ایالات متحده و ایران پس از چند ماه درگیری و افزایش فشارهای بین‌المللی برای پایان جنگ، نخستین مذاکرات سطح بالای خود از ماه جون را در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک برگزار کردند.

این مذاکرات با میانجی‌گری قطر انجام شد و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه امریکا، در آن حضور داشتند. جرد کوشنر نیز از جانب هیأت امریکایی در مذاکرات شرکت کرده است.

تا اکنون هیچ پیشرفت مشخصی در مذاکرات اعلام نشده است؛ اما ویتکاف پس از پایان این نشست گفت که گفتگوها «سازنده و امیدوارکننده» بوده و میانجی‌ها تلاش‌های خود را ادامه خواهند داد.

مقام‌های ایرانی گفته‌اند که عراقچی در این مذاکرات شرایط تهران را مطرح کرده است؛ از جمله پایان آنچه ایران «اقدامات تجاوزکارانه امریکا» می‌خواند و لغو اقداماتی که بر کشتیرانی و دارایی‌های ایران تأثیر گذاشته است.

این مذاکرات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، در سخنرانی خود در سازمان ملل هشدار داد که در صورت نرسیدن به توافق، واشنگتن می‌تواند ایران را «نابود» کند.

ترمپ بعداً مذاکرات سه‌ساعته را «بسیار سازنده» توصیف کرد؛ اما ویتکاف توضیح داد که نمایندگان امریکا و ایران به‌صورت مستقیم و رو‌در‌رو مذاکره نکرده‌اند، بلکه میانجی‌ها میان دو هیأت رفت‌وآمد کرده و پیام‌ها را منتقل کرده‌اند.

تماس تازه میان واشنگتن و تهران پس از ماه‌ها درگیری میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده صورت می‌گیرد؛ درگیری‌هایی که بر کشتیرانی در تنگه هرمز نیز تأثیر گذاشته است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها از این مسیر، بازارهای جهانی نفت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

ایران گفته است که در صورت کاهش فشارهای نظامی و اقتصادی امریکا، از جمله رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، امکان بازگشایی این آبراه استراتژیک وجود دارد.

با وجود ازسرگیری تماس‌های دیپلماتیک، اختلافات اساسی میان واشنگتن و تهران همچنان پابرجاست؛ از جمله درباره جنگ، برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌ها، کشتیرانی در تنگه هرمز و عملیات نظامی امریکا در منطقه.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، قرار است روز چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند و انتظار می‌رود تلاش‌های دیپلماتیک میان دو کشور در نیویارک ادامه یابد.

پزشکیان پیش از عزیمت خود در یک نشست خبری گفت که گردهمایی سازمان ملل فرصتی برای ایران فراهم می‌کند تا دیدگاه‌های خود را با جامعه جهانی در میان بگذارد.

او گفت: «ما با قدرت از مواضع خود در مجامع بین‌المللی دفاع خواهیم کرد.»

پزشکیان افزود که در جریان این سفر با سیاستمداران، چهره‌های فرهنگی و نمایندگان رسانه‌ها دیدار خواهد کرد و درباره موضوعاتی از جمله درگیری‌های منطقه‌ای، حقوق بین‌الملل و آنچه او نقض تعهدات در قبال ایران در جریان مذاکرات پیشین خواند، گفت‌وگو خواهد کرد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز پیشاپیش در نیویورک حضور دارد. او روز دوشنبه، پیش از آغاز نشست مجمع عمومی، وارد این شهر شد و انتظار می‌رود در جریان این نشست با مقام‌های خارجی دیدار و رایزنی کند.

عراقچی گفته است که هدف اصلی ایران در سازمان ملل، دفاع از حقوق و منافع مردم ایران و استفاده از این نشست به‌عنوان بستری برای دیپلماسی است.

حضور هیأت ایرانی در این نشست در حالی صورت می‌گیرد که تنش‌ها میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد.

یک مقام ارشد ایرانی روز سه‌شنبه به رویترز گفت که ایران در صورتی که ایالات متحده فشار نظامی را کاهش دهد و محاصره بنادر ایران را لغو کند، آماده است ظرف هفت روز تنگه هرمز را بازگشایی کند. این مقام همچنین گفت که هیأت ایرانی در نیویورک اختیار کامل برای پیگیری گفت‌وگوهای دیپلماتیک را دارد.

پزشکیان در همین حال گفت که ایران بارها وارد مذاکرات و توافق‌ها شده، اما در نهایت طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرده است. او تأکید کرد که صلح و امنیت پایدار نیازمند احترام به حقوق ملت‌ها و افراد است.

او همچنین از اقدامات نظامی و تحولات در غزه و دیگر مناطق خاورمیانه انتقاد کرد و گفت حمله به غیرنظامیان و تأسیسات عمومی را نمی‌توان صرفاً با عنوان اقدامات ضدتروریستی توجیه کرد.

انتظار می‌رود پزشکیان روز چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند. سفر او در حالی انجام می‌شود که اختلافات میان ایالات متحده و ایران بر سر درگیری‌ها و احتمال ازسرگیری دیپلماسی همچنان ادامه دارد.

رئیس‌جمهور ایران گفته است که هدف از این سفر، ارائه مواضع ایران، تشریح تحولات منطقه و انتقال آنچه او «پیام مردم ایران» خواند، به جامعه جهانی است.

وزیران خارجه کشورهای گروه هفت از ایران خواسته‌اند حمایت و تسلیح حوثی‌ها در یمن را متوقف کند؛ اقدامی که به گفته آنان می‌تواند خطر تشدید تنش‌ها، اختلال در تجارت بین‌المللی و بی‌ثباتی بیشتر در منطقه را افزایش دهد.

وزیران خارجه بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، جاپان و ایالات متحده در بیانیه‌ای مشترک، حملات حوثی‌ها در یمن و حملات علیه کشتی‌های غیرنظامی در مسیرهای دریایی را محکوم کرده‌اند.

گروه هفت از حوثی‌ها خواسته است تمامی اقدامات نظامی و تهدیدها علیه کشتی‌رانی غیرنظامی را فوراً متوقف کرده و با حسن نیت به روند سیاسی بازگردند.

این بیانیه در حاشیه نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک صادر شده است.