تازه خبرونه
د افغانستان اسلامي امارت له بشري حقونو څخه د سرغړونې په اړه د یوناما راپور رد کړ
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د چارشنبې پر ورځ د تېر کال په اګست میاشت کې د افغانستان د اسلامي امارت لخوا د کابل له بیا نیولو راپدیخوا د بشري حقونو په اړه یو شمېر سرغړونې په ګوته کړې.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ یا یوناما، نن په افغانستان کې د نويو واکمنو په اړه بشپړ راپور وړاندې کړ.
په دې راپور کې د نوي حکومت له جوړېدو راپدیخوا د بشري حقونو وضعیت څېړل شوی دی. په راپور کې راغلي، چې د امنیتي وضعیت له ښه والي سره سره؛ په دې موده کې ۷۰۰ ملکي وګړي وژل شوي او ۱۴۰۶ ملکي وګړي ټپیان دي، چې ډېري ملکي تلفات د داعش په هدفي بریدونو کې اوښتي دي.
په دې راپور کې له بشري حقونو څخه د سرغړونو په تړاو د امربالمعروف او نهي عن المنکر وزارت او استخباراتو ځانګړې یادونه هم شوې؛ خو اسلامي امارت دغه راپور رد کړی او پروپاګند یې بولي.
د دې راپور مهمې موندنې د نویو واکمنانو لخوا د بشري حقونو په ګډون له بنسټیزو آزادیو څخه سرغړونه، د کار او زدکړو په برخه کې د ښځو او نجونو حقونه، غیرقانوني وژنې، ناوړه چلند، ځورونې، ربړونې، خپلسري نیول، د مدني اعتراضونو ځپل، د رسنیو په کار او د بیان پر آزادۍ محدودیت وضع کول یې د یادونې وړ ټکي دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال او د یوناما چارسمبالی مارکس پوتزل څرګنده کړې: هغه وخت رارسېدلی، چې ټول افغانان له هوسا او خوندي ژوند څخه برخمن شي؛ خو زمونږ څېړنې ښيي، چې د امنیتي وضعیت له ښه کېدو سره سره د افغانستان خلک په ځانګړي توګه ښځې او نجونې له خپلو بشپړو بشري حقونو بې برخې دي. په داسې حال کې، چې نويو حاکمانو د بشري حقونو د خوندیتوب په برخه کې کوټلی ګامونه پورته کړی؛ خو د بشري حقونو د پراخو سرغړونو مسوولیت یې هم پر غاړه دی. د ښځو او نجونو له حقونو څخه سرغړونې د واکمنې ادارې ( اسیلامي امارت) یو له مهمو کړنو څخه دي. ښوونځیو ته د نجونو نه لاسرسی یو نسل له زدکړو بې برخې کوي او دا د افغانستان ښې راتلونکې ته زیان رسوي.
یوناما د دوه دولتي ادارو د فعالیت په اړه ځانګړې اندېښنه څرګنده کړې، چې یوه یې د امربالمعروف او نهي عن المنکر وزارت او بله یې د استخباراتو عمومي ریاست دی.
په دې راپور کې ویل شوي، چې د امربالمعروف او نهي عن المنکر وزارت ډېري فرمانونه که څه هم په ماهیت کې مشورتي دي؛ خو د ښځو او نجونو بشري حقونه او آزادۍ محدودوي.
د یوناما د لس میاشتني راپور په یوه برخه کې راغلي: د ۱۶۰ پخوانیو دولتي او امنیتي چارواکو غیرقانوني وژنه، ۵۹ مورده غیرقانوني وژنې، ۲۲ مورده خپلسري نیونې، له داعش سره پر اړیکو د تورنو کسانو د ربړونې او ناوړه چلند ۷ قضیې، د ربړونې او ناوړه چلند ۵۴ قضیې ۱۱۳ مورده خپلسري نیونې، د ملي مقاومت په نوم له جبهې سره د اړیکو پر تور د خلکو د ناقانونه نیولو ۲۳ قضیې، د ١٧٣ خبريالانو او د رسنيو د کارکوونکیو له حقونو څخه د سرغړونې١١٢ قضيې، خپلسري نیونې، ۵۸ قضیې د ناوړه چلند، ۳۳ قضیې او د غیر قانوني نیونې ۱۲ قضیې د بشري حقونو د ۶۵ مدافعینو له حقونو څخه سرغړونه، چې ټول یې د حکومت واکمنانو ته منسوب شوي او د شپږ خبریالانو وژنه، چې مسوولیت یې داعش او نامعلومو وسلوالو ته منسوبه شوي د دې لس میاشتنې راپور موندنې دي.
