وزارت خارجه امریکا در گزارش سال ۲۰۲۶ خود درباره قاچاق انسان، افغانستان را در رده سوم کشورهای مورد بررسی قرار داده است. بر اساس این گزارش، افغانستان حداقل معیارهای مبارزه با قاچاق انسان را به‌طور کامل برآورده نکرده و تلاش‌های قابل‌توجهی نیز برای بهبود وضعیت در این زمینه انجام نداده است.

این گزارش به مواردی چون کار اجباری، سوءاستفاده جنسی از کودکان، استفاده از کودکان در نقش‌های جنگی و حمایتی و نبود حمایت کافی از قربانیان قاچاق انسان اشاره می‌کند.

فقر، مشکلات اقتصادی و بازگشت مهاجرین از کشورهای همسایه نیز از عواملی دانسته می‌شوند که آسیب‌پذیری خانواده‌ها، به‌ویژه کودکان، را در برابر قاچاق انسان و سوءاستفاده افزایش می‌دهند.

افغانستان در حالی با این چالش‌ها روبه‌رو است که مشکلات اقتصادی و نیازهای بشردوستانه همچنان ادامه دارد و شمار زیادی از مهاجرین از کشورهای همسایه به کشور بازگشته‌اند. آگاهان تأکید می‌کنند که افزایش آگاهی عامه، ایجاد فرصت‌های شغلی و حمایت از خانواده‌های نیازمند می‌تواند در جلوگیری از قاچاق انسان و سوءاستفاده از کودکان نقش مؤثری داشته باشد.

این در حالی است که امارت اسلامی پیش از این با صدور فرمانی، قاچاق انسان را عملی خلاف شریعت اسلامی دانسته و بر مبارزه با این پدیده تأکید کرده است. مقام‌های امارت اسلامی همچنان گفته‌اند که حقوق مردم افغانستان مطابق شریعت اسلامی و عنعنات افغانی تأمین شده است.

محسن زنگنه، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ایران، از آنچه دوستی و حمایت افغانستان از ایران در جریان جنگ میان ایران و امریکا خوانده، قدردانی کرده و از رفتار پاکستان در این دوره انتقاد کرده است.

زنگنه ادعا کرده است که پیام منتشرشده به نام رئیس مجلس پاکستان در جریان مذاکرات ایران و امریکا، از سوی امریکایی‌ها نوشته شده بود. به گفته او، استیو ویتکاف، نماینده ویژه امریکا، این پیام را تهیه کرده بود.

این مقام ایرانی رفتار پاکستان را «منافقانه» توصیف کرده و در مقابل، از دوستی مردم افغانستان و روابط میان کابل و تهران ستایش کرده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط منطقه‌ای و موضع‌گیری کشورهای همسایه در قبال تحولات ایران، به یکی از موضوعات مورد توجه مقام‌های سیاسی منطقه تبدیل شده است.

دفتر صدراعظم پاکستان دستورالعمل‌های تازه‌ای درباره وضعیت تحصیلی و کاری محصلین و داکتران افغان در این کشور صادر کرده است که بر اساس آن، ادامه تحصیل محصلین طب به تکمیل شرایط قانونی و داشتن ویزه‌ی معتبر مشروط شده است.

بر اساس این دستورالعمل، محصلین افغان که در چارچوب برنامه‌های مورد حمایت حکومت پاکستان، از جمله بورسیه‌های کمیسیون تحصیلات عالی و بورسیه علامه محمد اقبال، در پوهنتون‌ها و پوهنځی‌های طبی این کشور تحصیل می‌کنند، در صورت تکمیل شرایط مهاجرتی و دریافت تأییدی وزارت داخله پاکستان، می‌توانند به تحصیلات خود ادامه دهند.

همچنان، پوهنتون‌ها و پوهنځی‌های طبی موظف شده‌اند محصلین افغان واجد شرایط را تا ۱۵ اکتوبر ۲۰۲۶ در شورای طبی و طب دندان پاکستان ثبت کنند و وضعیت ثبت‌نام آنان را به مراجع مربوط گزارش دهند.

طبق این دستورالعمل، محصلین ثبت‌نام‌نشده، افرادی که دوره‌های تحصیلی ام‌بی‌بی‌اس یا بی‌دی‌اس را تکمیل کرده‌اند و کسانی که بدون رعایت شرایط قانونی در حال تحصیل‌اند، باید تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶ به افغانستان بازگردند. در این دستورالعمل تصریح شده است که برای فارغان یادشده، دوره کارآموزی طبی نیز فراهم نخواهد شد.

همچنین، محصلین افغانی که پیش از اول سپتمبر ۲۰۲۶ پذیرش نگرفته‌اند، باید تا ۱۰ اکتوبر این کشور را ترک کنند. بر اساس این تصمیم، پذیرش محصلین افغان در مراکز تحصیلات عالی و سایر مؤسسات آموزشی پاکستان تا اطلاع بعدی، تابع پالیسی حکومت این کشور خواهد بود.

در بخش دیگری از دستورالعمل آمده است که داکتران افغان مشغول آموزش‌های تخصصی، از جمله برنامه‌های FCPS، MCPS، MD و MS، و نیز داکترانی که در پاکستان کار می‌کنند یا طبابت خصوصی دارند، باید تا ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶ این کشور را ترک کنند.

این تصمیم می‌تواند بر وضعیت تحصیلی و حرفه‌ای شماری از محصلین و داکتران افغان در پاکستان تأثیر بگذارد.