Connect with us

روغتيا

اسلامي امارت په افغانستان کې د بېزوګي تڼاکې د ثبت راپورونه رد کړل

Published

 on

(Last Updated On: غبرګولى ۱۰, ۱۴۰۱)

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د افغانستان په ځینو ولایتونو کې د مثبتو پېښو راپورونه رد کړل او وايي، چې تر دې دمه د دغې ناروغۍ د کومې مثبتې پېښې راپور ثبت شوی ندی.

په دې وروستیو ورځو کې، یو شمېر افغان رسنیو راپور ورکړی، چې تر دې دمه په نیمروز، هرات او کابل ولایتونو کې د بېزوګي تڼاکې یا چیچک ناروغۍ څو مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

دغو رسنیو د سیمه ییزو سرچینو د څرګندونو له مخې ویلي؛ ځینې ناروغان روغتونونو ته راغلي، چې بېزوګي تڼاکې ته ورته ناروغۍ نیولي دي.

د عامې روغتیا وزارت ویاند جاوید هژیر نن سې شنبه د غبرګولي ۹ امریکا غږ ته ویلي؛ په وروستيو ورځو کې ډېري ناروغان د تر روغتیایي څارنې لاندې نیول شوي، چې د کتنو پایله یې منفي شوې ده.

نوموړي زیاته کړې؛ دا ناروغان پر بېلابېلو ناروغیو اخته شوي، چې بېزوګي تڼاکې ته ورته دي.

نوموړي ویلي، چې درملنه یې روانه ده او د خوشالۍ ځای دی، چې مونږ په افغانستان کې د بېزوګي تڼاکې مثبته پېښه نلرو.

ښاغلي حژیر په دې دوه ولایتونو کې د شکمنو پېښو په اړه نور څه ندي ویلي؛ خو اوس وایي، چې دغه ناروغان د ډاکټرانو تر پاملرنې لاندې او په قرنطین کې ساتل کیږي.

روغتيا

افغانستان د ګوزڼ ناروغۍ د له منځه وړلو پر لوري روان دی

Published

on

(Last Updated On: زمری ۲۵, ۱۴۰۱)

په افغانستان کې د ۱۴۰۰ لېږدیز کال د زمري پر ۲۴ / د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۱۵ د واک بدلون رامنځته شو، چې له تېر یو کال راپدیخوا د پولیو د له منځه وړلو پروګرام د پام وړ لاسته راوړنې لري؛ خو دا کار پای ته رسیدلی ندی.

دا مهال په افغانستان کې د پولیو ویروس تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلی دی.

په ۲۰۲۰ زېږدیز کال کې ۵۶ ماشومان د پولیو ویروس له کبله فلج شوي وه، چې په ۲۰۲۱ کال کې دا شمېر څلورو ته راکښته شو.

د روغتیا نړیوالې ټولنې (WHO) راپور ورکړی، چې سږ کال تر دې دمه یوازې یو ماشوم د ویروس له کبله فلج شوی، چې هېواد ته یې د پولیو د ختمولو لپاره غیر معمولي فرصت برابر کړی دی.

په ټول هېواد کې د پولیو واکسین د کمپاین بیا پیلولو موخه ۹.۹ میلیون ماشومانو ته واکسین کول دي.

په ټول هېواد کې د واکسین کولو اووه کمپاینونه د نومبر ۲۰۲۱ او جون ۲۰۲۲ ترمنځ ترسره شوي او دغه راز یو فرعي ملي کمپاین، چې د جولای په میاشت کې ترسره موخه یې په ۲۸ ولایتونو کې ۶.۷ میلیون ماشومانو ته واکسین و.

ویل کیږي، چې له ۳.۶ میلیون ماشومانو څخه، چې په ۲۰۱۸ کال کې یې دې پروګرام ته لاسرسی نه درلود؛ ۲.۶ میلیون یې د نومبر، دسمبر او جنورۍ په کمپاینونو کې واکسین شوي.

په راتلونکیو کمپاینونو کې د پخوا په پرتله د لاسرسي وړ ماشومانو ته د لاسرسي په ښه کولو سره، د یادو ماشومانو شمېر ۰.۷ میلیون ته راټیټ شوی دی.

اضافي کمپاینونه د پاتې کال لپاره پلان شوي.

سره له دې، چې افغانستان او پاکستان د ګوزڼ ناروغیو ګډ چاپېریال لري او پر وړاندې یې د هڅو همغږي هم روانه ساتل شوې ده.

ډبلیو اچ او په ډاګه کړې، چې د دسمبر او می کمپاینونه د پاکستان له ملي کمپاینونو سره همغږي شوي وه او په کې پر لوړ خطر لرونکي نفوس ( د کوچیانو، موسمي کارګرانو او هغو ټولنو، چې دواړو پولو ته نږدې پرتې دي؛ راڅرخي.

Continue Reading

روغتيا

په چین کې پر لانګیا نومي نوي ویروس ۳۵ کسان اخته شوي

Published

on

(Last Updated On: زمری ۱۹, ۱۴۰۱)

د چین، سنګاپور او آسټرالیا ساینس پوهانو د یوې ګډې څېړنې له مخې؛ په شیډونګ او هاینان ولایتونو کې لانګیا نومی نوی ویروس پېژندل شوی، چې له حیواناتو څخه انسانانو ته لېږدي او تر دې دمه پرې ۳۵ کسان اخته شوي دي.

