د اسلامي امارت د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر له یوناما غوښتي، چې د افغانستان په اړه خپل راپورونه د عیني واقعیتونو له په پام کې نیولو سره بې‌پرې خپاره کړي او د هېواد اقتصادي او امنیتي لاسته‌راوړنې دې له پامه نه‌غورځوي.

نوموړي دغه څرګندونې د یکشنبې پر ورځ د افغاني سرې میاشتې ټولنې له‌خوا د اړمنو وګړو د ملاتړ د ځانګړې اوونۍ پر مناسبت جوړو شویو مراسمو کې کړې دي.

ملا برادر ویلي: « دا عادلانه نه ده، چې په راپورونو کې د افغانستان اقتصادي او امنیتي لاسته‌راوړنې له پامه وغورځول شي او یوناما دښمن ته ورته یوازې د منفي اړخونو په لټه کې وي.»

د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ویلي، چې په هېواد کې د وروستیو وچکالیو، موسمي سېلابونو، زلزلو او زرګونو کورنیو د جبري راستنېدا له کبله ګڼ هېوادوال له سخت اقتصادي او بشري بحران سره مخ شوي دي او د دغو ستونزو اواري ته جدي پاملرنه اړینه ده.

نوموړي له شتمنو کسانو، سوداګرو، پانګه‌والو، خیریه بنسټونو او نړیوالو بشري مرستندویه ادارو غوښتي، چې له افغاني سرې میاشتې ټولنې سره عملي مرسته او همکاري وکړي.

دغه راز د چارو ادارې لوی رییس نورالحق انور هم د افغانستان له ګاونډیانو غوښتي، چې د افغانانو له ځورولو، ځپلو او اقتصادي محرومولو لاس واخلي.

نوموړي د ګاونډیتوب اړیکو ته د نغوتې پر مهال ویلي: د ګاونډي حق پر ګاونډي دا دی، چې د هغه د ستونزو په کمولو کې مرسته ورسره وکړي؛ نه دا، چې د اقتصادي فشارونو له لارې د خلکو وضعیت نور هم ستونزمن کړي.

نورالحق انور د کوم ځانګړي هېواد له نوم اخیستو پرته زیاته کړې، چې ګاونډیان اوس هم د افغانستان خلک ځوروي، ځپي یې او له اقتصادي پلوه یې محروموي.

د ایران یوه چارواکي ویلي، چې اوس‌مهال ۵۹ زره او ۶۵۸ افغان زده‌کړیالان د دې هېواد په پوهنتونونو او علمي مرکزونو کې پر زده‌کړو بوخت دي او تهران هم له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې د کډوالو کوربه هېوادونو ته خپلې مالي مرستې زیاتې کړي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ(UNHCR)  د اجرائیوي کمیټې په اووه‌اویايمه کلنۍ غونډه کې، چې په جنیوا کې جوړه شوې وه؛ د ایران بهرنیو وګړو او کډوالو چارو ادارې مشر نادر یاراحمدي ویلي، چې دغه هېواد له څو لسیزو راپدېخوا د کډوالو او پناه‌غوښتونکو کوربه دی او هغوی ته یې د زده‌کړو او روغتیا په ګډون عامه چوپړتیاوې برابرې کړې دي.

یاراحمدي په ایران کې د افغان وګړو زده‌کړو ته داسې نغوته کړې، زرګونه افغان زده‌کړیالان د دغه هېواد په پوهنتونونو کې زده‌کړې کوي او د افغانستان ګڼ‌شمېر وګړي له دې مخکې د ایران له لوړو زده‌کړو بنسټونو څخه فارغ شوي دي.

ایران د نړیوالو مرستو د زیاتېدا غوښتنه وکړه

د ایران بهرنیو وګړو او کډوالو چارو ادارې مشر ویلي، چې د کډوالو کوربه هېوادونو ته د نړیوالې ټولنې مالي مرستې بسنه نه‌کوي او باید د کډوالو د کوربه‌توب مسوولیت د هېوادونو ترمنځ په عادلانه توګه ووېشل شي.

هغه همدارنګه د مالي مرستو د زیاتېدا، د سرچینو د عادلانه وېش او د هغو خنډونو د لرې کولو غوښتنه کړې، چې د کوربه هېوادونو پرمختیايي مرستو ته لاسرسی محدودوي.

د یاراحمدي د څرګندونو له مخې، په ایران کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ د فعالیتونو مالي اړتیا په تېرو کلونو کې شاوخوا ۱۴۰ میلیون ډالره اټکل شوې وه؛ خو په ۲۰۲۵ز.کال کې د دې مبلغ له لس سلنې څخه هم کمه برخه برابره شوې ده.

ملګرو ملتونو د ایران له کوربه‌توب مننه وکړه

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنر برهم صالح له څو لسیزو راپدېخوا د کډوالو د کوربه‌توب له کبله له ایران مننه کړې ده.

ایران په تېرو څو لسیزو کې د ګڼ‌شمېر افغان کډوالو او پناه‌غوښتونکو کوربه پاتې شوی دی .زده‌کړو، روغتیايي چوپړتیاوو او نورو لومړنیو آسانتیاوو ته لاسرسی په دې هېواد کې د مېشتو افغان وګړو اړتیا ده.

دغو څرګندونو یو ځل بیا د کډوالو د کوربه هېوادونو لپاره د نړیوالو مرستو د زیاتولو او د کډوالو د اړتیاوو د پوره کولو د مسوولیت د عادلانه وېش پر اړتیا ټینګار کړی دی.