د بدخشان امنیتي چارواکو ويلي، چې اوس‌مهال د دې ولایت په زیباک ولسوالۍ کې هیڅ امنیتي ستونزه نشته؛ خو پاکستان د چترال په سیمه کې د اسلامي امارت له مخالفانو ملاتړ کوي او هغوی ته یې د روزنې او پالنې زمینه برابره کړې ده.

د بدخشان امنیه قومندان عبدالبصیر مظهري ويلي، چې د اسلامي امارت مخالفان د ډیورنډ فرضي کرښې ته نږدې د چترال په اړوند سیمه کې پناه‌ځایونه او روزنیز مرکزونه لري او هڅه کېږي، چې د شاه سلیم کوتل له لارې د افغانستان د شمال ختیځو ولایتونو ثبات ګډوډ شي.

هغه ویلي:« داسې شواهد شته، چې پاکستان د نظام مخالفانو لپاره فرضي کرښې ته څېرمه پناه‌ځایونه او روزنیز مرکزونه جوړ کړي دي. په شمال کې بدخشان یوازنی ولایت دی، چې له پاکستان سره ګډه پوله لري. پاکستان د نظام مخالفان په چترال کې راټول کړي دي.»

نوموړي زیاته کړې؛ د دې ولایت د زیباک ولسوالۍ په مرکز کې د خلکو ژوند په عادي ډول روان دی او د نښتو هیڅ نښه نه‌‌لیدل کېږي.

د زیباک اوسېدونکي وايي؛ اوس‌مهال په ډاډه امنیت کې ژوند کوي؛ خو له حکومت څخه غواړي، چې د هر ډول ناامنۍ د مخنیوي لپاره په سرحدي سیمو کې امنیتي تدابیر زیات کړي.

د زیباک یوه اوسېدونکي واحد نومي ویلي:« خلک په امن او امان کې ژوند کوي او هیڅ اندېښنه نه‌لرو.»

یوه بل اوسېدونکي فرید هم د افغانستان او پاکستان په سرحدي سیمو کې د نښتو په اړه په خواله رسنیو کې خپرو شویو راپورونو ته داسې نغوته کړېده؛ د خلکو غوښتنه د پولو د امنیت ټینګول دي.

امنیتي چارواکي وايي، چې د اسلامي امارت ځواکونه په سرحدونو کې ځای پر ځای شوي او له هر ډول ګواښ سره د مقابلې لپاره چمتو دي.

د سیمه‌ییزو چارواکو د معلوماتو له مخې، زیباک ولسوالي له درې لارو د ډیورنډ فرضي کرښې هغې غاړې سیمو سره لاره لري او په دغو سیمو کې امنیتي ځواکونه د تیارسۍ په حال کې دي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق(یونیسف) خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې شاوخوا یو میلیون ماشومان له سختې او ژوند ګواښوونکې خوارځواکۍ سره مخ دي او که بېړنۍ پاملرنه ورته ونه‌شي، ښايي خپل ژوند له لاسه ورکړي.

یونیسف د سې‌شنبې پر ورځ ویلي، چې په ټول افغانستان کې شاوخوا ۳.۷ میلیون ماشومان له ډنګرېدا یا حادې خوارځواکۍ سره مخ دي.

په افغانستان کې د یونیسف استازي تاج‌الدین ایوالي ویلي، شاوخوا یو میلیون ماشومان پر سختې خوارځواکۍ اخته دي، چې د حادې لوږې له تر ټولو خطرناکو بڼو څخه ده.

هغه په یوه خبري غونډه کې څرګنده کړې:« که درملنه یې ونه‌شي او هڅې چټکې نه‌کړو، یو میلیون ماشومان د مړینې له ګواښ سره مخ کیږي.»

ایوالي زیاته کړې، په ټول افغانستان کې د خوارځواکۍ کړکېچ د خرابېدا په حال کې دی او د روان کال له پیل راپدېخوا له ۵۰۰ زره څخه ډېرو ماشومانو د منځنۍ او سختې خوارځواکۍ له ګبله په روغتونونو کې روغتیايي پاملرنې ته اړتیا پیدا کړې ده.

د یونیسف د څرګندونو له مخې: نږدې ۴۰ سلنه هغه ماشومان، چې د سختې خوارځواکۍ او له هغې سره د تړلو روغتیايي ستونزو له کبله په روغتونونو کې بسترېږي؛ له شپږ میاشتو کم عمره ماشومان دي. همداراز له دوه کلونو کم عمره ماشومان د سختې خوارځواکۍ له ۸۰ سلنې څخه ډېر دي.

ایوالي ویلي، خوارځواکي په افغانستان کې د کم‌عمره ماشومانو د مړینې په زیاتېدا کې مهم رول لري.

دې وضعیت پر روغتونونو هم فشار زیات کړی دی.

د تېر کال په جولای کې د سختې خوارځواکۍ شاوخوا ۶ زره پېښې ثبت شوې وې؛ خو د سږ کال په جولای کې دا شمېر نږدې یو پر درېیمه برخه زیات شوی او له ۸ زره اوښتی دی.

ایوالي ویلي، د افغانستان په ځینو سویلي سیمو کې روغتونونه اوس په هره موجوده بستره کې درې یا څلور سخت خوارځواکي ماشومان مني.