Connect with us

نړۍ

د G-7 مشرانو له اوکراینه د ملاتړ ژمنه څرګنده کړه

Published

 on

(Last Updated On: چنګاښ ۶, ۱۴۰۱)

د اووه اقتصادي قدرتونو مشرانو له اوکراین څخه د اوږدې مودې د ملاتړ ژمنه کړې او ټاکل شوې، چې د آلمان د آلپس په غرنۍ سیمه کې د ناستې پر مهال د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي سره انلاین خبرې وکړي.

د G-7 مشران به د دوشنبې پر ورځ خپله درې ورځنۍ سرمشریزه له اوکراین څخه پر ملاتړ پیل او راوڅرخوي.

د اسوشیتید پریس د څرګندونو له مخې؛ د پېنځه دیموکراتیکو مخ پر ودې اقتصادونو مشران ( هند، اندونیزیا، سویلي آفریقا، سنګال او ارجنټاین) د اقلیم د بدلون، انرژۍ او نورو مسلو په اړه له خبرو اترو وروسته هم له هغو سره یوځای شي.

د اوکراین جګړې د دغو هېوادونو د مشرانو ذهنونه اغېزمن کړي او د یکشنبې پر ورځ یې د سیمې په یوه ښکلي هوټل کې خپله سرمشریزه په داسې حال کې پرانیستله، چې روسي توغنديو له څو اوونیز ځنډ وروسته یو څل بیا د اوکراین مرکز کیف تر برید لاندې ونیوه.

د امریکا ولسمشر جو بایډن ویلي، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین له پیل څخه په دې فکر کې دی، چې ناټو او G-7 به ووېشل شي؛ خو مونږ دا کار ونکړ او کوو یې هم نه!

 د بریتانیا بوریس جانسون مشرانو ته خبرداری ورکړ، چې ځانونه ستومانه احساس نکړي.

د آسوشیتید پریس د څرګندونو له مخې؛ د دوشنبې پر ورځ، دوی فرصت لري، چې زیلینسکي ته خپل دا یووالی وښيي او له کیف سره د مالي او نور ملاتړ لپاره خپله ژمنه بیا تائید کړي.

بایډن هیله من دی، چې اروپا ته له خپل سفر څخه ګټه پورته کړي؛ د ائتلاف د یووالي اعلان وکړي، روسیې ته پر اوکراین د برید سزا ورکړي او فشار پرې راوړي. په داسې حال کې، چې پر اوکراین برید پېنځمې میاشتې ته غزېدلی دی.

د سرمشریزې کوربه هېواد لومړی وزیر اولاف شولز ډاډمن دی، چې له دې ناستې د اوکراین لپاره د مارسال پلان د پلي کولو لپاره ګټه پورته او دا هېواد بیا ورغول شي.

شولز ویلي، چې د اوکراین بیا رغول به نسلونه وخت ونیسي.

د G-7 هېوادونو هوکړه کړې، چې د اوکراین سمدستي اړتیاوې تمویل کړي.

د دې ډلې د مالیې وزیرانو تېره میاشت هوکړه کړې وه، چې کیف ته ۱۹ اعشاریه ۸ میلیارد ډالرو اقتصادي مرستې چمتو کړي، چې وکولی شي د روسي ځواکونو پر وړاندې دفاع وکړي.

نړۍ

نړۍ د ترکیې او سوریې له زلزله خپلیو هېوادونو سره مرستې ته رادانګي

Published

on

(Last Updated On: سلواغه ۱۸, ۱۴۰۱)
د دوشنبې پر سهار په ترکیه او سوریه کې له ۷.۸ او ۷.۵ درجو زورورو زلزلو وروسته، چې زرګونه کسانو ته یې مرګ و ژوبله اړولې او ویجاړۍ رامنځته کړي؛ نړۍ ورسره د مرستې ډاډ څرګند کړی دی.

دې زلزلې له ۵۰ څخه د زیاتو زلزلو لړۍ وڅارله، چې ټولو یې ۴.۰ شدت وې.

د دوشنبې پر ورځ په یوه بیان کې راغلي، چې د امریکا ولسمشر جو بایدن ویلي؛ امریکا د مرستو ډلې چمتو کړي او د ترکیې د لټون او ژغورنې له هڅو یې ملاتړ پیل کړی، چې د زلزلې له کبله د زخمیانو او بې ځایه شویو اړتیاوو ته لاسرسی ومومي.

سپینې ماڼۍ څرګنده کړې؛ بایډن د دوشنبې پر ورځ د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره د خواخوږۍ په خاطر خبرې وکړې او ویې ویل، چې امریکا به د بیارغونې په برخه کې د اړتیا وړ هر ډول مرستې واستوي.

