Connect with us

تازه خبرونه

ولې افغانستان زلزلو ته ډېر مناسب دی؟

دلته یو ځغلنده نظر پدې اچوو، چې ولې دا جګړه ځپلی د سویلي آسیا هېواد پرله‌سې زلزلې تجربه کوي او څنګه د دوی اغېز کمېدی شي:

خپور شوی

د

د دوشنبې پر سهار د افغانستان شمالي ولایت بلخ او نږدې ولایت سمنګان د رښتر پر کچه ۶.۳ درجې زلزلې ولړزول؛ د لومړنیو معلوماتو له مخې لږترلږه ۳۵۰ کسانو ته مرګ او ژوبله واوښته. په داسې حال کې، چې یوازې څو میاشتې مخکې د هېواد په ختیځ کې یوې زلزلې او وروستیو ټکانونو یې له ۲۲۰۰ څخه ډېر کسان «شهیدان» کړل.

دلته یو ځغلنده نظر پدې اچوو، چې ولې دا جګړه ځپلی د سویلي آسیا هېواد پرله‌سې زلزلې تجربه کوي او څنګه د دوی اغېز کمېدی شي:

آیا په افغانستان کې زلزلې عامې دي؟

افغانستان، چې ټیټو او جګو غرونو احاطه کړی؛ تل یو لړ طبیعي پېښو ته مناسبه سیمه ده؛ خو زلزلې یې تر ټولو ډېر ځاني زیانونه رامنځته کوي، چې هر کال پر منځنۍ کچه شاوخوا ۵۶۰ کسان «شهیدان» او کلني مالي زیانونه یې له ۸۰ میلیون ډالر ډېر اټکل کیږي.

څېړنې ښیي: لږ تر لږه ۳۵۵ زلزلې، چې د رښتر پر کچه له ۵ لوړې دي؛ له ۱۹۹۰ راپدېخوا په افغانستان کې رامنځته شوې دي.

ولې افغانستان له زلزلو سره مخ هېواد دی؟

افغانستان د یورشیا د ټکټونیکي پاڼې په څنډه کې پروت دی، چې له هندي پاڼې سره ګډه هڅانده سیمه لري؛ پدې معنا، چې دواړه ممکن له یو بل سره مخ او یا هم سره تر څنګ تېرې شي او دغه راز په سویل کې د عربي پاڼې تر اغېزمن لاندې راځي، چې د نړۍ ترټولو فعالې ټکټونیکي سیمې رامنځته کوي.

شمال لوري ته د هندي پاڼې حرکت او یورشیا پاڼې ته یې ښویېدا ډېری وخت د افغانستان زلزلې رامنځته کوي.

کومې سیمې زیانمنونکې دي؟

ختیځ او شمال ختیځ افغانستان؛ په ځانګړي توګه له ازبکستان، تاجکستان او پاکستان سره د پولې په اوږدو کې پرتې سیمې، زلزلو ته مناسبې دي.

په دې کې د ګڼ نفوسه کابل سیمه هم راځي، چې د یوې څېړنې له مخې د زلزلو له کبله د منځنۍ کچې زیان یې هر کال ۱۷ میلیون ډالر اټکل کیږي.

زلزلې د افغانستان په غرونو کې هم په ځانګړي توګه خطرناکې دي، چې کولی شي د ځمکې ښویېدنه رامنځته؛ ځاني او مالي زیان ډېر کړي.

د افغانستان تر ټولو بدې زلزلې کومې دي؟

افغانستان له ۱۹۰۰ زېږدیز کال راپدېخوا شاوخوا ۱۰۰ “زیان رسونکې” زلزلې ثبت کړې دي.

په وروستیو کلونو کې تر ټولو بده زلزله د ۲۰۲۲ کال د رښتر پر کچه ۶ درجې وه، چې ۱۰۰۰ کسان یې «شهیدان» کړل. د ۲۰۲۳ کال په یوه میاشت کې ګڼو زلزلو په ګډه ۱۰۰۰ کسان «شهیدان » او ټول کلي یې ویجاړ کړل.

