نړۍ
له سړې جګړې وروسته اټومي بټیو ته لیوالتیاوو وده کړې
د ستاکهولم د سولې څېړنیز نړیوال انسټیټیوټ په خپل دې راپور کې ویلي، چې پر اوکراین د روسیې یرغل او له کیفه د لوېدیځ ملاتړ د نړۍ د نهو اټومي وسلو لرونکیو هېوادونو ترمنځ کړکېچ بشپړ ډېر کړی دی. امریکا، بریتانیا، چین، فرانسه او روسیه په نړیواله کچه پېژندل شوي اټومي ځواکونه دي. سربېره پر دغو هېوادونو شمالي کوریا، اسرائیل، هند او پاکستان هم اټومي وسلې لري، چې د نړیوالې ټولنې لخوا ناقانونه ګڼل کیږي.
لکه څنګه، چې د ۲۰۲۱ او ۲۰۲۲ کلونو ترمنځ د اټومي وسلو شمېر یو څه کم شوی دی، خو د یاد څېړنیز انسټیټیوټ ویلي؛ که د اټومي ځواک لخوا سمدستي اقدام ونشي، نو په راتلونکیو لسیزو کې به د لومړي ځل لپاره د وسلو نړیوال زیرمه ډېر ژر لوړه او خبره د اتومي خولیو تر ډېرېدو ورسیږي.
پر اوکراین د مسکو له برید درې ورځې وروسته، چې کرملین یې ځانګړی پوځي عملیات بولي، د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د خپل هېواد ستراتیژیک اټومي ځواک ته خبرداری ورکړ. هغه د هغو هېوادونو د پایلو په اړه هم خبرداری ورکړ، چې د روسیې د عملیاتو خنډ کیږي.
د یادونې ده، چې روسیه د نړۍ د سترې اټومي بټۍ لرونکی هېواد دی او د اتومي خولیو شمېر یې ۵۹۷۷ رسیږي، چې له امریکا یې شمېر لږ تر لږه ۵۵۰ ډېر دی.
نړۍ
چین ته د ټرمپ سفر؛ شي جینپینګ له امریکا سره د سوداګریزو خبرو د پرمختګ په اړه خبر ورکړ
شي جینپینګ ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ باثباته اړیکې د نړۍ پر ګټه دي او د بیجینګ او واشنګټن ترمنځ همکاري کولی شي د دواړو لوریو لپاره ګډې ګټې ولري.
د چین ولسمشر شي جینپینګ د امریکا له ولسمشرډونالډ ټرمپ سره په بیجینګ کې د دوه ورځنۍ غونډې له پیل سره هممهاله څرګنده کړې، چې دواړو لوریو په سوداګریزو خبرو اترو کې مثبت پرمختګونه کړي دي.
شي جینپینګ ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ باثباته اړیکې د نړۍ پر ګټه دي او د بیجینګ او واشنګټن ترمنځ همکاري کولی شي د دواړو لوریو لپاره ګډې ګټې ولري.
د چین دولتي رسنیو د راپورونو له مخې؛ د دواړو هېوادونو د اقتصادي او سوداګریزو کاري ډلو لومړنیو خبرو «متوازنې او مثبتې» پایلې لرلې دي. ویل کېږي، چې د دغو خبرو موخه د سوداګریز اوربند ساتل او د نورو اقتصادي همکاریو لپاره زمینه برابرول دي.
ټرمپ هم په دې لیدنه کې د امریکا او چین ترمنځ د اړیکو له ښهکېدا هرکلی وکړ او څرګندوي، دواړه هېوادونه کولی شي د سوداګرۍ او پانګونې په برخو کې پراخه همکاري ولري.
په دې ناسته کې د سوداګرۍ ترڅنګ د ایران، تایوان او د ټکنالوژۍ په اړه د همکاریو په څېر مهم موضوعات هم تر بحث لاندې نیول شوي دي.
ټرمپ هڅه کوي، چین وهڅوي، چې د ایران د کړکېچ په پای ته رسولو کې مرسته وکړي؛ خو شنونکي وایي، بیجینګ ښایي پر تهران د جدي فشار له راوستلو ډډه وکړي.
دغه راز د تایوان مسئله هم د دې غونډې له حساسو موضوعاتو څخه ګڼل کېږي. چین یو ځل بیا تایوان ته د امریکايي وسلو له پلور سره خپل سخت مخالفت څرګند کړی او دا یې په خپلو کورنیو چارو کې لاسوهنه بللې ده.
کارپوهان باور لري، چې په نړیوالو معادلو کې د چین دریځ د پخوا پر پرتله پیاوړی شوی او اوس د واشنګټن او بیجینګ اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې او دواړه هېوادونه هڅه کوي، چې سیالي او همکاري په یو وخت کې مدیریت کړي.
نړۍ
له ایران سره د امریکا د جګړې لګښتونه ۲۹ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي – پنټاګون
د رویټرز خبري آژانس د څرګندونو له مخې؛ دا شمېر د سېشنبې پر ورځ د پنټاګون د یوه لوړپوړي چارواکي لهخوا وړاندې شوی دی.