د امریکا د ملي امنیت مشاور جیک سولیوان ویلي، چې ولسمشر جوبایدن دUSAID  او د فدرال شریکانو ته لارښوونه کړې، چې له زلزلې ځپلیو سره د مرستې لپاره راودانګي.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویاند ند پرایس څرګنده کړې؛ د امریکا بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکن خپل ترکي سیال مولود چاووش اوغلو ته ویلي، چې تیلیفون پورته کړئ او مونږ ته خبر راکړئ، چې امریکا د مرستې لپاره څه کولی شي.

د اروپايي ټولنې د کمېسیون مشر ویلي،‌ چې ترکیې ته به د ژغورنې ډلې واستوي، چې مرسته وکړي.‌

اروپايي اتحادیې ویلي، چې د بلغاریا، کرویشیا، چک جمهوریت، فرانسې، یونان، هنګري، مالتا، هالند، پولند او رومانیا په ګډون د هېوادونو له عملې سره د ژغورنې ډلې یې سیمې ته استولي دي. د VOA د راپور له مخې لږ تر لږه ۱۳ غړیو هېوادونو د مرستې وړاندیز کړی.

د اروپایی اتحادیې د بهرنۍ پالیسۍ مشر جوزپ بوریل او د بحران مدیریت کمیشنر جینز لیناریک په ګډه اعلامیه کې څرګنده کړې: زمونږ فکر له ټولو هغو کسانو سره دی، چې خپل عزیزان یې له لاسه ورکړي دي.

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون، د جرمني لومړۍ وزیرې اولاف شولز او د بریتانیې لومړي وزیر ریشي سناک ویلي؛ د دوی حکومتونه چمتو دي، چې له زلزله ځپلیو سره مرسته وکړي.

بریتانیې ویلي، چې دوی د ۷۶ کسانو د لټون او ژغورنې متخصصینو، تجهیزاتو او ژغورونکیو سپیانو یوه ډله لیږي.

د یونان لومړي وزیر کیریاکوس میتسوتاکیس تویت کړی: هېواد یې خپلې سرچینې پر کار اچوي او سمدستي به مرسته وکړي.

د اسرائيلو لومړي وزير بنيامين نتنياهو ويلي، د ترکيې د حکومت د غوښتنې په ځواب کې به د لټون او ژغورنې ډلې او طبي مرستې ترکيې ته ولاړې شي.

روسیې هم ویلي؛ د ژغورنې ډلې یې چمتو کړي، چې د ترکیې او سوریې له زلزله ځپلیو سره مرستې وکړي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د سوریې له ولسمشر بشارالاسد او د ترکیې له ولسمشر اردوغان سره په تیلیفوني خبرو کې د زلزلې له کبله د رامنځته شوې مرګ و ژوبلې په اړه خپله خواخوږي څرګنده کړه.

د هند بهرنیو چارو وزارت ویلي؛ د ترکیې له زلزله ځپلیو سره یې د مرستې لپاره  C17  لومړۍ الوتکه له ۵۰ څخه د ډېرو ژغورونکېو، ځانګړيو روزل شويو سپيو، تجهیزاتو، د برمه کولو ماشینونو، امدادي توکو، درملو او نورو اړینو وسایلو او تجهیزاتو سره چمتو کړې ده.

سربیره پردې عراق ویلي، چې دوی به د ملکي دفاع ډلې ترکیې او سوریې ته د خوراکي توکو او سونګ توکو په شمول د مرستې رسولو سره واستوي.

د اوکراین ولسمشر ولادمیر زیلینسکي د دغې پېښې په اړه د خواشینۍ د ښودلو تر څنګ تویت کړی، چې هېواد یې په دغو سختو شرایطو کې له زلزلې ځپلیو سره هر ډول همکارۍ ته چمتو دی.

جاپان، یو بل هېواد دی، چې زلزلې په کې رامنځته کړيږي او وایي، چې دوی د شاوخوا ۷۵ ژغورنې کارکوونکیو یوه ډله ترکیې ته استوي.

د ناتو سرمنشي ینس ستولتنبرګ د ناتو له غړي ترکیې سره بشپړ پیوستون څرګند کړ او وایي، چې د ناتو متحدین یې ملاتړ کوي.

ترکیه په نړۍ کې یو د هغو هېوادونو څخه ده، چې ډېرې زلزلې په کې کیږي. یوې زلزلې په ۱۹۹۹ کال کې، چې شدت یې ۷.۴ درجې ښودل شوی و د دې هېواد په شمال لویدیځ کې لږ تر لږه ۱۷۰۰۰ کسان مړه کړل.

