سازمان «نجات کودکان» می‌گوید شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد در افغانستان افزایش یافته و نزدیک به یک کودک از هر ۱۰ کودک زیر پنج سال، با لاغری شدید ناشی از سوءتغذیه روبه‌رو است؛ همزمان کاهش شدید کمک‌های مالی، نزدیک به ۶۰۰ مرکز صحی را با تعطیلی یا توقف فعالیت مواجه کرده است.

به گفته این سازمان، در دو سوم ولایت‌های افغانستان، میزان سوءتغذیه حاد کودکان در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته افزایش یافته است. این سازمان می‌گوید افزایش بیماری‌های عفونی از عوامل اصلی موارد کنونی است.

«نجات کودکان» افزوده است که در چهار سال گذشته، سوءتغذیه حاد در میان کودکان زیر پنج سال ۱۴ درصد افزایش یافته و در سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۷ میلیون کودک را متأثر کرده است.

بر اساس این گزارش، کمک‌های بشردوستانه به افغانستان در همین دوره نزدیک به ۷۰ درصد کاهش یافته و از ۳.۲۷ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۲ به یک میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ رسیده است. تا بیش از نیمه سال ۲۰۲۶، تنها ۴۳۸ میلیون دالر از بودجه مورد نیاز تأمین شده و ۷۴ درصد کمبود بودجه وجود دارد.

این سازمان می‌گوید نزدیک به ۶۰۰ مرکز صحی به دلیل کاهش بودجه تعطیل یا فعالیت‌های‌شان متوقف شده و حدود چهار میلیون نفر، که تقریباً نیمی از آنان کودکان‌اند، تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

«نجات کودکان» با استفاده از بودجه کوتاه‌مدت توانسته است ۱۴ کلینیک صحی را پس از کاهش کمک‌ها باز نگه دارد؛ اما آینده این کلینیک‌ها و مراکز دیگر همچنان با خطر روبه‌رو است.

در یکی از مناطق کوهستانی و صعب‌العبور شمال افغانستان، این سازمان تنها ارائه‌کننده خدمات صحی برای ۱۰ هزار نفر است. این کلینیک روزانه بیش از ۱۰۰ بیمار را می‌پذیرد و برخی بیماران برای رسیدن به داکتران، پرستاران تغذیه و قابله‌ها، دو تا سه ساعت پیاده‌روی می‌کنند.

به گفته این سازمان، گزینه‌های انتقال محدود و پرهزینه است و شماری از مردم توان پرداخت حدود ۶۰ دالر برای رسیدن به شفاخانه شهری را ندارند. در صورت بسته‌شدن این کلینیک، مردم مجبور خواهند بود برای دریافت درمان هفت ساعت پیاده‌روی کنند.

«نجات کودکان» می‌گوید از اوایل سال ۲۰۲۵، حدود ۷۰۰ هزار نفر، از جمله ۱۴۰ هزار کودک زیر پنج سال، به دلیل بسته‌شدن یا کاهش فعالیت مراکز صحی و تیم‌های سیار تحت حمایت این سازمان، دسترسی خود به خدمات صحی ابتدایی را از دست داده‌اند.

این سازمان همچنین گفته است که جمعیت افغانستان از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون تا ۱۲ درصد افزایش یافته و همزمان با کاهش شدید کمک‌های بشردوستانه، شمار نیازمندان نیز افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، بیش از شش میلیون نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند، در حالی که هر دو کشور معیارهایی برای ماندن افغان‌ها تعیین کرده‌اند و در صورت برآورده‌نشدن این معیارها، آنان با اخراج روبه‌رو می‌شوند.

اشیش دامله، رییس منطقوی «نجات کودکان» در افغانستان، گفته است: «جهان نمی‌تواند روی خود را برگرداند. گرسنگی شدید، شمار نگران‌کننده بازگشت‌کنندگان و بی‌جاشدن گسترده داخلی ناشی از حوادث طبیعی، درگیری‌های اخیر و چهار سال خشکسالی، منابع محدود بشردوستانه را تا مرز فروپاشی تحت فشار قرار داده است.»

او افزوده است که فقر بر تغذیه، کمبود آب بر بیماری، بیماری بر آموزش و کاهش درآمد خانواده‌ها بر کار کودکان تأثیر می‌گذارد و تغییرات اقلیمی، بی‌جاشدن و کاهش فرصت‌های اقتصادی، این فشارها را عمیق‌تر می‌کند.

دامله گفته است: «ما می‌دانیم ۲۲ میلیون کودک افغانستان به چه چیزی نیاز دارند. می‌دانیم برای مهار بحران‌های فزاینده‌ای که زندگی آنان را مختل می‌کند چه اقداماتی مؤثر است؛ اما برنامه‌های اساسی بشردوستانه به دلیل کمبود شدید بودجه و نبود کمک‌های توسعه‌ای درازمدت از سوی دولت‌ها با تهدید روبه‌رو است.»

او از جامعه جهانی خواسته است به جای واکنش پس از رسیدن خانواده‌ها به مرحله بحرانی، زودتر اقدام کند تا از زندگی، حقوق و آینده کودکان محافظت شود.