د امریکا دفاع وزارت(پنټاګون) ویلي؛ له ایران سره د دغه هېواد د جګړې ټول لګښت تر اوسه ۲۹ میلیارډ ډالرو ته رسېدلی، چې دا شمېر د تېرې میاشتې پر پرتله ۴ میلیارډ ډالره زیاتېدا ښيي.
د رویټرز خبري آژانس د څرګندونو له مخې؛ دا شمېر د سېشنبې پر ورځ د پنټاګون د یوه لوړپوړي چارواکي لهخوا وړاندې شوی دی.
د پنټاګون د مالي چارو چارسمبالي(سرپرست) ژول هرسټ په کانګرس کې یوې ناستې ته ویلي، چې دا لګښتونه د پوځي عملیاتو، د تجهیزاتو د رغونې او د نویو وسایلو د ځای پر ځای کولو لګښتونه رانغاړي.
هغه د دفاع وزیر په ګډون د لوړپوړو پوځي چارواکو په حضور کې ټینګار کړی، چې د لګښتونو ارزونه روانه ده او نوي معلومات ورسره وړاندې کیږي.
د خپرو شویو معلوماتو له مخې؛ پنټاګون د اپرېل پر نههویشتمه هم ویلي وه، چې د دې جګړې لګښت ۲۵ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي.
اوس هم روښانه نهده، چې دا شمېر پر کومو معیارونو محاسبه شوی دی.
نړۍ
د رویترز او ایپسوس نظرپوښتنه: ډېری امریکایان له ایران سره د جګړې موخې ناڅرګندې ګڼي
د دې نظرپوښتنې له مخې، چې په ټوله امریکا کې ترسره شوې؛ شاوخوا دوه پر درېیمه برخه ګډونوالو ویلي: ټرمپ توانېدلی نهدی، چې له ایران سره د جګړې د نظامي حضور علت او هدف روښانه او څرګند کړي. دا نظر د ډیموکراټانو تر څنګ د جمهوري غوښتونکو په یو شمېر کسانو کې هم لیدل کېږي.
د رویترز او ایپسوس د ګډې نوې نظرپوښتنې پایلې ښيي؛ د امریکا زیاتره وګړي باور لري، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ایران سره د جګړې موخې روښانه څرګندې کړې نهدي.
د دې نظرپوښتنې له مخې، چې په ټوله امریکا کې ترسره شوې؛ شاوخوا دوه پر درېیمه برخه ګډونوالو ویلي: ټرمپ توانېدلی نهدی، چې له ایران سره د جګړې د نظامي حضور علت او هدف روښانه او څرګند کړي. دا نظر د ډیموکراټانو تر څنګ د جمهوري غوښتونکو په یو شمېر کسانو کې هم لیدل کېږي.
نظرپوښتنه همدارنګه ښيي، چې د تېلو او ګاز د بیو لوړېدا په امریکا کې د خلکو اندېښنې زیاتې کړې دي. ډېرو ګډونوالو ویلي، چې د بیو لوړوالی د امریکا او ایران ترمنځ له روانو ترینګلتیاوو او جګړې سره تړاو لري.
د راپور له مخې؛ شاوخوا ۶۳ سلنه امریکایانو ویلي، چې د سون توکو د بیو لوړېدا د هغوی د کورنیو پر اقتصادي وضعیت منفي اغېز کړی دی. همدارنګه ډېری ځواب ویونکو جمهوري غوښتونکي د بیو د لوړېدا اصلي مسوولان ګڼلي دي.
دغه راز نظرپوښتنه ښيي، چې د ډونالډ ټرمپ د محبوبیت کچه لږ لوړه شوې؛ خو اوس هم له ایران سره د جګړې له پیل مخکې د ملاتړ کچه یې ټیټه ده.
دا نظرپوښتنه انلاین ترسره شوې او په کې له ۱۲۵۰ څخه زیاتو امریکایي وګړو ګډون کړی و.
-
تازه خبرونه4 days agoجاپان افغانانو ته د زدهکړې نوي بورسونه اعلان کړل
-
نړۍ5 days agoاسرائیلو د ایران پر وړاندې د عراق له یوې پټې اډې عملیات کړي
-
تازه خبرونه5 days agoپه انګلستان کې یو افغان له ماشومې سره د جنسي تېري پر جرم اعتراف وکړ
-
تازه خبرونه5 days agoد اطلاعاتو او فرهنګ وزارت چارواکو د اسلامي خطي نسخو په اړه د آیسسکو په علمي غونډه کې ګډون وکړ
-
سوداگري4 days agoآریانا افغان هوایي شرکت له صادراتو څخه د ملاتړ لپاره د کابل- ډیلي د کارګو بیې راټیټې کړې
-
سوداگري5 days agoافغان – ازبک سوداګرو ۱۳ سوداګریزهوکړه لیکونه لاسلیک کړل
-
څار5 days agoڅار: له نړۍ سره د افغانستان اړیکې
-
تازه خبرونه3 days agoایران د امریکا د احتمالي بریدونو د مخنیوي لپاره خپلې الوتکې پاکستان او افغانستان ته لېږدولي- راپور