د ۲۰۲۲ ږ. کال د اکتوبر په میاشت کې هم یوه زلزله وشوه، چې شدت یې ۷.۰ درجې و، دې زلزلې د اجین بحیره ولړزوله، چې ۱۱۶ کسان په کې مړه او څه باندې ۱۰۰۰ نور ژوبل شوي و.

د یادونې ده، چې تر دې دمه په دواړو هېوادونو کې د ۴۳۳۵ کسانو مړینه تائید شوې؛ خو اوس هم ډېر کسان د ورانو شویو ودانیو لاندې بند پاتې او ژغورنکي د مړو او ژوبلو شویو کسانو پسې ګرځي.

Continue Reading

نړۍ

په ترکیه کې ۷.۹ درجې زلزلې د سوریې په ګډون اړوند سیمه هم ولړزوله

Published

on

(Last Updated On: سلواغه ۱۷, ۱۴۰۱)

رویترز څرګنده کړې؛ د دوشنبې پر ورځ سهار وختي د رښتر پر کچه د ۷.۹ درجې زورورې زلزلې د ترکیې قبرس، لبنان او سوریې اړوند سیمې ولړزولې؛ ودانۍ یې ونړولې او اوسیدونکي یې له واورو ډکو لارو وتلو ته اړ کړل.

ویل شوي، چې د لاذقیه، حلب او حمص ولایتونو او په سوریه کې تر دمشقه ګڼ شمېر اوسېدونکي د خپلو کورونو د ویجاړېدو له وېرې لارو کوڅو ته ووتل.

دغه راز ترکي رسنیو څرګنده کړی؛ له دې زلزلې ګڼې ودانۍ ویجاړې شوي او د ژغورنې ډلو خپل کار پیل کړی؛ خو  تر اوسه د مرګ و ژوبلې کره شمېر پر ډاګه شوی ندی.

د آلمان د ځمکپوهنې څېړنیز مرکز (GFZ) ویلي، چې زلزله د ترکیې سویلي ښار قهرمان مراس ته نږدې د ۱۰ کیلومتره (6 میله) په ژوروالي کې رامنځته شوې. په داسې حال کې، چې د څارنې خدمتونو EMSC ویلي، چې د سونامي خطر هم ارزول کیږي.

رویترز د یوه عیني شاهد د څرګندونو له مخې څرګنده کړې؛ د دیارباکر ختیځ لوري په ۳۵۰ کیلو مترۍ کې زلزله شاوخوا یوه دقیقه روانه وه او د کړکیو ښیښې یې ماتې کړې.

تي آر تي او Haberturk تلویزیوني شبکو د هغو خلکو انځورونه وښودل، چې په قهرمان مراس کې د ویجاړې شوې ودانۍ شاوخوا راټول شوي او د ژوندي پاتې کیدو په لټه کې دي.

د ترکیې د سویل ختیځ ولایت سانلیورفا والي صالح ایهان تویت کړی، چې مونږ ودانۍ نړولي دي او له خلکو یې وغوښتل، چې خوندي ځایونو ته ولاړ شي.

د ترکیې د ناورین او اضطراري مدیریت ادارې (AFAD) د زلزلې شدت ۷.۴ ښودلی، چې قهرمان مراس او لوی ښار غازیانتپ ته نږدې د سوریې پولې ته رامنځته شوې.

د سوریې دولتي رسنیو ویلي، چې په حلب ولایت کې ګڼې ودانۍ نړېدلي. په داسې حال کې، چې د حما د ملکي خدمتونو یوې سرچینې ویلي؛ هلته ګڼې ودانۍ نړېدلې دي.

د سوریې د پلازمېنې دمشق یوه اوسیدونکي سمر ویلي: د کور له دیوالونو مو انځورونه راوغورزېدل. زه له وېرې راویښ شوم. اوس مونږ ټولو جامې اغوستي او په دروازه کې ولاړ یوو.

عیني شاهدانو ویلي، په دمشق او همدارنګه د لبنان په ښارونو بیروت او طرابلس کې خلک پلي کوڅو ته ووتل او د خپلو موټرو لوري ته ورغلل، چې د نړېدو په صورت کې له خپلو ودانیو لرې شي.

د ترکيې د سره صليب مشر ويلي، چې سيمې ته يې د سخت زيان او د نړېدلو ودانيو په اړه معلومات ترلاسه کړي او له خلکو يې غوښتي، چې زيانمن شوي کورونه پرېږدي.