«نجات کودکان» می‌گوید از سال ۱۹۷۶ در افغانستان فعالیت دارد و در حال حاضر در ۹ ولایت برنامه اجرا می‌کند و با شرکای خود در ۱۱ ولایت دیگر در بخش‌های صحت، تغذیه، آموزش، حفاظت از کودکان، سرپناه، آب، حفظ‌الصحه، صحت و معیشت کار می‌کند.

این سازمان می‌گوید سال گذشته به بیش از دو میلیون نفر، که نزدیک به نیمی از آنان کودکان بودند، خدمات ارائه کرده و نزدیک به پنج هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه حاد شدید را با موفقیت درمان کرده است. همچنین ۱.۴ میلیون نفر در کلینیک‌های این سازمان خدمات درمانی سرپایی دریافت کرده‌اند.

نماینده سازمان جهانی صحت (دبلیواچ‌او) در افغانستان می‌گوید کاهش کمک‌های بشردوستانه جامعه جهانی در ماه‌های اخیر، ارائه خدمات صحی در افغانستان را با مشکلات جدی مواجه ساخته و باعث مسدود شدن شماری از مراکز صحی در نقاط مختلف کشور شده است.

ادوین سینزا در گفتگو با آریانانیوز اظهار داشت که کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه به دلیل افزایش بحران‌های انسانی در مناطق مختلف جهان، بر روند تأمین خدمات صحی در افغانستان تأثیر منفی گذاشته است.

او تأکید کرد که برای پایداری نظام صحی افغانستان، علاوه بر ادامه کمک‌های بشردوستانه، افزایش سرمایه‌گذاری داخلی و اختصاص منابع بیشتر به بخش صحت با همکاری وزارت مالیه و وزارت صحت عامه ضروری است.

به گفته سینزا، افغانستان در سال‌های گذشته با چالش‌های متعددی از جمله آفات طبیعی، خشکسالی، درگیری‌ها و سایر بحران‌ها روبه‌رو بوده و به همین دلیل، بخش عمده حمایت‌های بین‌المللی از این کشور ماهیت بشردوستانه داشته است.

نماینده سازمان جهانی صحت همچنین از پیشرفت‌های نسبی در بخش صحت خبر داد و گفت شمار کودکانی که واکسین دریافت می‌کنند به‌گونه پیوسته در حال افزایش است و میزان مرگ‌ومیر مادران نیز در مقایسه با گذشته کاهش یافته است.

با این حال، او خاطرنشان کرد که دسترسی مردم به خدمات صحی هنوز هم نیازمند بهبود است و تحقق این هدف تنها با همکاری وزارت صحت عامه امکان‌پذیر نیست، بلکه مشارکت سایر نهادهای دولتی و شرکای بین‌المللی نیز ضروری است.

این در حالی است که پیش از این نیز شماری از نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد نسبت به کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان هشدار داده و اعلام کرده بودند که ادامه این روند، در کنار بازگشت گسترده مهاجرین و افزایش رویدادهای طبیعی، می‌تواند بحران انسانی در کشور را عمیق‌تر کند.

یک شفاخانه تخصصی درمان بیماری‌های قلبی، به‌ویژه سوراخ قلب، از سوی جمعیت هلال‌احمر افغانی در کابل گشایش یافت.

مسئولان جمعیت هلال‌احمر افغانی می‌گویند این مرکز ظرفیت درمان سالانه دو هزار بیمار را دارد و خدمات تشخیص، تداوی و جراحی قلب را به‌گونه رایگان و ۲۴ ساعته ارائه خواهد کرد.

شهاب‌الدین دلاور، رئیس جمعیت هلال‌احمر افغانی، در مراسم افتتاح این شفاخانه گفت که هزینه ساخت این مرکز از بودجه این نهاد تأمین شده است.

به گفته مسئولان، پیش از این بسیاری از بیماران مبتلا به سوراخ قلب برای درمان به شفاخانه‌های خصوصی یا مراکز درمانی بیرون از کشور مراجعه می‌کردند؛ اما با آغاز فعالیت این مرکز، شماری از بیماران، به‌ویژه کودکان، می‌توانند خدمات تخصصی را در داخل کشور دریافت کنند.

عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاست‌الوزرا، در مراسم افتتاح این شفاخانه گفت که آغاز فعالیت این مرکز زمینه درمان شمار زیادی از بیماران قلبی نیازمند را فراهم خواهد کرد. او افزود که مشکلات اقتصادی سبب شده بود بسیاری از بیماران در گذشته از دریافت خدمات درمانی لازم محروم بمانند.

رئیس جمعیت هلال‌احمر افغانی تأکید کرد که داکتران متخصص داخلی و خارجی در این مرکز، خدمات درمانی قلب را به بیماران نیازمند به‌گونه ۲۴ ساعته و رایگان ارائه خواهند کرد و تلاش می‌شود خدمات با کیفیت در اختیار بیماران قرار گیرد.

در همین حال، متخصصان این شفاخانه می‌گویند تمامی تجهیزات عصری برای تشخیص و درمان بیماری‌های قلبی در این مرکز فراهم خواهد شد.

با گشایش این شفاخانه، خانواده‌هایی که پیش از این برای درمان بیماری‌های قلبی کودکان با هزینه‌های سنگین و سفر به خارج از کشور روبه‌رو بودند، اکنون می‌توانند به خدمات رایگان و تخصصی در داخل افغانستان دسترسی پیدا کنند.