اسرائیل، و وزیر دفاع پیشین این کشور.

دفتر نتانیاهو نیز با انتقاد از این تصمیم، کمیته نوبل را متهم کرد که بالاترین افتخار خود را به فردی اعطا کرده است که به گفته این دفتر، اتهام‌هایی علیه اسرائیل مطرح کرده است.

اعطای جایزه صلح نوبل به پیلای و وضع تحریم‌های امریکا علیه محکمه بین‌المللی جرایم، بار دیگر بحث‌های جهانی درباره نقش نهادهای حقوقی در رسیدگی به اتهام‌های جنایات جنگی و تأمین پاسخ‌گویی در چارچوب حقوق بین‌الملل را داغ کرده است.

فرستادگان دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، قرار است روز جمعه در شهر میامی با نمایندگان اوکراین دیدار کنند تا درباره پیشنهادهای تازه برای پایان دادن به جنگ اوکراین گفتگو کرده و زمینه ایجاد یک طرح مشترک برای حل این منازعه را فراهم سازند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در این نشست با مقام‌های اوکراینی درباره ایده‌ها و پیشنهادهایی گفتگو خواهند کرد که مذاکره‌کنندگان امریکایی در جریان دیدارهای اخیر خود با طرف‌های روسی و اوکراینی روی آن‌ها کار کرده‌اند.

این دیدار در حالی برگزار می‌شود که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، جنگ اوکراین را در وضعیت بن‌بست خطرناک توصیف کرده است. ترمپ نیز گفته که قصد دارد به‌زودی از طریق تماس تیلفونی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، گفتگو کند.

بر اساس این گزارش، در نشست میامی نمایندگانی از شورای امنیت ملی قصر سفید و وزارت خزانه‌داری امریکا نیز حضور خواهند داشت. کی‌یف در این نشست توسط کیریلو بودانوف، رئیس دفتر رئیس‌جمهور اوکراین، رستم عمروف، رئیس استخبارات این کشور، و دیوید آراخامیا، مذاکره‌کننده ارشد اوکراین، نمایندگی خواهد شد.

همچنین مشاوران امنیت ملی بریتانیا، فرانسه و آلمان و مقام‌هایی از ناتو و اتحادیه اروپا برای حضور در این گفتگوها دعوت شده‌اند.

به گفته منبع امریکایی مورد استناد رویترز، تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، برنامه بازسازی و شکوفایی اقتصادی پس از جنگ و سایر ابعاد منازعه، از موضوعات اصلی این نشست خواهد بود.

این منبع افزوده است که کشورهای اروپایی از افزایش هزینه‌های انرژی و پیامدهای مالی جنگ ابراز نگرانی کرده‌اند.

او تأکید کرده است که اگر جنگ متوقف نشود، زمستان پیش‌رو برای اروپا دشوار خواهد بود و به همین دلیل، امریکا تلاش می‌کند با میانجی‌گری میان طرف‌ها، پیشنهاد مشترکی برای پایان دادن به درگیری‌ها شکل دهد.

با این حال، هنوز مشخص نیست که این تلاش‌ها تا چه اندازه بتواند اختلافات میان مسکو و کی‌یف را کاهش دهد و زمینه دستیابی به توافقی پایدار را فراهم کند.