د سرحدونو، قومونو او قبایلو وزیر نورالله نوري تخار ته د خپل سفر پر مهال د سیمه‌ییزو چارواکو، قومي مشرانو، عالمانو او د دې ولایت اوسېدونکو په یوه پراخه ولسي غونډه کې ګډون وکړ.

په دې غونډه کې نوري اوسني نظام ته په نغوته(اشاره) کې وویل؛ دا «د خلکو د مور حیثیت» لري او د ټولنې د ساتنې، ملاتړ او ودې لپاره په بېلابېلو برخو کې هڅې کوي.

هغه ټینګار کړی، چې اوسني نظام د افغانستان د خلکو د عقیدې، کلتور او ارزښتونو پر بنسټ رامنځته شوی او له هېوادوالو یې وغوښتل، چې د پیاوړتیا او دوام لپاره یې متحد پاتې شي.

نوموړي په خپلو خبرو کې ویلي: «نن ټول افغانستان له امنیت برخمن دی؛ داسې آزادي لرو، چې په نړۍ کې ساری نه‌لري او د ملي یووالي داسې شاهدان یوو، چې په تاریخ کې یې ‌ساری کم دی.»

هغه زیاته کړې؛ د افغانستان اوسنی نظام د خلکو د جهاد، ملاتړ او سرښندنو پایله ده او دا نظام د نوموړي د څرګندونو له مخې د خلکو له عقیدې او کلتور برخمن دی.

د سرحدونو وزیر ټینګار کړی: اسلامي امارت د جګړې اراده نه‌لري؛ خو که ګواښ ورته رامنځته شي، د هېواد دفاع «فرض عین» ګڼي او د افغانستان له هرې لوېشتې خاورې به دفاع کېږي.

د غونډې ګډونوالو او قومي مشرانو هم په دې غونډه کې له اوسني نظام ملاتړ څرګند کړ او ټینګار یې وکړ، چې د هېواد ساتنه او د خلکو ملاتړ د ټولو افغانانو ګډ مسوولیت دی.

ویل کیږي، چې خلکو د ګواښونو پر وړاندې پر درېدا ټینګار وکړ او د هېواد د ثبات او امنیت د ساتلوغوښتونکي شول.

د بشري حقونو څار بنسټ په خپل تازه راپور کې څرګنده کړې، چې پاکستانیو چارواکو له افغانستان سره د نښتو له زیاتېدا وروسته د افغان کډوالو خپل‌سرې نیونې، چاپې او جبري ایستل ډېر کړي دي.

د یاد راپور له مخې؛ زرګونه افغان کډوال په ځانګړي توګه ښځې او ماشومان روغتیايي خدمتونو، زده‌کړې او نورو بنسټیزو اړتیاوو ته د لاسرسي له ستونزو سره مخ دي.

په دې بنسټ کې د افغانستان د چارو شنونکې فرشتې عباسي ویلي: « پاکستانيو چارواکو د افغان کډوالو د ملاتړ پر ځای د وېرې فضا رامنځته کړې او دا وضعیت د دې لامل شوی، چې ډېری یې خوړو او روغتیايي خدمتونو ته له لاسرسي تېر شي.»

راپور زیاته کړې، چې د پاکستان پولیسو په بېلابېلو ښارونو کې کور پر کور عملیات، شپنۍ تلاشي او له حکم پرته نیونې ترسره او افغان کډوال پر نښه کړي دي. ان داسې کسان هم نیول شوي، چې د باور وړ ویزې یې لرلې.

دې بنسټ زیاته کړې؛ یوازې په ۲۰۲۶ ز.کال کې له پاکستان څخه له ۱۴۶ زره ډېر افغان کډوال ایستل شوي او دا بهیر د اپرېل له پیل راپدېخوا نور هم چټک شوی دی.

په راپور کې له کډوالو څخه د رشوت اخیستو پېښوته هم نغوته شوې او ویل کیږي: هغه کسان، چې د پیسو ورکولو وس نه‌لري نیول کېږي او جبري ایستل کېږي.

د بشري حقونو د څار دې بنسټ خبرداری ورکړی، چې ډېری بېرته ستنېدونکي؛ په ځانګړي توګه خبریالان، د بشري حقونو هڅاند او د پخواني حکومت اړوند کسان له څارنې، ځورونې او امنیتي ګواښونو سره مخ دي.

دې بنسټ ټینګار کړی؛ د کډوالو جبري ایستل ان له نړیوالو ژمنو څخه د پاکستان سرغړونه ګڼل کېدی شي او له دې هېواده یې غوښتي، چې ژر تر ژره دا لړۍ ودروي.

سویډن منلې، چې له اروپايي ټولنې او افغان چارواکو سره یې د افغان‌کډوالو د بېرته ستنولو د بهیر په آسانه کولو کې مرکزي رول ترسره کړی دی.

د راپورونو له مخې: تمه ده، چې د اوړي له رارسېدو مخکې به د اسلامي امارت یو پلاوی بروکسل ته سفر ولري. دوی به د اروپايي ټولنې د غړو هېوادونو له چارواکو سره د افغان کډوالو د ایستلو پر حساسه موضوع، چې د سوېډن او اروپايي ټولنې پر بلنه ترسره کېږي؛ خبرې وکړي.

د سویډن د کډوالۍ وزیر، جوهان فورسل ویلي، چې هېواد به یې له اروپايي کمیسیون سره پر ګډه د کابل یو تخنیکي پلاوی بروکسل ته د تخنیکي خبرو د دوام لپاره وروبلي.

اروپايي چارواکو ویلي، چې په دې ناسته کې به د اروپايي کمیسیون، د اروپايي ټولنې د بهرنیو چارو خدماتو (EEAS) استازي او د ځینو غړو هېوادونو لکه بلجیم او سویډن استازي ګډون وکړي.

دا هڅې په داسې حال کې رامنځته کېږي، چې اسلامي امارت اوس هم پر نړیواله کچه رسمیت نه‌لري او د ښځو او نجونو د زده‌کړې او بشري حقونو په اړه له پراخو محدودیتونو سره مخ دی.

دا خبرې اترې د روان کال په جنورۍ کې کابل ته د اروپايي ټولنې او بلجیم د ګډ پلاوي له سفر وروسته پلان شوې دي، چې هدف یې د تخنیکي مشورو دوام ګڼل کیږي.

اروپايي ټولنې له دې مخکې هم د خپلو ډیپلوماټیکو خدماتو په همغږۍ کې له افغان چارواکو سره غیررسمي اړیکې تائید کړې وې، چې تمرکز یې د کډوالو د بېرته ستنولو د بهیر آسانه کول دي.