یک مقام ایرانی می‌گوید که در حال حاضر ۵۹ هزار و ۶۵۸ محصل افغان در پوهنتون‌ها و مراکز علمی ایران مصروف تحصیل هستند؛ هم‌زمان، تهران از جامعه جهانی خواسته است تا حمایت مالی خود را از کشورهای میزبان مهاجرین افزایش دهد.

به گزارش اظهارات مطرح‌شده در هفتادوهفتمین نشست سالانه کمیته اجرایی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یوان‌اچ‌سی‌آر) در ژنو، نادر یاراحمدی، رئیس اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران، گفته است که این کشور طی چندین دهه میزبان مهاجرین و پناهندگان بوده و خدمات عامه، از جمله تعلیم و صحت، را برای آنان فراهم کرده است.

یاراحمدی با اشاره به حضور شهروندان افغانستان در مراکز تعلیمی ایران افزوده است که هزاران محصل افغان در پوهنتون‌های این کشور تحصیل می‌کنند و شمار زیادی از شهروندان افغانستان نیز پیش از این از مؤسسات تحصیلات عالی ایران فارغ شده‌اند.

ایران خواستار افزایش کمک‌های بین‌المللی شد

رئیس اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران گفته است که حمایت مالی جامعه جهانی از کشورهای میزبان پناهندگان کافی نیست و باید مسؤولیت میزبانی به‌گونه عادلانه‌تری میان کشورها تقسیم شود.

او همچنان خواستار افزایش کمک‌های مالی، توزیع متناسب منابع و رفع موانعی شده است که دسترسی کشورهای میزبان به کمک‌های انکشافی را محدود می‌سازد.

به گفته یاراحمدی، نیاز مالی عملیات کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در ایران در سال‌های اخیر حدود ۱۴۰ میلیون دالر برآورد شده بود؛ اما در سال ۲۰۲۵، کمتر از ده درصد این مبلغ تأمین شده است.

قدردانی سازمان ملل از میزبانی ایران

در همین حال، برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، از میزبانی چندین‌دهه‌ای ایران از پناهندگان قدردانی کرده است.

ایران طی دهه‌های گذشته میزبان شمار زیادی از مهاجربن و پناهندگان افغان بوده است. دسترسی به تعلیم، خدمات صحی و سایر امکانات اساسی از جمله موضوعات مهم برای شهروندان افغانستان مقیم این کشور به‌شمار می‌رود.

این اظهارات بار دیگر بر ضرورت افزایش حمایت‌های بین‌المللی از کشورهای میزبان و تقسیم مسؤولیت رسیدگی به نیازمندی‌های پناهندگان تأکید می‌کند.

ازبکستان افغانستان ته د اوړو د صادراتو پر زیاتولو په بازار کې خپل ځای پیاوړی کړی او له قزاقستان او روسیې سره یې سیالي زیاته کړې ده.

د قزاقستان د صنعتي سرچینو د څرګندونو له مخې، ازبکستان په ۲۰۲۵ز. کال کې پېنځه هېوادونو ته شاوخوا ۱.۶ میلیون ټنه اوړه، چې ارزښت یې ۴۴۱.۷ میلیون ډالرو ته رسېږي، صادر کړي دي.

افغانستان د دغو صادراتو نږدې ټولې جوپې جذب کړې دي.

د قزاقستان د غلو او دانو د پروسس کوونکو ټولنې د بنسټ‌اېښودونکو پلاوي مشر یوګني ګان ویلي، چې افغانستان ته د دغه هېواد د اوړو صادرات په ۲۰۲۵ز.کال کې د تېر کال پر پرتله شاوخوا ۲۰۰ زره ټنه کم شوي دي.

د راپور له مخې، د ازبکستان د اوړو د سیالۍ وړتیا د زیاتېدا یو مهم لامل د لېږد ټیټ لګښتونه او په هغو لارو کې د ټرانزیټي تعرفو نشتوالی دی، چې دغه هېواد یې کاروي. دې چارې ازبک تولیدوونکو ته زمینه برابره کړې، چې د افغانستان بازار ته اوړه پر وړ بیه وړاندې کړي.

دغه راز د ازبکستان د اوړو کارخونې تر ډېره پر هغو غنمو تکیه دي، چې له قزاقستان څخه واردېږي او بیا یې یوه برخه په ازبکستان کې له پروسس وروسته بېرته د اوړو پر بڼه د افغانستان بازار ته وړاندې کېږي.

د قزاقستان او روسیې پر صادرونکو فشار

دې بهیر د قزاقستان د غلو او دانو د پروسس کوونکو لپاره ستونزې رامنځته کړې دي؛ ځکه هغوی په افغانستان کې د خپل دودیز صادراتي بازار یوه برخه له لاسه ورکوي.

روسي صادرونکي هم په دې بازار کې له سیالۍ سره مخ دي او هڅه کوي، چې خپل بدیل بازارونه د بېلګې په توګه چین ته پراخ کړي.

د افغانستان د اوړو په بازار کې د سیالۍ زیاتوالی ښيي، چې د لېږد لګښتونه، د پروسس ظرفیت او سوداګریزو لارو ته لاسرسی په سیمه کې د بیو او بازار د ونډې په ټاکلو کې مهم رول لري.

د افغانستان د اوبو او انرژۍ وزیر پر مشرۍ پلاوي له سعودي عربستان سره د لمریزې او بادي برښنا په برخو کې د ګډې همکارۍ د پراختیا لپاره له سعودي چارواکو سره خبرې کړې دی.

د یاد وزارت د څرګندونو له مخې، د اوبو او انرژۍ وزیر محمد یونس آخوندزاده سعودي عربستان ته په خپل سفر کې د دغه هېواد د انرژۍ وزارت له مرستیال محمد ابراهیم سره لیدلي دي.

د اوبو او انرژۍ وزارت ویلي، دواړو لوریو په دې لیدنه کې د لمریزې او بادي برښنا په برخو کې د همکاریو پر پراختیا، د تخنیکي تجربو پر تبادلې او د ګډې همکارۍ پر پیل خبرې کړې دي.

د افغانستان د اوبو او انرژۍ وزیر د سعودي عربستان د انرژۍ وزارت مرستیال او د دغه هېواد تخنیکي مسوولان افغانستان ته پر رسمي سفر بللي او سعودي چارواکو هم دا بلنه منلې ده.

سعودي چارواکو ویلي، چې په نږدې راتلونکي کې به د دغه هېواد مسوولان او تخنیکي ډلې افغانستان ته سفر وکړي، چې د انرژۍ په برخه کې شته فرصتونه وارزوي او د ګډې همکارۍ د عملي کولو پر لارو چارو خبرې وکړي.

دا خبرې په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د لمریزې او بادي برښنا په ګډون د نوې کېدونکې انرژۍ د سرچینو پراختیا کولی شي په افغانستان کې د برښنا د تولید ظرفیت لوړ او د انرژۍ په برخه کې د پانګونې زمینه برابره کړي.