تر دې دمه یې له انسان څخه انسان ته د لېږدېدو څرک لیدل شوی ندی.

ګاردین په ډاګه کړې، Henipavirus (د لانګیا هینیپا ویروس یا LayV په نوم هم یادیږي) چې د لومړي ځل لپاره د ۲۰۱۸ زېږدیز کال په وروستیو کې کشف شوی؛ خو تېره اوونۍ د ساینس پوهانو لخوا پر رسميت وپېژندل شو.

د بلومبرګ د څرګندونو له مخې؛ دا ویروس د هغو تبه لرونکيو خلکو د تبې معلومولو له سیستمه کشف شوی، چې له څارویو سره یې نږدې اړیکې لرلې.

دغه ویروس هغه وخت وموندل شو، چې د ناروغ له ستوني یوه بېلکه د کتنې لپاره واخیستل شوه، چې ډېري یې کروندګر او بزګران ول.

دغه ویروس په بشپړ ډول نوی دی. یعنې پدې معنا، چې مخکې له دې پرې انسانان اخته شوي ندي.

دې ته د ورته کورنۍ دوه ویروسونه؛ Hendra ویروس او Nipah ویروس دمخه پېژندل شوي. دواړه کولی شي، چې د  وژونکیو ناروغیو لامل شي.

د سان راپور ورکړی، چې دې ناروغۍ ته هیڅ واکسین یا درملنه نشته.

په سینګاپور کې د Duke-NUS د طبي پوهنځي د نویو رامنځته کیدونکیو ساري ناروغیو د پروګرام پروفیسور وانګ لینفا ویلي؛ تر دې دمه د وژونکې پېښې د وېرې اړتیا نشته؛ ځکه ، نو وېرې او وحشت ته ترې اړتیا هم نشته دی.

هغه زیاته کړې، چې تل له ویروسه د خطر ګواښ احساسیږي؛ ځکه ډېري ویروسونه، چې په طبیعت کې شته داسې پایلې لري، چې د اخته کېدنې شک پرې ناشونی دی.

Continue Reading

روغتيا

په کابل پوهنتون کې د څارویو د پوستکي پر ویروسي ناروغۍ علمي غونډه ترسره شوه

Published

on

(Last Updated On: زمری ۱۹, ۱۴۰۱)

 په کابل پوهنتون کې د څارويو د پوستکي د ناروغۍ په اړه د جوړې شوې علمي غونډې ګډونوالو د څارويو د پوستکي ويروس يو له خطرناکو ويروسونو ګڼي او په هېواد کې يې د خورېدو پر مخنیوي ټينګار وکړ.

 په دې غونډه کې د کابل پوهنتون یو شمېر استادانو؛ د عامې روغتیا، کرنې او مالدارۍ وزارتونو او ښاروالۍ استازیو د دې ویروس د نښو او خطرونو په اړه بحث او خبرې وکړې.

دا ناروغي(lumpy skin disease) اوس د افغانستان په کونړ، ننګرهار، لغمان او سویل ختيځو ولايتونو پکتيا، پکتيکا، خوست لوګر او غزني کې هم لیدل شوې ده.

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د استازي نصیر احمد د څرګندونو پر بنسټ، د څارویو او لبنیاتو کمېدل به د شیدو ورکوونکیو میندو او ماشومانو تغذیه کمزورې کړي.

نوموړي زیاته کړې: دا ویروس د خواړو روغتیا لپاره ستونزه ده؛ په ځانګړي توګه پر خوارځواکۍ د اخته کسانو لپاره، چې د اړوند محصولاتو له نشتوالي سره به ستونزې ولري.

دا ویروس له ناروغ حیوان څخه روغ حیوان ته د غوماشو په واسطه لېږدول کیږي؛ خو انسان پرې نه اخته کیږي.

د کابل پوهنتون د وترنرۍ پوهنځۍ مشر شېرشاه سادات ویلي؛ دا ویروس له ختیځو او سویل ختیځو ولایتونو لکه لغمان، ننګرهار او کونړ څخه خپور شوی، خو دا مهال دغه ویروس واکسین نلري او د خوشبختۍ خبره دا ده، چې دا ناروغي انسانانو ته نه انتقالیږي.

دا ویروس ساري دی او د حشراتو له لارې لیږدول کیږي.

د کابل پوهنتون استاد اسدالله صمدي په دې اړه وایي: دا ویروس له یوه څاروي څخه بل ته د مچیو په واسطه لیږدول کیږي او د لیږد سرچینه باید له منځه یوړل شي؛ قرنطین او واکسین کول د دې ناروغۍ سره د مبارزې لپاره ډاډمنې لارې دي.

د کرنې او مالدارۍ وزارت استازي ابراهیم فروتن ویلي؛ په نږدې راتلونکې کې به په ټولو ولایتونو کې د نړیوالو موسسو پر همکارۍ د دغه ویروس د مخنیوي لپاره پراخ کمپاین پیل شي.

د حیواناتو د پوستکي ناروغي له آفريقا څخه اروپا ته رسیدلې، چې اوس یې په هند، بنګله دېش او پاکستان کې هم بیېلګې موندل شوې دي. دا ناروغي اوس د افغانستان په کونړ، ننګرهار، لغمان او سویل ختيځو ولايتونو پکتيا، پکتيکا، خوست لوګر او غزني کې هم لیدل شوې ده.

Continue Reading

Trending

Copyright © 2022 Ariana News. All rights reserved!