د قطر د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالې همکارۍ وزیرې په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې په دوحه کې یې د افغانستان د ځانګړې همغږۍ ډلې غونډې ته څرګنده کړې، چې د باثباته راتلونکي د رامنځته کولو لپاره باید له بشري مرستو څخه د اقتصادي بیارغونې او د خصوصي سکټور د پراختیا ملاتړ ته پام راواړول شي.

مریم بنت علي المسند زیاته کړې؛ ما د نړیوالې همکارۍ پر پیاوړتیا او د اوږدمهاله ثبات د ټینګښت او د دوامدارې اقتصادي بیارغونې لپاره د زمینې برابرولو پر موخه د هڅو پر همغږۍ ټینګار هم ټینګار کړی دی.

المسند ویلي، قطر له تېرې یوې لسیزې په افغانستان کې د بشري مرستو او پراختیايي پروژو لپاره نږدې ۱۵۰ میلیون ډالر لګولي او د لګولو ژمنه یې کړې ده، چې روغتیا، زده‌کړو او بېړنیو مرستو ته ځانګړې شوي دي.

هغې خبرداری ورکړ، چې سختې بشري اړتیاوې او اقتصادي ستونزې اوس هم افغان کورنۍ اغېزمنوي. دغه راز د خلکو بېرته ستنېدل او بې‌ځایه کېدل پر عامه خدمتونو او د خلکو پر معیشت اضافي فشارونه اچوي.

د هغې د څرګندونو له مخې؛ د خوړو خوندیتوب، روغتیا، تغذیې، زده‌کړو او پاکو اوبو ته د لاسرسي په برخو کې اوس هم بېړنیو مرستو ته اړتیا شته.

د قطر بهرنیو چارو وزارت د نړیوالې همکارۍ وزیرې ټینګار وکړ، چې مرستې باید له روڼتیا، حساب ورکولو او بشري اصولو سره سمې ووېشل شي او زیانګالو ډلو؛ ښځو او ځوانانو ته ځانګړې پاملرنه وشي.

هغې زیاته کړې، چې د افغانستان راتلونکی باید د افغانانو پر مشرۍ وټاکل شي او د دغه هېواد ملي حاکمیت، خپلواکۍ او ځمکني بشپړتیا ته درناوی وشي.

المسند له ۲۰۱۳ز. کال راپدېخوا د افغانستان په اړه د دوحې د سولې بهیر له پیل سره د خبرو اترو په آسانتیا کې د قطر رول ته نغوته وکړه او د افغان کډوالو لپاره د حل‌لارو سټراټیژۍ او د افغانستان د بشري مرستو صندوق په څېر نوښتونو کې یې د دغه هېواد ملاتړ مهم وباله.

هغې ویلي، د ملګرو ملتونو پر مشرۍ د دوحې بهیر د سیاسي تعامل او عملي همکارۍ لپاره زمینه برابروي.

هغې ویلي، د نشه‌يي توکو پر وړاندې مبارزه او د خصوصي سکټور پراختیا هغه برخې دي، چې نړیوالې هڅې په کې ملموسې پایلې لرلی شي.

المسند له ګډونوالو وغوښتل، چې افغانستان د نړیوالې اجنډا په سر کې وساتي، روښانه لومړیتوبونه وټاکي او له افغانانو سره خپلې ژمنې تازه کړي. هغې ټینګار کړی، چې تخنیکي همکاري باید د پراخو سیاسي هڅو بشپړوونکې وي.

د افغانستان اسلامي امارت د عامې روغتیا وزارت په کابل کې د ۱۱۵ خصوصي روغتونونو د ارزونې پایلې اعلان کړې، چې له مخې یې دوه روغتونونو «الف»، نهو «ب» او ۳۹ نورو د «ج» درجه ترلاسه کړې ده.

د دغه وزارت مسوولانو د سې‌شنبې پر ورځ په کابل کې یوې غونډې ته د دغې ارزونې پایلې اعلان کړې او څرګندوي، چې روغتونونو ته د اعتبار ورکولو او درجه‌بندۍ بهیر د روغتیايي خدمتونو د معیارونو د ښه کولو، د خصوصي روغتونونو ترمنځ د سالمې سیالۍ د پیاوړتیا، روڼتیا د زیاتولو او د درملنې د لګښتونو په اړه د خلکو اندېښنو ته د رسېدنې لپاه پیل شوی دی.

