رسانه‌های ازبکستانی گزارش داده اند که این کشور توافق‌نامه بین‌المللی برای تهیه مطالعات امکان‌سنجی بخش «نایب‌آباد–خارلاچی» خط‌آهن ترانس‌افغان را تصویب کرده است. شاوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور اوزبکستان، با امضای یک فرمان، مشارکت رسمی این کشور در کارهای مشترک مقدماتی پروژه را تأیید کرد.

این توافق‌نامه چارچوب همکاری میان وزارت ترانسپورت اوزبکستان، وزارت فواید عامه افغانستان و وزارت راه‌آهن پاکستان را تعیین می‌کند و بر تهیه مطالعات امکان‌سنجی یک خط‌آهن جدید تمرکز دارد که بخشی از پروژه بزرگ‌تر خط‌آهن ترانس‌افغان به‌شمار می‌رود.

بر اساس این فرمان، وزارت ترانسپورت اوزبکستان به‌عنوان نهاد مسئول اجرای توافق‌نامه تعیین شده و وزارت خارجه این کشور موظف شده است تکمیل مراحل داخلی لازم را به جانب‌های افغان و پاکستان اطلاع دهد.

این توافق بر بنیاد سند همکاری سه‌جانبه‌ای استوار است که در ۱۷ جولای ۲۰۲۵ میان اوزبکستان، افغانستان و پاکستان برای مطالعه دهلیز ریلی «ترمز–خارلاچی» امضا شده بود. مسیر پیشنهادی این خط‌آهن از ترمز، نایب‌آباد، میدان‌شهر، لوگر و خارلاچی عبور کرده و آسیای مرکزی را از طریق افغانستان به آسیای جنوبی وصل می‌کند.

مطالعات امکان‌سنجی این پروژه از سوی دفتر سه‌جانبه توسعه راهبرد دهلیزهای ترانسپورتی بین‌المللی تحت اداره راه‌آهن اوزبکستان انجام خواهد شد؛ دفتری که در سال ۲۰۲۳ در تاشکند ایجاد و در کابل و اسلام‌آباد نیز نمایندگی دارد.

پروژه خط‌آهن ترانس‌افغان نخستین‌بار در سال ۲۰۱۸ مطرح شد. برآوردهای تازه هزینه این پروژه را میان ۷ تا ۸.۲ میلیارد دالر نشان می‌دهد و یکی از گزینه‌های اجرایی آن، مشارکت عامه و خصوصی بر اساس مدل «ساخت، بهره‌برداری و انتقال» عنوان شده است.

خبرگزاری تاس روسیه گزارش داده است که افغانستان علاقه‌مند گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجارتی با روسیه، به‌ویژه در بخش انرژی، معادن و زیربناها است. سفیر امارت اسلامی افغانستان در مسکو می‌گوید که کابل خواهان خرید نفت و گاز از روسیه و افزایش سطح مبادلات دوجانبه می‌باشد.

گل حسن حسن، سفیر افغانستان در روسیه، در گفت‌وگو با خبرگزاری تاس گفته است که روابط تجارتی و اقتصادی میان دو کشور در حال توسعه است و در صورت حل برخی چالش‌ها، به‌ویژه محدودیت‌های بانکی، افغانستان می‌تواند نفت، گاز، ادویه، کالاهای صنعتی، گندم و روغن‌های نباتی را از روسیه وارد کند.

به گفته وی، افغانستان در مقابل آماده است محصولات زراعتی از جمله میوه‌های تازه و خشک، سبزیجات، گیاهان دارویی، قالین و منابع معدنی خود را به روسیه صادر کند. سفیر افغانستان افزوده است که اجرای این مبادلات می‌تواند حجم تجارت دوجانبه را به‌گونه چشم‌گیر افزایش دهد و برنامه‌هایی برای گشایش نمایشگاه کالاهای افغان در مسکو نیز روی دست گرفته شده است.

در بخش دیگر، سفیر افغانستان تأکید کرده است که کابل آماده همکاری با مسکو در زمینه استخراج معادن می‌باشد. او گفته است که اقتصاد یکی از محورهای اساسی سیاست خارجی افغانستان بوده و دولت تلاش دارد کشور را به حلقه مهم ادغام اقتصادی منطقه‌ای مبدل ساخته و سرمایه‌گذاران خارجی را جذب کند.

به گزارش تاس، گل حسن حسن هم‌چنان گفته است که شرکت‌های روسی علاقه‌مند سرمایه‌گذاری در پروژه‌های صنعتی، معدنی و زیربنایی افغانستان هستند و مذاکراتی نیز در کابل درباره ساخت نیروگاه‌های کوچک برق‌آبی جریان دارد. به گفته او، نمایندگان برخی شرکت‌های روسی با نهادهای مربوطه دیدار کرده‌اند و انتظار می‌رود در آینده نزدیک گام‌های عملی در این زمینه برداشته شود.

مقام‌های افغان ابراز امیدواری کرده‌اند که گسترش همکاری با روسیه بتواند به رشد اقتصادی، ایجاد فرصت‌های کاری و تقویت زیربناهای کشور کمک کند.

به گزارش روزنامه «پاکستان تودی»، مقام‌های وزارت خارجه پاکستان به یک کمیته سنای این کشور گفته‌اند که آمادگی‌ها برای گسترش دهلیز اقتصادی چین–پاکستان (CPEC) به افغانستان و احیای چارچوب سه‌جانبه پاکستان–چین–افغانستان جریان دارد.

این موضوع روز پنج‌شنبه در نشست کمیته دایمی سنای پاکستان در امور خارجی در اسلام‌آباد مطرح شد؛ نشستی که به بررسی روابط پاکستان و چین، تحولات منطقه‌ای و دیپلماسی اقتصادی اختصاص داشت. مقام‌ها تأکید کردند که شراکت راهبردی «همه‌جانبه» با چین همچنان محور اصلی سیاست خارجی پاکستان است.

به گفته مقام‌های پاکستانی، هدف از گسترش CPEC به افغانستان و فعال‌سازی دوباره چارچوب سه‌جانبه، تقویت اتصال منطقه‌ای، همگرایی اقتصادی و همکاری‌های منطقه‌ای در شرایط پیچیده ژئوپولیتیکی کنونی است.

در این نشست همچنین به حمایت‌های سیاسی و اقتصادی چین از پاکستان، از جمله در موضوعات امنیتی و ثبات اقتصادی، اشاره شده است.