د افغانستان یوه له لویو زلزلو څخه، چې د رښتر پر کچه ۷.۵ درجې وه؛ په ۲۰۱۵ کال کې یې د افغانستان، پاکستان او هند له ۳۹۹ کسانو خوږ ژوند واخیست.

تر ټولو لوی ناورین په ۱۹۹۸ کال کې رامنځته شو؛ ځکه په درې میاشتو کې دوه زلزلو افغانستان ولړزاوه،  لومړۍ یې ۲۳۰۰ کسان او دوه‌یمې ۴۷۰۰ کسان «شهیدان»  کړل.

څنګه کولی شوو په دې هېواد کې مقاومت رامنځته کړو؟

څېړنې سپارښتنه کوي، چې نوې ودانۍ د زلزلې پر وړاندې مقاومت لرونکې جوړې شي او شته ودانۍ بیا ورغول شي، چې د ښویېدو شونتیا یي راکمه شي.

دوی وړاندیز کوي، چې د ښو او پر وخت خبرتیاوو لپاره باید د څارنې او خبرتیا غوره او ښه سیسټمونه رامنځته شي؛ د ټکنالوژۍ او نقشو پر کارولو په زیان منونکو سیمو کې خلکو ته د ځای پر ځای کېدو اجازه ورنکړ شي. رویټرز

تازه خبرونه

د ازبکستان او ناروې چارواکو پر افغانستان او سیمیه‌یزې امنیتي همکارۍ خبرې وکړې

وهابوف په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، چې دا غونډه د ناروې د شخړو د اواري مرکز له‌خوا جوړه شوې وه او له افغانستان سره پر عملي تعامل، خبرو، امنیت، سوداګرۍ، انرژۍ، ټرانزیټ او سیمه‌ییز پیوستون راوڅرخېدله.

Published

on

 

د ازبکستان د ولسمشر سلاکار جولان وهابوف ویلي؛ د ازبکستان او ناروې د چارواکو دوه‌ورځنۍ غونډه د ناروې په پلازمېنه اوسلو کې ترسره شوه، چې په کې د سیمې امنیت، په سیمه‌ییزو همکاریو کې د افغانستان ونډه او د اقتصادي اړیکو پراختیا وارزول شوه.

وهابوف په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، چې دا غونډه د ناروې د شخړو د اواري مرکز له‌خوا جوړه شوې وه او له افغانستان سره پر عملي تعامل، خبرو، امنیت، سوداګرۍ، انرژۍ، ټرانزیټ او سیمه‌ییز پیوستون راوڅرخېدله.

د ازبکستان په پلاوي کې د افغانستان لپاره د دغه هېواد د ولسمشر ځانګړي استازي عصمت‌الله ایرګاشوف، په ناروې کې د ازبکستان سفیر رحمت‌الله نوریمبتوف، د نړیوال اقتصاد او ډیپلوماسۍ پوهنتون د نړیوالو پرمختللیو مطالعاتو انسټیټیوټ مرستیال عادل غفاروف او جولان وهابوف ګډون درلود.

وهابوف څرګنده کړې؛ په دې غونډه کې یې د سولې ټینګښت او له ګاونډیانو سره د ښو اړیکو په برخه کې د ازبکستان تجربې وړاندې کړې او ټینګار یې کړی، چې په سیمه کې تلپاتی ثبات یوازې د سیمه‌ییزې همپالنې پر بهیرونو د افغانستان د تدریجي ګډون له لارې شونی دی.

هغه دا غونډه د نورو خبرو لپاره هیله‌بښونکی پیل بللی او هیله یې څرګنده کړې، چې دا بهیر به په منظم ډول روان وي.