د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي ویلي، دغه پروګرام په خصوصي روغتیايي سکټور کې د بدلونونو راوستلو او د روغتونونو هڅولو لپاره طرحه شوی، چې د خپلو خدمتونو د کیفیت په ښه کولو کې له یو بل سره سیالي وکړي.

هغه زیاته کړې، چې له دې ارزونې وروسته به د روغتیايي خدمتونو بیې هم وټاکل شي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، دا ګام به روڼتیا زیاته او روغتیايي خدمتونو ته د خلکو د لاسرسي په اړه اندېښنې کمې کړي.

د ریاست‌الوزراء اداري مرستیال عبدالسلام حنفي ویلي، د روغتونونو د درجه‌بندۍ بهیر د خصوصي روغتونونو د درملنې د لوړو لګښتونو په اړه د خلکو د شکایتونو په ځواب کې پیل شوی دی.

د نوموړي پر وینا، روغتونونه د خپلو امکاناتو او وړاندې کېدونکو خدمتونو له مخې ارزول شوي او درجه‌بندي شوي دي.

د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدمتونو مرستیال عبدالولي حقاني ویلي، د هر روغتون درجه د هغه اوسنی وضعیت ښيي.

هغه زیاته کړې؛ د لوړې درجې لرونکي روغتونونه باید خپل معیارونه وساتي او هغه روغتونونه، چې ټیټې درجې یې ترلاسه کړې دي باید د ټاکل شویو معیارونو د پوره کولو لپاره هڅې وکړي.

د عامې روغتیا وزارت مسوولانو ویلي، د روغتیايي خدمتونو د معیاري کولو، د درملنې د لګښتونو د تنظیم او د خصوصي روغتیايي مرکزونو د حساب ورکونې د پیاوړتیا لپاره به د روغتونونو د اعتبار ورکولو او درجه‌بندۍ بهیر روان وي.

هغوی له روغتونونو وغوښتل، چې ټاکل شوي معیارونه مراعات کړي او ناروغانو ته د روغتیايي خدمتونو کیفیت او لاسرسی ښه کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په فرانسه کې له تاوتریخوالي ډکو لاریونونو ته د نغوتې پر مهال، د کډوالۍ په اړه له سختو تګلارو څخه د ملاتړ لپاره خپلې هڅې زیاتې کړې دي. نوموړی د نومبر درېیمې منځمهالو ټاکنو ته په درشل کې هڅه کوي، چې د جمهوري‌پال ګوند ملاتړ زیات کړي؛ خو نظرپوښتنې ښيي، چې دغه ګوند له مخ پر زیاتېدونکو ننګونو سره مخ دی.

ټرمپ د دوشنبې پر ورځ د کانزاس ایالت په یوه غونډه کې ادعا وکړه، چې فرانسه د« کډوالو، جهادیانو او کمونیستانو له‌خوا نیول کېږي، لوټل کېږي او په بشپړه توګه سوځول کېږي».

هغه زیاته کړې، اداره به یې په امریکا کې د ورته پېښو د رامنځته کېدا اجازه ورنه‌کړي.

ټرمپ له دې مخکې هم د فرانسې له ولسمشر امانویل مکرون سره د خبرو یادونه کړې وه او ادعا یې کړې، چې فرانسې ته د ګڼ‌شمېر کډوالو د ورتګ اجازه ورکول یوه تېروتنه وه.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، پاریس به ډېر ژر« یو مسلمان ښار» شي.

د فرانسې خبري آژانس د راپور له مخې، ټرمپ په« ټروت سوشیل» پاڼه کې هم له فرانسې غوښتي، چې خپلې پولې وتړي.

هغه ادعا کړې، چې کډوالو د دغه هېواد واک تر لاسه کړی دی.

