دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در افغانستان (یو‌ان‌اودی‌سی) و سازمان بین‌المللی مهاجرت (آی‌او‌ام) همزمان با روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان، نسبت به افزایش خطر قاچاق انسان در افغانستان هشدار داده و خواستار اقدامات هماهنگ برای پیشگیری، شناسایی و حمایت از قربانیان شده‌اند.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در افغانستان در بیانیه‌ای گفته است که بحران‌های هم‌زمان، از جمله بازگشت گسترده اجباری شهروندان افغان از کشورهای همسایه، کاهش اقتصاد مبتنی بر کشت کوکنار، کاهش شدید کمک‌های بشردوستانه، رویدادهای طبیعی و محدودیت‌های ادامه‌دار بر حقوق زنان و دختران، آسیب‌پذیری مردم در برابر قاچاق انسان و بهره‌کشی را به‌طور چشمگیری افزایش داده است.

بر بنیاد این بیانیه، یافته‌های تازه از وضعیت بازگشت‌کنندگان نشان می‌دهد که تنها ۱۱ درصد افراد مورد بررسی شغل ثابت داشته یا صاحب کسب‌وکار هستند، در حالی که ۵۶ درصد خانواده‌های بازگشت‌کننده قادر به تأمین هزینه‌های اولیه زندگی خود نیستند. همچنین نزدیک به نیمی از آنان برای ادامه زندگی به قرض یا کمک‌های مالی وابسته‌اند؛ وضعیتی که خطر گرفتار شدن در قاچاق انسان، کار اجباری، بردگی ناشی از بدهی و سایر اشکال بهره‌کشی را افزایش می‌دهد.

این نهادها هشدار داده‌اند که قربانیان همچنان به کارهای ناایمن، کار اجباری، بهره‌کشی جنسی، شرایط مشابه بردگی و حتی برداشت اجباری اعضای بدن کشانده می‌شوند. به گفته آنان، زنان، کودکان، بازگشت‌کنندگان و خانواده‌های بدهکار بیش از دیگران در معرض این خطر قرار دارند.

در بیانیه آمده است که شماری از قربانیان به کار اجباری در بخش‌هایی چون کارهای خانگی، کوره‌های خشت‌پزی، زراعت، معادن و قالین‌بافی وادار می‌شوند و برخی دیگر قربانی تکدی اجباری، ازدواج اجباری، سربازگیری کودکان، بهره‌کشی جنسی و فعالیت‌های غیرقانونی می‌شوند.

پولیاک اوک سری، نماینده دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در افغانستان، گفته است که فشارهای کنونی بر مردم افغانستان، از جمله بازگشت‌های گسترده، از بین رفتن منابع درآمد ناشی از کشت کوکنار، کاهش کمک‌های بین‌المللی، بلایای طبیعی و محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان، خطر قاچاق انسان و بهره‌کشی را افزایش داده و ضرورت تقویت اقدامات پیشگیرانه و حمایت از قربانیان را برجسته ساخته است.

همچنین میهیونگ پارک، رئیس دفتر سازمان بین‌المللی مهاجرت در افغانستان، تأکید کرده است که حجم کنونی بازگشت مهاجرین فراتر از ظرفیت جوامع افغانستان است و بدون حمایت گسترده جامعه جهانی، بسیاری از بازگشت‌کنندگان با کمبود فرصت‌های شغلی، مسکن و خدمات اساسی روبه‌رو خواهند شد؛ وضعیتی که می‌تواند آنان را به مهاجرت‌های پرخطر و گرفتار شدن در دام قاچاق انسان و سوءاستفاده سوق دهد.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد و سازمان بین‌المللی مهاجرت از جامعه جهانی خواسته‌اند با تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، گسترش خدمات حمایتی، ایجاد فرصت‌های معیشتی پایدار، توسعه مسیرهای امن مهاجرت و مبارزه با شبکه‌های قاچاق انسان، برای کاهش این تهدید اقدام کنند.

داکتران بدون مرز (ام‌اس‌اف) از دولت پاکستان خواسته است روند اخراج اجباری مهاجرین افغان را متوقف کرده و برای افرادی که به حمایت‌های بین‌المللی نیاز دارند، معافیت‌های بشردوستانه در نظر بگیرد.

این سازمان در بیانیه‌ای اعلام کرده است که اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» موجب شده بسیاری از مهاجرین افغان از ترس بازداشت و اخراج، از مراجعه به مراکز صحی خودداری کنند؛ وضعیتی که به افزایش موارد سوءتغذیه، عوارض بارداری و دیگر مشکلات قابل پیشگیری منجر شده است.

داکتران بدون مرز با اشاره به روایت یکی از مهاجرین افغان گفته است که بازداشت او توسط پولیس پاکستان، با وجود داشتن مدارک اقامت، باعث وارد شدن فشار شدید روحی بر خانواده‌اش شده و همسر باردارش در پی این رویداد جنین خود را از دست داده است.

بر اساس یافته‌های این سازمان، در کلینیک‌های سیار این نهاد در شهر کویته، نزدیک به ۹۰ درصد کودکان و زنان مبتلا به سوءتغذیه، از میان مهاجرین افغان بوده‌اند. همچنین یک‌سوم کودکان معاینه‌شده با سوءتغذیه حاد روبه‌رو بوده‌اند.

داکتران بدون مرز با استناد به آمار کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرده است که تاکنون بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار افغان در چارچوب این برنامه از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند که بسیاری از آنان به‌گونه غیرارادی اخراج شده‌اند. این نهاد همچنین هشدار داده است که بیش از ۷۰ هزار مهاجر افغان در صورت بازگشت، با خطرات جدی روبه‌رو خواهند شد.

این سازمان تأکید کرده است که روند بازگشت مهاجرین باید داوطلبانه، امن و همراه با حفظ کرامت انسانی باشد و از دولت پاکستان خواسته است زنان، کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، بیماران نیازمند درمان و سایر افراد آسیب‌پذیر را از اخراج مستثنا کند.

داکتران بدون مرز همچنین از تمامی کشورهایی که میزبان مهاجرین افغان هستند خواسته است بازگرداندن اجباری آنان به افغانستان را متوقف کرده و از حفاظت و امنیت پناهجویان اطمینان حاصل کنند.