په افغانستان کې د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ د پاکستان په وروستیو هوایي بریدونو کې د ماشومانو او ملکي وګړو د مرګ او ژوبلې په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې او له ټولو خواوو یې غوښتي، چې د بشپړ زغم غوښتنه کړې ده.

هغه ټینګار کړی، چې د ملکي وګړو خوندیتوب باید لومړیتوب وي او ټولې خواوې باید نړیوال قوانین رعایت کړي.

یوناما له دې مخکې ویلي وه، چې دوی په افغانستان کې د پاکستان له شپنیو هوایي بریدونو وروسته د ملکي تلفاتو په اړه باوري راپورونه ترلاسه کړي دي.

له دې مخکې هم د ۲۰۲۵ کال د اوکټوبر او ډسمبر ترمنځ د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د ۷۰ ملکي وګړو د «شهادت» او د ۴۷۸ نورو د ټپي کېدا پړه پر پاکستانيو پوځیانو وراچولې وه؛ هغه مهال و، چې د افغانستان اسلامي امارت او پاکستاني پوځ ترمنځ تاوتریخوالی او نښتې زیاتې شوې وې.

دې ادارې یو ځل بیا په شخړه کې له ښکېلو ټولو خواوو وغوښتل، چې نړیوالو قوانینو ته پر پاملرنه ملکي وګړو ته له زیان رسولو ډډه وکړي.

یوناما دا هم زیاته کړه چې ورته بریدونه د پکتیکا ولایت په برمل او ارغون ولسوالیو کې هم شوي، چې په یوه قضیه کې یې یوه دیني مدرسه او د جومات یوه برخه زیانمنه شوې ده.

یوناما له ټولو خواوو وغوښتل چې د ملکي وګړو د ساتنې لپاره جګړه پای ته ورسوي او د نړیوال بشري قانون له مخې خپلې مکلفیتونه پوره کړي.

د پاکستان پوځي رژیم د شنبې پر ورځ( د کب دوه‌یمه ) د ننګرهار د خوږیاڼو، غني خېلو او بهسود ولسوالیو او همدارنګه د پکتیکا پر برمل ولسوالۍ شپني هوایي بریدونه کړي دي، چې په کې ۱۸ کسان شهیدان دي او یو شمېر نور ټپیان شوي.

د دغې بریدونو په ځواب کې د افغانستان دفاع وزارت ویلي، چې دوی به “په مناسب وخت کې محاسبه شوی ځواب” ورکړي.

د بښنې نړیوالې ادارې د لیندۍ پر دوه‌یمه په ننګرهار ولایت کې د پاکستان د شپنیو هوايي بریدونو له کبله عامو خلکو ته پر رامنځته شویو ځاني او مالي زیانونو ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

دې ادارې ټینګار کړی، چې دا پېښه باید پوره، خپلواکه او بې‌پرې وڅېړل شي.

د بښنې نړیوالې ادارې زیاته کړې؛ دا لومړی ځل ندی، چې د هوایي بریدونو په بهیر کې ملکي وګړو ته ځاني او مالي زیان رسیدلی دی. له دې مخکې هم د ۲۰۲۵ کال د اوکټوبر او ډسمبر ترمنځ د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د ۷۰ ملکي وګړو د «شهادت» او د ۴۷۸ نورو د ټپي کېدا پړه پر پاکستانيو پوځیانو وراچولې وه؛ هغه مهال و، چې د افغانستان اسلامي امارت او پاکستاني پوځ ترمنځ تاوتریخوالی او نښتې زیاتې شوې وې.

دې ادارې یو ځل بیا په شخړه کې له ښکېلو ټولو خواوو وغوښتل، چې نړیوالو قوانینو ته پر پاملرنه ملکي وګړو ته له زیان رسولو ډډه وکړي.

د افغانستان بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ملګرو ملتونو د سياسي چارو لپاره د عمومي منشي له مرستيالې روزميري ډيکارلو سره د پاکستان پر وروستي بريد، چې په کې د هېواد ملکي وګړو ته ځاني او مالي زیانونه اوښتي ټیلیفوني خبرې کړې دي.

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت د نننۍ خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ په دې ټیلیفوني خبرو کې امیرخان متقي د پاکستان له‌خوا د وروستیو هوايي بريدونو په اړه، چې په کې ملکي وګړي پر نښه شوي خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړې او وایي، چې د تېرو څلورو کلونو په بهیر کې د پاکستان له لوري په بريدونو کې يوازې ملکي وګړي پر نښه شوي دي.

امیرخان متقي د پاکستاني پوځیانو د هوایي بریدونو په اړه دا هم ویلي؛ په یادو بریدونو کې هيڅکله داسې کوم وسله‌وال ندی وژل شوی، چې پاکستانی لوری یې د شتون او پر نښه کولو ادعا لري.

د بهرنيو چارو وزير زیاته کړې؛ په افغانستان کې وسلوالي ډلي شتون نلري او د ملګروملتونو د استازیو په ګډون ټولې خواوې کولی شي، چې د وروستي هوايي بريد ځای ته ورشي او وضيعت له نږدې وارزوي.

په دې خبرپاڼه کې راغلي؛ د ملګرو ملتونو د عمومي منشي مرستیالې روزميري ډيکارلو د پاکستان په وروستي بريد کې د ملکيانو پر زیانونو خپله ژوره خواشیني ښکاره کړې او څرګندوي، چې د هوايي بريدونو موضوع به د ملګرو ملتونو له غړو هېوادونو او ټولو اړخونو سره راپورته کړي.

ویل کیږي، چې په دي خبرو کې د دوحې پر ناستو، کاري ډلو او اړوند نورو مسائلو هم خبرې او وړانديزونه وشول او ډاډ څرګند شو، چې د شته پرمختګونو تر څنګ به د ګډو هڅو په اړه نور پرمختګ ته هم لار اواره شي.