د ژوندانه د لګښتونو د لوړېدا په غبرګون کې د تېرې اوونۍ له پای راپدېخوا د فرانسې په بېلابېلو سیمو کې لاریونونه وشول، چې ځینې یې پره لوټمارۍ او له پولیسو سره پر نښتو واوښتل.

فرانسوي چارواکو د دوشنبې پر ورځ د ناارامیو د مهارولو لپاره په ځینو سیمو کې د شپې ګرځبندیزونه ولګول.

ټرمپ له دغو پېښو څخه د کډوالۍ د محدودوونکو تګلارو د ملاتړ لپاره کار اخلي، چې په ۲۰۲۴ز.کال کې یې سپینې ماڼۍ ته د بېرته ستنېدا په بریا کې مرسته کړې وه.

شنونکو ويلي؛ د ټرمپ څرګندونې ښيي، چې غواړي په اروپا کې روانې پېښې د امریکا لپاره د خپل ټاکنیز کمپاین پر موضوع بدلې کړي.

د جرمني مارشال صندوق لوړپوړي څېړونکي جي‌سي لینټزنیچ د فرانسې خبري آژانس ته ویلي:« هغوی د فرانسې دغه کړکېچ پر ټاکنیز بحث بدلوي.»

اروپا د امریکا د ټاکنو د بحث برخه ګرځي

د نومبر د درېیمې د ټاکنو په درشل کې نظرپوښتنې ښیي، چې د ډیموکراټ ګوند د بریا د احتمال له زیاتېدا سره؛ ټرمپ او متحدینو یې د جمهوري‌پال ګوند او د« امریکا بیا ستره کړئ (MAGA) » غورځنګ پر ملاتړ د رای‌ورکوونکو د راټولولو هڅې زیاتې کړې دي.

د جانز هاپکنز پوهنتون د امریکا بهرني سیاست استاد جسټین ویس وايي؛ اروپا له ډېرې مودې راپدېخوا د امریکا د سیاسي بحثونو؛ «امریکا بیا ستره کړئ» غورځنګ یوه برخه ده.

د ټرمپ مرستیال جي‌ډي ونس هم د شنبې پر ورځ په ایکس‌پاڼه کې د دې موضوع په اړه څرګندونې وکړې.

هغه ولیکل، چې لویدیځ لیبرالانو« درېیمه نړۍ فرانسې ته راوړې ده» خو د کلتوري ادغام او کلتوري ورته‌والي موضوعاتو ته یې پام نه‌دی کړی.

اقتصاد اوس هم د رای‌ورکوونکو اصلي اندېښنه ده

د پیو څېړنیز مرکز په یوه تازه نظرپوښتنه کې، چې روانه میاشت خپره شوې؛ موندل شوې، چې د امریکا ۸۲ سلنه رای‌ورکوونکو د رای ورکولو پر مهال اقتصاد مهم بللی. په داسې حال کې، چې ۵۹ سلنه د کډوالۍ او ۳۶ سلنه د نژاد اړوند موضوعاتو ته لومړیتوب ورکړی دی.

که څه هم ټرمپ د کډوالۍ پر وړاندې هغه سخت اقدامات پیل کړي، چې د ۲۰۲۴ز.کال په ټاکنیز کمپاین کې یې ژمنه کړې وه؛ خو د انفلاسیون د کمولو په برخه کې یې خپلې ژمنې پوره کړې نه‌دي.

د راپور له مخې، د نوموړي تعرفوي تګلارو او له ایران سره جګړې په بېلابېلو اقتصادي برخو کې د بیو لوړېدا ته لمن وهلې ده.

دغه راز د ټرمپ د کاري تائید کچه هم تر ټولو ټیټې کچې ته راکښته شوې ده.

ویس استدلال کوي، چې د امریکا له کلتوري او هویتي بحثونو سره د فرانسې د ناآرامیو تړل ښايي جمهوري‌پال ګوند ته نوې رایې ورنه‌کړي؛ خو د نوموړي د څرګندونو له مخې، دا موضوع د منځمهالو ټاکنو په درشل کې د ټرمپ د اوسنیو پلویانو د هڅولو لپاره کارېدلی شي.