د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیالۍ په هېواد کې د سوالګرۍ پدیدې د مدیریت هر اړخیزه طرحه د نړیوالو بنسټونو او مرستندویه موسسو له استازو سره شریکه کړې ده.

دا طرحه د چارشنبې پر ورځ د اقتصادي مرستیالۍ د عامه اړیکو ریاست پر مشرۍ په جوړه شوې غونډه کې وړاندې شوه.

په دې غونډه کې د سوالګرۍ پدیدې د مخنیوي لپاره پر دوامدارو لارو چارو او په دې برخه کې د اسلامي امارت پر هڅو خبرې وشوې.

د اقتصادي مرستیالۍ د خبرپاڼې له مخې؛ په دې غونډه کې د مسلکي زده‌کړو، مشروطو نغدي مرستو او د اړمنو کسانو د اقتصادي پیاوړتیا له لارې د سوالګرۍ پر کمولو ټینګار وشو، چې هغوی ته د دوامدار او باعزته ژوند زمینه برابره شي.

د نړیوالو بنسټونو او مرستندویه موسسو استازو هم له وړاندې شوې طرحې هرکلی کړی دی.

د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر له روسي شرکتونو غوښتي، چې د افغانستان د کانونو، صنعتي کارخونو او بېخبناوو په برخو کې پانګونه وکړي.

ملا برادر دا غوښتنه د روسیې د لومړي وزیر له مرستیال الکسي اوورچوک سره په لیدنه کې کړې او ویلي یې دي، چې افغانستان د ګډو پانګونو لپاره پراخې اقتصادي وړتیاوې لري.

نوموړي ویلي؛ افغانستان چمتو دی، چې له کورنیو شریکانو سره پر همکارۍ د روسي شرکتونو پانګونې ته ښه راغلاست ووایي.

د ملا برادر د څرګندونو له مخې؛ د کانونو استخراج، د صنعتي کارخونو جوړول او پراختیا، د بېخبناوو پراختیا او د ځانګړو اقتصادي سیمو جوړول د پانګونې مهم فرصتونه دي.

ملا برادر د نړیوالو معیارونو له مخې د صنعتي پارکونو جوړول، د ګډو ځانګړو اقتصادي سیمو رامنځته کول، د وچو بندرونو جوړول او د سوداګریزو بېخبناوو پراختیا هم د ګډې پانګونې له مهمو برخو وبللې.

د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ټینګار کړی، چې افغانستان له روسیې سره د دواړو هېوادونو د اقتصادي ظرفیتونو په پام کې نیولو سره د سوداګرۍ کچې تر ټولو لوړې کچې ته د لوړولو غوښتونکی دی او د سوداګرۍ آسانتیاوې او د پانګونې پراختیا یې د دې موخې لپاره مهمې بللې دي.

نوموړي د افغانستان سټراټیژیک موقعیت، بډایه طبیعي زېرمې او د کار په عمر کې شاوخوا ۲۴ میلیون وګړي د هېواد له مهمو اقتصادي ظرفیتونو څخه یاد کړي او څرګندوي، چې دغه ظرفیتونه د بهرنیو پانګوالو لپاره د صنعت، کاري فرصتونو د رامنځته کولو او اقتصادي ودې په برخو کې د پام وړ فرصتونه برابرولی شي.

دا لیدنه په داسې حال کې شوې، چې افغانستان د بهرنۍ پانګونې د راجلبولو او له سیمه‌ییزو او نړیوالو هېوادونو سره د اقتصادي اړیکو د پراختیا له لارې د سوداګرۍ او اقتصاد د پیاوړتیا هڅې کوي.

د عراق پارلمان رییس د هغو استخباراتي راپورونو د څېړلو لپاره د لنډمهالې څېړنیزې کمیټې د جوړولو امر کړی، چې ښايي د کرکوک او کردستان سیمې تېل د ایران له لارې افغانستان ته قاچاق کېږي.

د عراق پارلمان رییس هیبت الحلبوسي د چارشنبې پر ورځ د پارلمان په غونډه کې د دې هېواد پر امنیتي ادارو او تېلو وزارت نیوکه وکړه او د عراق د تېلو د سرچینو د قاچاق د مخنیوي په اړه یې د وضاحت غوښتنه وکړه.

د عراقي رسنیو د راپورونو له مخې؛ استخباراتي معلومات ښيي، چې ښايي د تېلو له بډایه سیمو؛ کرکوک او کردستان څخه تېل د ایران له سرحدي دروازو څخه د افغانستان پر لوري ولېږدول شي.

الحلبوسي دغه موضوع جدي بللې او ټینګار یې کړی، چې مسوولې ادارې باید د تېلو د سرچینو د ساتنې او د هېواد د پولو د کنټرول په اړه ځواب‌ویونکې وي.

د عراق پارلمان د معلوماتو له مخې؛ څېړنیزه کمیټه به د پارلمان د امنیت او دفاع د کمیټې د رییس پر مشرۍ او د تېلو او ګاز، مالي، حقوقي، اداري او سرحدي دروازو د چارو د کمیټو د استازو پر ګډون جوړه شي. دغه کمیټه به شته معلومات وڅېړي او د خپلو څېړنو پایلې به د پارلمان مشرتابه ته وړاندې کړي.

په بابل کې د تېلو د غلا په اړه جلا څېړنه

دغه راز به د عراق پارلمان د بابل ولایت په جرف‌النصر سیمه کې د دولتي لېږد رالېږد له نل‌لیکو څخه د تېلو د احتمالي غلا په اړه هم استخباراتي راپورونه وڅېړي.

په دغو راپورونو کې ویل شوي، چې ښايي د ټانکرونو پر مټ تېل لېږدول شوي وي؛ خو د بابل والي علي ترکي الجمالي د خپرو شویو معلوماتو یوه برخه رد کړې او څرګندوي، چې لږ تر لږه له یادو شویو ځایونو څخه یو یې د امنیتي ځواکونو د سون‌توکو د برابرولو رسمي مرکز و.

همدارنګه د عراق لومړي وزیر علي فالح الزیدي په جرف‌النصر کې د تېلو د محصولاتو د غلا د ادعاوو د څېړلو لپاره د یوې بلې کمیټې د جوړولو امر کړی دی.

پارلماني کمیټه به په کردستان کې د خور مور د ګاز پر ډګر وروستی برید هم وڅېړي؛ هغه برید، چې د ګاز تولید او د برښنا د برابرولو بهیر یې له خنډ سره مخ کړی و.

دا ادعاوې تائید شوې نه‌دي

عراقي چارواکو تر اوسه د افغانستان پر لوري د تېلو په احتمالي قاچاق کې د ښکېلو کسانو هویت، د لېږدول شویو تېلو اندازه او د هغوی وروستي منزل ته رسېدل  تائید کړي نه‌دي.

ویل کیږي، چې له کردستان څخه د تېلو د احتمالي قاچاق او په جرف‌النصر کې د تېلو د محصولاتو د غلا دوه قضیې به هم وڅېړل شي او تر اوسه د دواړو ترمنځ کومه اړیکه ثابته شوې نه‌ده.