Continue Reading

نړۍ

د امریکا یوې جنګي الوتکې د چین شکمن څارګر بالون ویشتلی

Published

on

(Last Updated On: سلواغه ۱۶, ۱۴۰۱)

رویترز راپور ورکړی، چې د امریکا یوې جنګي الوتکې د شنبې پر ورځ د سلواغې ۱۵ د سویلي کارولینا په سواحلو کې یو شکمن چینایي څارګر بالون راوغورځاوه.

امریکا د چین دغه کار پخپل هوایي حریم تېری یاد کړی او ولسمشر جو بایدن د چارشنبه پر ورځ د بالون د رانسکورولو سپارښتنه وکړه.

د پنټاګون د پرېکړې له مخې؛ شکمن څارګر بالون ته به تر هغه وخته په تمه وي، چې د استوګنو له سیمې ووځي او خلاصو اوبو کې ورسیږي او ملکي وګړي ځمکې ته د زرګونه مترو د کثافاتو له راغورزېدو وژغورل شي.

دغه بالون د شمالي امریکا په هوایي حریم کې څو ورځې تېرې کړي او د بیجنګ او واشنګټن تر منځ یې ناندرې راپورته کړي دي.

بایدن ویلي: دوی په دې اړه خپل هوایي برید دا بریالی ترسره کړ.

د امریکا یو لوړ پوړي پوځي چارواکي ویلي؛ په دې ماموریت کې څو جنګي او تېل وړونکو الوتکو برخه اخیستې وه؛ خو یوازې یوه – F-22 جنګي الوتکه، چې د ویرجینیا د لینګلي د هوايي ځواک له اډې پورته شوه د ماسپښین پر ۲:۳۹ یې ډزې وکړې او بالون یې رانسکور کړ.

د رویترز د څرګندونو له مخې؛ چین پر یوه هوایي څېړنیز بالون پوځي برید په کلکه غندلی او پر وینا یې، دا بالون د هوا او نورو ساینسي موخو لپاره کارول کیده او د امریکا فضایي حریم ته ناببره ننوتی او د امریکایي چارواکو اړوند ادعاوې ردوي.

امریکایي چارواکو ویلي؛ بالون د اتلانتیک بحر د امریکا له ساحل څخه شاوخوا شپږ سمندري میله لرې په نسبتاً کمو اوبو کې ویشتل شوی، چې د تجهیزاتو د بېرته ترلاسه کولو په هڅو کې به له چینایانو سره مرسته وکړي.

ویل کیږي، چې د ویشتل شوي بالون ویجاړ تجهیزات ۱۴ متره لاندې ډوب شوي دي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې څرګنده کړې؛ چین په ښکاره له امریکا غوښتي، چې دا مسله په ارامه، مسلکي او محدوده توګه وڅېړي. امريکا د زور پر کارولو ټينګار کړې او په ښکاره یې دا ډول غبرګون وښود.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د امریکایي سیاستوال او مطبوعات تورن کړي، چې د بیجنګ د بې اعتباره کولو لپاره له وضعیته ګټه اخلي.

د یادې سرچینې د څرګندونو له مخې؛ چین تل په جدي توګه پر نړیوالو قوانینو عمل کړی او د نورو هېوادونو د خومختارۍ او ځمکنۍ بشپړتیا درناوی یې کړی دی.

شنونکیبو ویلي؛ له چین سره د امریکا اړیکې احتمال لري، چې د ۲۰۲۴ ږ. کال د ولسمشریزې سیالۍ یوه پراخه موضوع وي.

د پنتاګون د ارزونې له مخې؛ دا بالون چینايي څارګر بالون دی.

د جمعې پر ورځ  هم وویل شول، چې یو بل چینایی بالون د لاتینې امریکا په فضا کې چورلېدلی دی.

امريکايي چارواکو ويلي: په تېرو څو کلونو کې، چينايي بالونونه پخوا د ختيځې آسيا، جنوبي آسيا او اروپا په ګډون د پېنځه قارو په هيوادونو کې ليدل شوي دي.

د چین شکمن څارګر بالون د امریکا بهرنیو چارو وزیر انتوني بلنکن دې ته وهڅاوه، چې په روانه اوونۍ کې چین ته خپل سفر وځنډوي.

د امریکایي چارواکو د څرګندونو له مخې؛ چینایي بالون د لومړي ځل لپاره د روان ۲۰۲۳ ز. کال د جنورۍ د میاشتې پر ۲۸ د امریکا هوایي قلمرو ته د الاسکا له ایالته داخل شوی، وروسته کانادا ته ولاړ او بېرته څو ورځې وروسته د امریکا هوایي قلمرو ته راغلی و.

Continue Reading

Trending

Copyright © 2022 Ariana News. All rights reserved!