د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې پر ورځ څرګنده کړې؛ هر هغه هېواد، چې له ایران سره سوداګري کوي امریکا به یې پر سوداګرې ۲۵ سلنه تعرفې ولګوي.

 دا څرګندونې په داسې حال کې راپورته شوي، چې واشنګټن په ایران کې د بدلونونو په اړه خپل غبرګون په پام کې نیولي. په داسې حال کې، چې په وروستیو کلونو کې ایران د حکومت پر وړاندې له ټولو پراخه لاریونونه لیدلي دي.

ټرمپ په “ټروت پاڼه کې” لیکلي: ” سر له اوس څخه هر هغه هېواد، چې د ایران له اسلامي جمهوریت سره سوداګري کوي؛ د امریکا ۲۵ سلنه تعرفه به مني.”

دغه راز ټرمپ د ایران پر مشرانو فشار زیات کړی او حتا د پوځي اقدام ګواښ یې هم کړی دی.

په هرحال سپینې ماڼۍ تر دې دمه په خپله ویب پاڼه کې پدې اړه کوم رسمي سند ندی خپور کړی او دا هم روښانه نده، چې ټرمپ د کوم قانوني واک له مخې غواړي دا تعرفې ولګوي یا آیا دا اقدام به د ایران ټول سوداګریز شریکان راونغاړي؟!

ایران، چې د تېلو صادروونکو هېوادونو ټولنې (OPEC) غړی دی؛ له کلونو راپدېخوا د امریکا تر سختو بندیزونو لاندې دی. دا هېواد خپل ډېری تېل چین ته صادروي؛ ترکیه، عراق، متحده عربي امارات او هند یې هم سوداګریز شریکان دي.

په واشنګټن کې د چین سفارت د ټرمپ پر روان چلند نیوکه کړې او څرګندوي، چې بیجینګ به د خپلو ګټو د ساتنې لپاره “ټولې اړینې هڅې” تر سره کړي.

د بشري حقونو ډلې هرانا د څرګندونو له مخې: ایران، چې د سختو اقتصادي ستونزو او د رژیم پر ضد د خلکو د پراخو لاریونونو له څپې سره مخ دی؛ له تېرو دوه اوونیو راپدېخوا په کې د ۶۹۹ کسانو مړینه تائید شوې، چې ۵۱۰ لاریون کوونکي او ۸۹ نور امنیتي پرسونل دي. دا په داسې حال کې ده، چې ټرمپ له ایراني چارواکو سره د خبرو داډ هم ورکړی دی.

په هرحال؛ سپینې ماڼۍ ټینګار کړی، چې ډیپلوماسي د امریکا د ولسمشر لومړی انتخاب پاتې دی.

د افغانستان سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي؛ په کابل کې د افغان او چینایي سوداګرو له‌خوا د افغانستان او چین ګډ بازار پر ګډه پانګونه پرانیستل شو.

دې بنسټ د دوشنبې پر ورځ( د مرغومي دوه‌ویشتمهمه) زیاته کړې، چې شاوخوا ۲۸ زره چینایي توکي په دې بازار کې د خرڅلاو لپاره نندارې ته وړاندې شوي، چې “د افغان چاینا مارکیټ” نومیږي.

د دغې بازار چارواکو ويلي، چې دا توکي پر مناسبه بیه او لوړ کیفیت د خلکو لپاره وړاندې شوي دي.

دوی ټینګار لري، چې د داسې ګډو بازارونو جوړول کولی شي د هېواد په اقتصادي وده، د سوداګریزو اړیکو پراخولو او د بهرنۍ پانګونې په راجلبولو کې مهم رول ولوبوي.

د دوشنبې پر ورځ( د مرغومي دوه‌ویشتمه ) د سرو زرو بیه د لومړي ځل لپاره د هر اونس په بدل کې له ۴۶۰۰ ډالرو واوښته او سپینو زرو هم یو نوی تاریخي ریکارډ ثبت کړ.

دا بدلون د جیوپولیټیکي کړکېچونو له زیاتېدا او د امریکا د مرکزي بانک د رییس جروم پاول او ډونالد ټرمپ ترمنځ د اختلاف له کبله رامنځته شوی دی.

د KCM Trade شرکت د بازار لوړپوړي شنونکي ټیم واټرر ویلي، چې د بېلابېلو عواملو ټولګه؛ د ایران وضعیت، د امریکا د شوني برید شونتیا او د مرکزي بانک د رییس د یوې جنایي قضیې تر تمرکز لاندې راتلل د سرو زرو د بیو د لوړېدا سبب دی.

د بشري حقونو بنسټ د څرګندونو له مخې؛ د ایران د اعتراضونو، تاوترېخوالي او ناآرامیو له کبله تر دې دمه له ۵۰۰ څخه زیات کسان وژل شوي دي.

دغه راز تهران ګواښ کړی، چې که د ټرمپ له‌خوا پر دې هېواد د نوو ګواښونو عملي کېدا پیل شي؛ نو په سیمه کې به د امریکا پوځي اډې پر نښه کړي.

جروم پاول د یکشنبې پر ورځ ویلي، چې نوموړی د ټرمپ له‌خوا د کانګرس پر وړاندې د شهادت له کبله پر جنایي تعقیب ګواښل شوی دی.

د پاول د څرګندونو له مخې؛ دا هڅه پر مرکزي بانک د نور ډېر فشار لپاره یوه پلمه ده، چې له کبله یې د سود کچه راټیټه د ډالر ارزښت کمزوری شوی دی.

د قیمتي فلزاتو په بازار کې د سپینو زرو بیه ۴.۱ سلنه لوړه شوې او د هر اونس په بدل کې ۸۳.۲۰ ډالرو ته ورسېده. همدارنګه پالاټین ۳.۴ سلنه وده وکړه او پالاډیوم هم په همدې کچه لوړ شو او د هر اونس بیه یې ۱۸۷۷.۹۶ ډالرو ته ورسېده.