نوموړي زیاته کړې: افغانستان د بشري حقونو او بنسټیزو آزادیو د درناوي په برخه کې د یوه مسوول دولت په توګه پېژندل شوی؛ نو زه له اوسنیو چارواکو څخه غواړم، چې د ټولو افغانانو په ځانګړي توګه د ښځو د حقونو د ملاتړ او ودې لپاره د نړیوالو مکلفیتونو د پوره کولو لپاره خپلې ټولې هڅې وکړي.
د یوناما د بشري حقونو د څانګې مشره فیونا فریزر وایي: دا راپور د یوناما د لس میاشتنۍ ارزونې او د بشري حقونو د اساسي آزادیو د لومړیتوبونو پر بنسټ جوړ شوی او یوه کاپي یې د بهرنیو چارو وزارت ته استول شوې، چې نوي واکمنن وکولی شي د بشري حقونو په برخه کې خپل مکلفیتونه له نړیوالو معیارونو سره سم پوره کړي.
اسلامي امارت د ویاند مرستیال بلال کریمي د یوناما د نوي راپور په غبرګون کې ویلي، چې حکومت یې د اسلامي شریعت په چوکاټ کې د وګړیو اساسي حقونو درناوي ته ژمن دی او په دغه راپور کې راپورته شوي ډېري مسایل ناسم او غیر عادلانه دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د راپور خپرېدل د نويو واکمنانو د کړنو او چلند په اړه د دې بنسټ او نړيوالې ټولنې تازه اندېښنې دي. که څه هم په دې موده کې څو ځلې دغه اندېښنې راپورته شوې؛ خو په نوي راپور کې د امنیتي وضعیت له ښه والي څخه د رضایت ترڅنګ، له بشري حقونو څخه د پرلپسې سرغړونو او له نړیوالې ټولنې سره د اوسني حکومت پر اړیکو او تعاملاتو د هغې د اغېزو په اړه خبرداری ورکړ شوی دی.
تازه خبرونه
د آلمان د اسلامي امارت شپږ نور ډیپلوماټان مني
انډيآر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.
د آلماني رسنیو راپور ورکړی، چې دې هېواد د اسلامي امارت د شپږ نورو ډیپلوماټانو له منلو سره هوکړه کړې ده. دا هڅه د هغه تړون یوه برخه ده، چې له مخې یې له جرمني څخه افغانستان ته د افغانانو د ایستلو د الوتنې زیاتې شي.
انډيآر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.
د آلمان کورنیو چارو وزارت تائید کړې، چې د دې وزارت د چارواکو او د اسلامي امارت د استازو ترمنځ د «تخنیکي کچې» خبرې شوي؛ خو د دغو ناستو د ځای او مودې په اړه یې له جزئیاتو ورکولو ډډه کړې ده.
د انډيآر د راپور له مخې، دا هوکړه له آلمان څخه د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د پام وړ ډېرېدا لپاره زمینه برابروي.
د آلمان کورنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي، چې کابل ته د چارټر الوتنې پراخه کیږي او په راتلونکي کې به هره میاشت تر درې پورې د ایستلو الوتنې ترسره شي. همداراز، د ځینو کسانو د ایستلو لپاره به د عادي سوداګریزو الوتنو زمینه هم برابره شي.
د راپور له مخې، اسلامي امارت له ډېر پخوا راپدېخوا د ایستلو د الوتنو په برخه کې همکاري له دې سره تړلې وه، چې آلمان دې نور افغان ډیپلوماټان هم ومني. ویل کېږي، چې دا ډیپلوماټان د هغو افغانانو د هویت د تائید او د سفر د اړینو اسنادو د برابرولو لپاره مهم دي، چې د ایستلو په درشل کې وي.
اوسمهال په آلمان کې یوازې د اسلامي امارت له لوري معرفي شوي دوه قونسلي چارواکي فعالیت لري. دغو کسانو، چې په ۲۰۲۵ز.کال کې دې هېواد ته تللي وه؛ په برلین کې د افغانستان په سفارت او بن کې د افغانستان په قونسلګرۍ کې مهم مسوولیتونه پر غاړه اخیستي دي.
د آلمان کورنیو چارو وزیر الکسانډر ډوبرینډټ د کډوالو د ایستلو له حکومتي تګلارې دفاع کړې او «بیلډ ام زونټاګ» ورځپاڼې ته یې ویلي: هغه کسان، چې په آلمان کې له ملاتړ ترلاسه کولو وروسته درانده جرمونه ترسره کوي؛ باید بېرته خپل هېواد ته واستول شي.
هغه ویلي: «هر څوک، چې زمونږ له ملاتړ ناوړه ګټه واخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کړي؛ باید خپل راتلونکی په خپل هېواد کې ولټوي. زمونږ ټولنه په مشروع ډول غواړي، چې مجرمان له هېواده ووځي.»
