د امریکا ان‌بي‌سي خبري څانګې د یو شمېر سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی؛ د اسرائیلو او څو عربي هېوادونو چارواکو له امریکا غوښتي، چې د اوس لپاره پر ایران برید ونکړي.

د راپور له مخې: دا هېوادونه پدې باور دي، چې د ایران حکومت اوسمهال پوره کمزوری ندی؛ نو د امریکا بریدونه ممکن په دې هېواد کې د واک بدلولو لامل نشي.

دوی دا وړاندیز هم کړی، چې د ډونالډ ټرمپ اداره باید د لویو بریدونو پیل تر هغې وځنډوي، چې په ایران کې وضعیت “نور هم خراب شي”.

په ایران کې ۱۷ ورځې مخکې روان اعتراضونه او ناکرارۍ د دې هېواد د اسعارو د بې ارزښته کېدا په اړه پیل شول او بیا ډېرو نورو لویو ښارونو ته وغځېدل.

ویل کیږي، چې د سې‌شنبې پر ورځ د امریکا په ملي امنیت شورا کې د ټرمپ د مرستیال جي‌ډي ونس پر مشرۍ یوه غونډه ترسره شوې، چې ټرمپ ته د ایران پر وړاندې د اقدام کولو لپاره غوراوي چمتو کړي.

د چین بهرنیو چارو وزارت د څرګندونو له مخې؛  دې هېواد د هغو هېوادونو پر وړاندې، چې له ایران سره سوداګریزې اړیکې لري د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د تعرفې له ګواښ سره خپل مخالفت څرګند کړی دی.

د چین بهرنیو چارو وزارت ویاند مائو نینګ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې ویلي؛ چین تل د نورو هېوادونو په کورنیو چارو کې د لاس‌وهنې مخالف و او د ټولو ملتونو د ملي حاکمیت او امنیت ملاتړ کوي؛ هغه څه، چې باید د نړیوالو قوانینو له مخې په بشپړ ډول خوندي وساتل شي.

د امریکا ولسمشر په دې وروستیو کې ویلي: هر هغه هېواد، چې له ایران سره سوداګري کوي له ۲۵ سلنې تعرفې سره به مخ شي.

شنونکو خبرداری ورکړی، چې د دې تعرفو لګول ممکن د سوداګرۍ پر کمولو سربېره د امریکا او نورو هېوادونو ترمنځ اقتصادي او ډیپلوماټیک کړکیچونه رامنځته کړي.

دا اقدام د ایران او د هغه د سوداګریزو شریکانو پر وړاندې د امریکا د اقتصادي فشار د پالیسۍ یوه برخه ده او کولی شي د امریکا او ایران د شریکو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې اغیزمنې کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي؛ غواړي، چې د ایران د انټرنیټ د بیا نښلولو په اړه له ایلان ماسک سره خبرې وکړي؛ ځکه، چې د دې هېواد چارواکو د روانو حکومتي ضد اعتراضونو پر مهال انټرنیټي خدمتونه پرې کړي دي.

ټرمپ د ایلان ماسک له سپیس‌ایکس شرکت سره د همکارۍ په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: «هغه په دې ډول کارونو کې ډېر ښه دی او یو ډېر ښه شرکت لري.»

سپیس‌ایکس د سپوږمکۍ له لارې «سټارلینک» نومي انټرنیټي خدمتونه وړاندې کوي، چې له دې مخکې هم په ایران کې ترې استفاده شوې ده.

د پنجشنبې پر ورځ د حکومت ضد له ټولو پراخو اعتراضونو سره همهاله د انټرنیټ د پرې کېدا له کبله له ایران څخه د معلوماتو بهیر سخت ګډوډ شوی دی.

د ټرمپ او ماسک اړیکې لوړې ژورې لرلې دي؛ له ټرمپ سره د ټاکنیز کمپاین له همکارۍ نیولې تر د مالیاتي لایحې پر سر تر ښکاره اختلاف او په مارالاګو کې لیدنه، خو په دې وروستیو کې د اړیکو د ښه کېدا نښې لیدل کېږي.

ماسک مخکې هم په ایران کې د دولتي محدودیتونو د مخنیوي لپاره د سټارلینک له کارولو ملاتړ کړی و؛ په ځانګړي توګه د ۲۰۲۲ کال د هغو اعتراضونو پر مهال، چې د مهسا امیني له مړینې وروسته پیل شوي وه.

اوسني اعتراضونه شاوخوا دوه اوونۍ مخکې د بیو د لوړېدا په غبرګون کې پیل شول او وروسته د حاکم نظام پر وړاندې مخالفتونه پر تاوتریخوالي واوښتل.

د بشري حقونو د بنسټونو د څرګندونو له مخې؛ په دې اعتراضونو کې د لومړنیو معلوماتو له مخې سلګونه کسان ووژل شول او له ۱۰ زره ډېر نور نیول شوي، خو رسمي شمېرې اوس هم خپرې شوې ندي.