د نړۍ تر ټولو لویې ډیجیټلي پیسو تبادلې بایننس ویلي، چې د یوه سایبري برید پر مهال د دې پلاتفورم د ۶.۳ میلیارډ ډالرو شتمنیو له غلا کېدا وروسته یې تر اوسه د خپلو مالي سرچینو پر کارولو د شپږ میلیارډ ډالرو زیان جبران کړی دی.

رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې، د امریکا فډرالي څېړنو ادارې (اف‌بي‌آ) د دې سایبري برید مسوول د شمالي کوریا له حکومت سره تړلې «ټریډر ټریټر» ډله ګڼلې ده.

بایننس ویلي، چې د پاتې شتمنیو له ۱۰ سلنې څخه کمه برخه په هغو پیسو پورې اړه لري، چې د بازار د لږې راکړې ورکړې له کبله یې برابرول ډېر وخت نیسي.

دغه شرکت زیاته کړې، چې د خپلو همکارانو پر مرسته یې د غلا شویو شتمنیو شاوخوا درې میلیارډ ډالره پېژندلي او کنګل کړي دي.

بایننس ټینګار کړی، چې د دې سایبري برید له کبله اوښتی زیان به خپله جبران کړي او پر پېرودونکو به یې وروانه‌چوي.

د یاد شرکت د څرګندونو له مخې، د زیان د جبران لپاره یې د کاروونکو د شتمنیو د ساتنې له صندوق او خپلو مالي سرچینو ګټه اخیستې ده.

له دې برید وروسته بایننس د شتمنیو ایستل په لنډمهاله توګه ودرول او ویلي یې ول، چې دغه چوپړتیا به د یکشنبې پر ورځ بېرته پیل کړي.

د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون د راټولو شویو څرګندونو له مخې، تېر کال په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۷۰۰۰ انسانته‌ورته روبوټونه د صنعتي او مسلکي چوپړتیاوو لپاره پلورل شوي دي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ دغه نسبتاً کمه شمېره په داسې حال وړاندې شوې، چې په راتلونکو کلونو کې د انسانته‌ورته روبوټونو د بازار د چټکې پراختیا اټکلونه کېږي. چین هغه هېواد دی، چې د صنعتي روبوټونو تر ټولو لوی بازار لري. چین تېره میاشت د خپلو روبوټیکو لوبو په سیالیو کې د منډې او سوک‌وهنې وړتیا لرونکي انسانته‌ورته روبوټونه نندارې ته وړاندې کړل.

د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون د معیارونو له مخې؛ د انسان‌ته‌ورته روبوټ د پېژندل کېدا لپاره روبوټ باید د انسان بڼه ولري او په هغه چاپېریال کې خپلواکه فعالیت وکړي، چې د انسانانو لپاره جوړ شوی وي. د پښو لرل په کې اړین نه‌دي.

د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون هغه څرګندونې، چې رویټرز له خپرېدا مخکې کتلي؛ د هغې ټکنالوژۍ په اړه د صنعت پر کچه له لومړنیو ارزونو څخه دي، چې میلیارډونه ډالر پانګونه یې راجلب کړې او زړهراکښونکې نندارې یې وړاندې کړې دي.

دغه راز د فرانکفورټ مېشت نړیوالو روبوټیکو فډراسیون عمومي منشي سوزانه بیلر رویټرز ته ویلي، چې انسانټه‌ورته روبوټونو شمېر اوس هم د نړۍ د ټولو روبوټونو د شمېر« یوازې یوه برخه» جوړوي.

د دغه شمېر پر پرتله په ۲۰۲۴ز.کال کې شاوخوا ۵۴۲ زره عادي صنعتي روبوټونه نصب شوي او اټکل کېږي، چې په همغه کال کې ۱۹۹ زره نور چوپړ‌روبوټونه د لېږد، مېلمه‌پالنې او پاکولو لپاره پلورل شوي وي. د ۲۰۲۵ز.کال د صنعتي او چوپړ‌روبوټونو شمېر به د سپټمبر پر څلیریشتمه خپرې شي.

بیلر زیاتوي؛ په ۲۰۲۵ز.کال کې د پلورل شویو انسانته‌ورته روبوټونو ډېری یې په تولیدي چارو کې نه‌کارېدل، بلکې څېړنیزو بنسټونو یا هغو شرکتونو پېرلي، چې د مصنوعي ځیرکتیا د ماډلونو د ښه کولو لپاره ترې د معلوماتو په راټولولو کې کار اخلي.

