علم و تکنالوژی
ستارهشناسان یک ستاره «کوتوله سفید» را با دو حلقه از بقایای سیارهها کشف کردهاند
ستارههای کوتوله سفید، هستههای باقیمانده ستارههایی مانند خورشید هستند که سوخت هستهای خود را به پایان رساندهاند.
ستارهشناسان یک ستاره کوتوله سفید را کشف کردهاند که دو حلقه از بقایای سیارهها در اطراف آن قرار دارد. این کشف میتواند تصویر روشنی از سرنوشت منظومههای سیارهای، از جمله منظومه شمسی ما، پس از پایان عمر ستارههایشان ارائه کند.
این ستاره که J1328−1450 نام دارد، در فاصله حدود یکهزار و ۶۰۰ سال نوری از زمین و در صورت فلکی سنبله قرار گرفته است. این ستاره با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا در کشور شیلی مورد بررسی قرار گرفته و در اطراف آن دو حلقه جداگانه از غبار و گاز شناسایی شده است.
به گفته پژوهشگران، پیش از این در اطراف ۲۱ ستاره کوتوله سفید، بقایای سیارهها مشاهده شده بود؛ اما در هیچیک از آنها چنین ساختاری با دو حلقه جداگانه دیده نشده بود.
دانشمندان احتمال میدهند که دو جرم سنگی نسبتاً بزرگ توانسته باشند از نابودی ستاره اصلی جان سالم به در ببرند و اکنون در شکلگیری این دو حلقه نقش داشته باشند. به باور آنان، یکی از این اجرام تقریباً به اندازه سیاره کوتوله پلوتو است و جرم دیگر از آن کوچکتر میباشد.
محققان میگویند این کشف نشان میدهد که برخی اجرام سنگی میتوانند پس از تغییرات بزرگ در یک ستاره و تبدیلشدن آن به کوتوله سفید، همچنان باقی بمانند.
نتایج این تحقیق در مجله علمی «نیچر استرونومی» منتشر شده است. بر اساس این یافتهها، ستاره یادشده در گذشته احتمالاً دارای چندین سیاره بوده است. زمانی که این ستاره به یک غول سرخ تبدیل شد و اندازه آن بهطور چشمگیری افزایش یافت، برخی از سیارههای نزدیک به آن را در خود فرو برد؛ اما اجرامی که در فاصله دورتر قرار داشتند، توانستند از نابودی جان سالم به در ببرند.
دانشمندان میگویند پس از آن، نیروی جاذبه برخی از اجرام باقیمانده را به نزدیکی ستاره کشانده و باعث متلاشیشدن آنها شده است. در نتیجه، مواد تشکیلدهنده این اجرام به شکل غبار و گاز در اطراف ستاره پراکنده شده و دو حلقه را به وجود آوردهاند.
همچنان، بررسیها نشان میدهد که میزان منیزیم در حلقه بیرونی نسبت به حلقه داخلی بسیار کمتر است. به گفته پژوهشگران، این تفاوت نشان میدهد که ممکن است مواد تشکیلدهنده این دو حلقه از دو جرم سنگی متفاوت یا از بخشهای مختلف یک جرم متلاشیشده به وجود آمده باشند.
نگاهی به آینده منظومه شمسی
دانشمندان تخمین میزنند که حدود پنج میلیارد سال دیگر، خورشید نیز سوخت خود را به پایان رسانده و به یک غول سرخ تبدیل خواهد شد. پس از آن، لایههای بیرونی خود را از دست داده و هسته متراکم آن به یک ستاره کوتوله سفید تبدیل میشود.
در جریان این تغییرات، انتظار میرود سیارههای عطارد و زهره در اثر گسترش خورشید بلعیده شوند؛ اما هنوز مشخص نیست که آیا زمین نیز به همین سرنوشت دچار خواهد شد یا خیر. در مقابل، سیارههای دورتر مانند مشتری و زحل شانس بیشتری برای باقیماندن دارند.
پژوهشگران میگویند پس از تبدیلشدن خورشید به کوتوله سفید، ممکن است سیارهها، قمرها و سیارکهایی که از این مرحله جان سالم به در بردهاند، به دلیل نیروی جاذبه به آن نزدیک شده و متلاشی شوند.
به گفته دانشمندان، ستاره تازه کشفشده و دو حلقه بقایای سیارهای در اطراف آن میتواند نمونهای از آن چیزی باشد که در آینده بسیار دور برای منظومه شمسی ما نیز اتفاق خواهد افتاد.