د امریکا مهاجرت او ګمرکونو ادارې ویلي؛ دوی یو داسې افغان نیولی، چې د قتل د هڅې مخینه لري.

۳۹ کلن وحیدالله محمد پر ۲۰۰۹ کال په نیویارک کې د لومړۍ درجې قتل او لومړۍ درجې وهلو ډبولو د هڅې پر تور په ۱۰ کاله بند او پېنځه کاله د یادې ادارې پر څارنې محکوم شو. هغه پخپلې ۱۹ کلنې خور د چاکو برید کړی دی.

د امریکا مهاجرت او ګمرکونو ادارې زیاته کړې؛ وحید‌الله په ۲۰۰۴ کال کې پر قانوني بڼه امریکا ته راغلی؛ خو محکومیت يې له قانوني حیثیت بې برخې کړ او یوه قاضي په ۲۰۱۲ کال کې د هغه د جبري ایستلو امر وکړ.

وحید‌الله‌محمد به تر جبري ایستلو پورې د امریکا د مهاجرت او ګمرکونو ادارې په بند کې پاتې وي.

هندي رسنیو راپور ورکړ، چې د شنبې پر شپه ناوخته د هند په ګجرات ایالت کې د یوه افغان زده‌کوونکي مړی په خپله خونه کې وموندل شو.

د ټایمز آف انډیا د څرګندونو له مخې، ۳۴ کلن بین‌الله ضیاء، چې په ایم ایس پوهنتون کې د ودانیزې انجنیرۍ په برخه کې یې د دوکټورا زده‌کړې کولې؛ د وډوډارا ښار د فاتح‌ګنج سیمې د یوه استوګنځي په یوه اپارتمان کې اوسېده.

هندي پولیسو ویلي، چې جسد یې د عدلي طب کتنې ته لېږل شوی دی.

چارواکو د ځان‌وژنې احتمال رد کړی؛ خو انګېزه یې اوس هم څرګنده شوې نده.

پولیسو زیاته کړې، چې دوی د ضیاء ګرځند هم د نښو د ترلاسه کولو لپاره تر کتنې لاندې نیولی دی.

د ضیاء ملګرو ویلي، چې دوی د شنبې پر ورځ د هغه د اپارتمان دروازه وټکوله؛ خو هیڅ ځواب یې ترلاسه نکړ. کله، چې پولیسو دروازه پرانیسته؛ مړی یې په خونه کې وموندل شو.

ځایی چارواکو ویلي، چې د مړینې د دقیق لامل په اړه څېړنې روانې دي او وروستۍ پایلې به یې د قانوني پړاوونو له بشپړېدا وروسته وړاندې شي.

د اسلامي امارت رهبر حکم کړی؛ د غصب شویو امارتي( سلطاني) ځمکو، عامه څړځایونو او وقفونو د قضیو څېړنه یوازې د غصب شویو ځمکو لپاره د ځانګړې محکمې په واک کې ده او هیڅ بل وزارت یا اداره حق نلري، چې په دې قضیو کې لاسوهنه وکړي.

د دې حکم د لومړۍ مادې له مخې؛ د غصب شویو اماراتي ځمکو، عامه څړځایونو او وقفونو پورې اړوند ټولې قضیې یوازې د دې محکمې په واک کې دي او نورې امارتي ادارې نشي کولی په کې مداخله وکړي.

د حکم دوه‌یمه ماده ښیي، چې څنګه شکایتونه وړاندې شي. هغه اشخاص، چې د ځمکو د غصب مخنیوي او د غصب شویو ځمکو د بېرته راګرځولو کمیسیون یا ولایتي تخنیکي کمیټو پر وړاندې شکایتونه لري کولی شي خپل شکایتونه پر لیکلې بڼه ځانګړې محکمې ته د بیاکتنې او حل لپاره وسپاري.

د حکم درېیمه ماده ټینګار کوي؛ وزارتونه او نورې امارتي ادارې حق نلري، چې د کمیسیون یا تخنیکي کمیټو پورې اړوند شکایتونه ترلاسه کړي یا له هغوی څخه پوښتنې وکړي. د دې حکم له صادرېدا وروسته هر راز هڅې، چې له واک پرته ترسره شي غیر مجاز ګڼل کیږي.

د امارتي غصب شويو ځمکو قضیو ته د رسېدنې ځانګړې محکمه د ځمکو له غصب څخه د مخنيوي کمیسيون په چوکاټ کې د غصب شويو ځمکو قضيو ته د رسیدګۍ لپاره کار کوي او په کابل، بلخ، هرات او کندهار زونونو کې فعاليت لري، چې د يادو ولايتونو او د هغو ګاونډ ولايتونو اړوندو قضيو ته رسېدګي کوي.

ویل کیږي، چې ياده محکمه د امارتي غصب شويو ځمکو اړوند شخړې د کمیسيون له لوري پر هر اړخيزه بڼه ارزوي او په اړه یې شرعي پرېکړه صادره کوي.