Continue Reading

تازه خبرونه

د افغانستان له بشري مرستو څخه باید اقتصادي بیارغونې او خصوصي سکټور ودې ته پام راواړول شي

مریم بنت علي المسند زیاته کړې؛ ما د نړیوالې همکارۍ پر پیاوړتیا او د اوږدمهاله ثبات د ټینګښت او د دوامدارې اقتصادي بیارغونې لپاره د زمینې برابرولو پر موخه د هڅو پر همغږۍ ټینګار هم ټینګار کړی دی.

Published

on

 

د قطر د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالې همکارۍ وزیرې په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې په دوحه کې یې د افغانستان د ځانګړې همغږۍ ډلې غونډې ته څرګنده کړې، چې د باثباته راتلونکي د رامنځته کولو لپاره باید له بشري مرستو څخه د اقتصادي بیارغونې او د خصوصي سکټور د پراختیا ملاتړ ته پام راواړول شي.

مریم بنت علي المسند زیاته کړې؛ ما د نړیوالې همکارۍ پر پیاوړتیا او د اوږدمهاله ثبات د ټینګښت او د دوامدارې اقتصادي بیارغونې لپاره د زمینې برابرولو پر موخه د هڅو پر همغږۍ ټینګار هم ټینګار کړی دی.

المسند ویلي، قطر له تېرې یوې لسیزې په افغانستان کې د بشري مرستو او پراختیايي پروژو لپاره نږدې ۱۵۰ میلیون ډالر لګولي او د لګولو ژمنه یې کړې ده، چې روغتیا، زده‌کړو او بېړنیو مرستو ته ځانګړې شوي دي.

هغې خبرداری ورکړ، چې سختې بشري اړتیاوې او اقتصادي ستونزې اوس هم افغان کورنۍ اغېزمنوي. دغه راز د خلکو بېرته ستنېدل او بې‌ځایه کېدل پر عامه خدمتونو او د خلکو پر معیشت اضافي فشارونه اچوي.

د هغې د څرګندونو له مخې؛ د خوړو خوندیتوب، روغتیا، تغذیې، زده‌کړو او پاکو اوبو ته د لاسرسي په برخو کې اوس هم بېړنیو مرستو ته اړتیا شته.

د قطر بهرنیو چارو وزارت د نړیوالې همکارۍ وزیرې ټینګار وکړ، چې مرستې باید له روڼتیا، حساب ورکولو او بشري اصولو سره سمې ووېشل شي او زیانګالو ډلو؛ ښځو او ځوانانو ته ځانګړې پاملرنه وشي.

هغې زیاته کړې، چې د افغانستان راتلونکی باید د افغانانو پر مشرۍ وټاکل شي او د دغه هېواد ملي حاکمیت، خپلواکۍ او ځمکني بشپړتیا ته درناوی وشي.

المسند له ۲۰۱۳ز. کال راپدېخوا د افغانستان په اړه د دوحې د سولې بهیر له پیل سره د خبرو اترو په آسانتیا کې د قطر رول ته نغوته وکړه او د افغان کډوالو لپاره د حل‌لارو سټراټیژۍ او د افغانستان د بشري مرستو صندوق په څېر نوښتونو کې یې د دغه هېواد ملاتړ مهم وباله.

هغې ویلي، د ملګرو ملتونو پر مشرۍ د دوحې بهیر د سیاسي تعامل او عملي همکارۍ لپاره زمینه برابروي.

هغې ویلي، د نشه‌يي توکو پر وړاندې مبارزه او د خصوصي سکټور پراختیا هغه برخې دي، چې نړیوالې هڅې په کې ملموسې پایلې لرلی شي.

المسند له ګډونوالو وغوښتل، چې افغانستان د نړیوالې اجنډا په سر کې وساتي، روښانه لومړیتوبونه وټاکي او له افغانانو سره خپلې ژمنې تازه کړي. هغې ټینګار کړی، چې تخنیکي همکاري باید د پراخو سیاسي هڅو بشپړوونکې وي.