د نوموړې د څرګندونو له مخې: موټر جوړوونکي، چې د دغې ټکنالوژۍ له لومړنیو کاروونکو څخه دي؛ په خپلو کارخونو کې یې ازمایښتي پروژې پیل کړې دي او په هره کارخونه کې له څو څخه تر لسګونو پورې روبوټونه کاروي.

نړیوالو روبوټیکو فډراسیون له تېرو درې لسیزو راپدېخوا د روبوټیک صنعت شمېر راټولوي او د لومړي ځل لپاره یې د صنعتي او چوپړ‌روبوټونو د ډېر لوی شمېر ترڅنګ د انسانته‌ورته روبوټونو د شمېر راټولول هم پیل کړي دي.

د امریکا د بانک نړیوالې څېړنې څانګه اټکل کوي، چې سږ کال به ۹۰ زره انسانته‌ورته روبوټونه ولېږدول شي او تر ۲۰۳۰ز.کال پورې به دغه شمېر ۱.۲ میلیون ته ورسېږي.

د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون شمېر د عرضه‌کوونکو او د هېوادونو د صنعت د ټولنو پر معلوماتو ولاړ دي. په دې شمېر کې د مصرف کوونکو او پوځي انسان‌ته‌ورته روبوټونه نه‌دي شامل او طبي روبوټونه جلا کټګوري ګڼل کېږي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو مسوول ولکر ټورک خبرداری ورکړی، چې پرمختللې مصنوعي ځیرکتیا ښايي د بشریت پر وړاندې په یوه «شتونیز ګواښ» بدله شي او د دې ټکنالوژۍ د خوندیتوب او مصونیت لپاره یې د جدي تضمینونو د رامنځته کولو غوښتنه کړې ده.

ټورک د دوشنبې پر ورځ په ژنیو کې د ملګرو ملتونو بشري حقونو شورا ته د وینا پر مهال ویلي، د مصنوعي ځیرکتیا په صنعت کې د ځینو کسانو له‌خوا د دې ټکنالوژۍ د خطرونو په اړه راپورته شوې اندېښنې جدي نیسي.

هغه زیاته کړې؛ مخکې له دې، چې ناوخته شي باید د مصنوعي ځیرکتیا د خوندیتوب او امنیت لپاره د پیاوړو تضمینونو د رامنځته کولو لپاره پراخې هڅې وشي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر زیاته کړې، د پیاوړو مصنوعي ځیرکتیايي سیسټمونو ناکامي یا ناوړه ګټه اخیستنه ښايي حیاتي بېخبناوې، خدمتونه، اړیکې او ډیموکراټیک بنسټونه ګډوډ کړي.

ټورک همداراز ویلي، چې یوازې یو شمېر کسان پر مصنوعي ځیرکتیا ډېر پراخ واک لري او له هېوادونو یې وغوښتل، چې د دې ټکنالوژۍ د پراختیا او کارونې په برخه کې پر روښانه «سرو کرښو» هوکړه وکړي.

هغه د خپلې وینا پر مهال دا هم ویلي؛ په اوکراین کې د روسیې له‌خوا د بشپړ خپلواکه بې‌پیلوټه الوتکو د کارولو په اړه پر خپرو شویو راپورونو د « سختې وېرې» څرګندونه وکړه او د هغو وسلو د سمدستي بندیز غوښتنه یې وکړه، چې له انساني مداخلې پرته د خلکو د وژلو وړتیا لري. رویټرز دغه راپورونه په خپلواکه توګه  تائید کړي نه‌دي.

دغه راز ټورک د ایران د اعدامونو پر زیاتېدا او پر اوکراین د روسیې د بریدونو پر پراخېدا نیوکه وکړه او د امریکا د کډوالۍ په توقیف‌خونو کې د شاوخوا ۲۳ کسانو د مړینې په تړاو هم د حساب ورکولو غوښتنه وکړه.

هغه ویلي، ملګري ملتونه باید د شخړو د تمویل په برخه کې د ښکېلو شرکتونو او اقتصادي ګټو رول هم په ډېر دقت وڅېړي.

هغه وایي، چې دغه بنسټ به د جګړو د پارولو تر شا د پټو لاملونو د رابرسېره کولو او له هغوی څخه د حساب ورکولو له غوښتنې شاتګ ونه‌کړي.

د ټورک دغه څرګندونې په داسې حال کې راپورته کېږي، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا به د اوکټوبر تر اوومې د ایران د جګړې، د سوډان د شخړې او د نړۍ د نورو کړکېچونو څېړنه روانه وساتي.