تازه خبرونه
د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله
د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.
د امریکا ژیولوژیکي سروې مرکز ویلي، چې د دوشنبې پر ورځ د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله.
د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.
د دې مرکز په راپور کې راغلي؛ زلزلې له ۲۰۷ کیلومټره ژوروالي څخه سرچینه اخیستې وه.
له زلزلې وروسته سمدلاسه د مرګ او ژوبلې یا زیان راپور ورکړ شوی نهدی.
تازه خبرونه
په افغانستان کې د بند پاتې پاکستاني لاریو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شو
د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.
ایکسپرس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی؛ هغه سلګونه پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران، چې نږدې نهه میاشتې په افغانستان کې بند پاتې ول؛ پاکستان ته یې د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی دی.
د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.
د جمعیت علمای اسلام ګوند د مولانا فضلالرحمان څانګې یو سیمهییز مشر مولانا اعجاز شینواري تائید کړې؛ د پاکستاني موټرچلوونکو او موټرو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی او تمه ده، چې ټول به ډېر ژر پاکستان ته ورسېږي.
نوموړي زیاته کړې؛ د لارو تړل کېدا نه یوازې دوهاړخیزې سوداګرۍ ته زیان رسولی، بلکې ډیورند فرضي کرښې ته په نږدې سیمو کې یې بېوزلي او بېکاري هم ډېره کړې ده.
ځايي چارواکو ويلي؛ اوسمهال لومړیتوب دا دی، چې په افغانستان کې پاتې ټول پاکستاني وګړي بېرته خپل هېواد ته ستانه شي او له هغه وروسته به دواړه لوري د سوداګرۍ د تدریجي بیاپیل په اړه پرېکړه وکړي.
تورخم د افغانستان او پاکستان ترمنځ یوه اړینه سوداګریزه لاره ده، چې د تېر کال په اکټوبر میاشت کې د دواړو هېوادونو ترمنځ له نښتو وروسته وتړل شوه.
دغه راز د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت اعلان کړی، چې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو بهیر به ګړندی کړي.
د خیبر پښتونخوا د اعلی وزیر په کورنیو چارو کې ځانګړي سلاکار طارق سعید مروت ویلي، چې په پېښور، چارسده، کوهاټ او هنګو کې د کډوالو د لنډمهالي لېږد مرکزونه اوس هم فعال دي او د پاکستان حکومت ټینګار لري، چې ستنېدونکي دې افغانستان ته د هغوی د کرامت او اساسي حقونو په ساتلو ولېږدول شي.
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمیشنرۍ او د کډوالۍ نړیوال بنسټ د ګډو څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۳ز.کال د سپټمبر له پېنځلسمې د ۲۰۲۶ز.کال د جون تر دیارلسمې پورې له پاکستان څخه له ۲.۵ میلیون ډېر افغان وګړي افغانستان ته ستانه شوي دي.
د راپور په څرګندونو کې، چې یوازې د جون له اوومې څخه تر دیارلسمې پورې ۲۸زره او ۲۸۵ افغان وګړي د تورخم، غلامخان، چمن، بدیني او بهرامچې له لارو افغانستان ته داخل شوي دي.
ویل کیږي، چې دا شمېر د تېرې اوونۍ پر پرتله د کډوالو د بېرته ستنېدا ۱۱ سلنه زیاتوالی او له پاکستان څخه د ایستلو ۲۲ سلنه ډېروالی ښيي.
-
تازه خبرونه4 days agoد قزاقستان ولسمشر د منځنۍ آسیا او افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سیمهییز مرکز د جوړولو قانون توشیح کړ
-
سوداگري4 days agoد ایبک سمنټ پروژې تړون د ۶۷ میلیون ډالرو پر پانګونه لاسلیک شو
-
ساینس او ټیکنالوژي4 days agoاماراتو د ټولنیزو شبکو د کارولو عمر لږ تر لږه ۱۵ کاله وټاکه
-
تازه خبرونه1 day agoپه بلوڅستان کې د داعش خراسان د تبلیغاتي شبکې د فعالیتونو جزئیات څرګند شول
-
تحول5 days agoتحول:د امریکا له سمندري محاصرې د درې ایرانیو تېللېږدوونکو کښتیو وتل
-
تازه خبرونه1 day agoقزاقستان د افغانستان او پاکستان ترمنځ د کړکېچ کمېدو غوښتنه وکړه
-
سیمه ییز خبرونه5 days agoټرمپ او پزشکیان د سولې هوکړه لاسلیک کړه؛ د واشنګټن او تهران د سولې لپاره نوی ګام
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان سولې ته رسېدلی، اوس اقتصادي پرمختګ ته اړتیا لري – ذبیحالله مجاهد