Continue Reading

تازه خبرونه

په کابل کې د ۱۱۵ خصوصي روغتونونو ارزونه؛ یوازې دوه روغتونونو لومړۍ درجه خپله کړه

د دغه وزارت مسوولانو د سې‌شنبې پر ورځ په کابل کې یوې غونډې ته د دغې ارزونې پایلې اعلان کړې او څرګندوي، چې روغتونونو ته د اعتبار ورکولو او درجه‌بندۍ بهیر د روغتیايي خدمتونو د معیارونو د ښه کولو، د خصوصي روغتونونو ترمنځ د سالمې سیالۍ د پیاوړتیا، روڼتیا د زیاتولو او د درملنې د لګښتونو په اړه د خلکو اندېښنو ته د رسېدنې لپاه پیل شوی دی.

Published

on

Last Updated on: تله ۲۹, ۱۴۰۵

 

د افغانستان اسلامي امارت د عامې روغتیا وزارت په کابل کې د ۱۱۵ خصوصي روغتونونو د ارزونې پایلې اعلان کړې، چې له مخې یې دوه روغتونونو «الف»، نهو «ب» او ۳۹ نورو د «ج» درجه ترلاسه کړې ده.

د دغه وزارت مسوولانو د سې‌شنبې پر ورځ په کابل کې یوې غونډې ته د دغې ارزونې پایلې اعلان کړې او څرګندوي، چې روغتونونو ته د اعتبار ورکولو او درجه‌بندۍ بهیر د روغتیايي خدمتونو د معیارونو د ښه کولو، د خصوصي روغتونونو ترمنځ د سالمې سیالۍ د پیاوړتیا، روڼتیا د زیاتولو او د درملنې د لګښتونو په اړه د خلکو اندېښنو ته د رسېدنې لپاه پیل شوی دی.

د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي ویلي، دغه پروګرام په خصوصي روغتیايي سکټور کې د بدلونونو راوستلو او د روغتونونو هڅولو لپاره طرحه شوی، چې د خپلو خدمتونو د کیفیت په ښه کولو کې له یو بل سره سیالي وکړي.

هغه زیاته کړې، چې له دې ارزونې وروسته به د روغتیايي خدمتونو بیې هم وټاکل شي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، دا ګام به روڼتیا زیاته او روغتیايي خدمتونو ته د خلکو د لاسرسي په اړه اندېښنې کمې کړي.

د ریاست‌الوزراء اداري مرستیال عبدالسلام حنفي ویلي، د روغتونونو د درجه‌بندۍ بهیر د خصوصي روغتونونو د درملنې د لوړو لګښتونو په اړه د خلکو د شکایتونو په ځواب کې پیل شوی دی.

د نوموړي پر وینا، روغتونونه د خپلو امکاناتو او وړاندې کېدونکو خدمتونو له مخې ارزول شوي او درجه‌بندي شوي دي.

د عامې روغتیا وزارت د روغتیايي خدمتونو مرستیال عبدالولي حقاني ویلي، د هر روغتون درجه د هغه اوسنی وضعیت ښيي.

هغه زیاته کړې؛ د لوړې درجې لرونکي روغتونونه باید خپل معیارونه وساتي او هغه روغتونونه، چې ټیټې درجې یې ترلاسه کړې دي باید د ټاکل شویو معیارونو د پوره کولو لپاره هڅې وکړي.

د عامې روغتیا وزارت مسوولانو ویلي، د روغتیايي خدمتونو د معیاري کولو، د درملنې د لګښتونو د تنظیم او د خصوصي روغتیايي مرکزونو د حساب ورکونې د پیاوړتیا لپاره به د روغتونونو د اعتبار ورکولو او درجه‌بندۍ بهیر روان وي.

هغوی له روغتونونو وغوښتل، چې ټاکل شوي معیارونه مراعات کړي او ناروغانو ته د روغتیايي خدمتونو کیفیت او لاسرسی ښه کړي.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2026 Ariana News. All rights reserved!