مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان می‌گوید که محور اصلی بحث‌ها در دومین نشست گفتگوی ترمذ، همکاری‌های اقتصادی میان آسیای مرکزی و جنوبی از طریق افغانستان و به‌ویژه تقویت اتصال اقتصادی بوده است.

این مرکز در صفحه ایکس خود نوشته است که در دومین نشست گفتگوی ترمذ که روز گذشته (پنجشنبه) برگزار شد، حدود ۲۰۰ نماینده از بیش از ۴۰ کشور و ۱۰ سازمان بین‌المللی و منطقه‌ای حضور داشتند.

در این نشست، نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت امارت اسلامی، به‌صورت آنلاین شرکت کرد و ذاکر جلالی و غنچه‌گل آرمان نیز به نمایندگی از مرکز مطالعات وزارت امور خارجه حضور داشتند.

در حاشیه این نشست، میان وزارت امور خارجه افغانستان و مراکز پژوهشی کشورهای آسیای مرکزی نیز درباره برگزاری «فورم اندیشکده‌های افغانستان و آسیای مرکزی» در کابل، که قرار است در ۱۶ جون برگزار شود، گفت‌وگوهای مفصلی انجام شد.

برنامه جهانی غذا هشدار داده است که افغانستان در پی اختلالات ناشی از بحران جاری تنگه هرمز با چالش‌های فزاینده بشردوستانه روبه‌رو شده و افزایش هزینه‌های مواد غذایی، سوخت و حمل‌ونقل، روند کمک‌رسانی به میلیون‌ها نیازمند را با دشواری‌های جدی مواجه کرده است.

کارل اسکاو، سرپرست برنامه جهانی غذا، روز پنج‌شنبه در مقر سازمان ملل متحد در نیویارک گفت که هشدارهای اولیه درباره پیامدهای افزایش بهای انرژی اکنون در برخی از آسیب‌پذیرترین کشورهای جهان، از جمله افغانستان، به واقعیت تبدیل شده است.

او که به‌تازگی از افغانستان دیدار کرده، وضعیت انسانی در این کشور را نگران‌کننده توصیف کرد و گفت در یک مرکز صحی روستایی در نزدیکی جلال‌آباد، صدها مادر را مشاهده کرده که کودکان دچار سوءتغذیه خود را به دلیل پایان یافتن ذخایر مواد تغذیه‌ای، بدون دریافت کمک به خانه بازمی‌گرداندند.

اسکاو افزود: «در طول سال‌های کاری خود هرگز چنین وضعیتی را ندیده بودم. میزان ناامیدی و درماندگی در آن مرکز صحی قابل توصیف نیست.»

به گفته برنامه جهانی غذا، کمبود کمک‌ها نتیجه کاهش بودجه‌های بشردوستانه و اختلال در زنجیره‌های تأمین است؛ موضوعی که انتقال محموله‌های کمکی از مسیر کشورهای همسایه را با مشکلات گسترده روبه‌رو کرده است.

افغانستان همزمان با این بحران، با فشارهای اقتصادی ناشی از تحولات منطقه و بازگشت حدود ۲.۸ میلیون مهاجر اخراج‌شده و عودت‌کننده از کشورهای همسایه طی یک سال گذشته نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند.

برنامه جهانی غذا اعلام کرده است که از زمان آغاز بحران تنگه هرمز، نزدیک به ۲.۳ میلیون نفر دیگر در افغانستان به جمعیت دچار گرسنگی حاد افزوده شده‌اند.

در همین حال، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) نیز هشدار داده است که تأخیر در انتقال کالاها و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، روند رساندن واکسین‌ها، غذاهای درمانی و سایر کمک‌های حیاتی را مختل کرده است. بر بنیاد این گزارش، برخی محموله‌های بشردوستانه اکنون با تأخیرهایی تا شش ماه مواجه هستند.

مقام‌های سازمان ملل تأکید می‌کنند که پیامدهای بحران تنگه هرمز فراتر از خاورمیانه گسترش یافته و کشورهایی چون افغانستان از سنگین‌ترین تبعات آن آسیب می‌بینند. آنان هشدار داده‌اند که ادامه این وضعیت می‌تواند گرسنگی را تشدید کرده، فقر را افزایش دهد و دستاوردهای شکننده بشردوستانه در افغانستان را با خطر جدی مواجه سازد.

این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که نهادهای کمک‌رسان بار دیگر از جامعه جهانی خواسته‌اند برای جلوگیری از وخامت بیشتر وضعیت میلیون‌ها افغان نیازمند، حمایت‌های مالی و بشردوستانه خود را افزایش دهند.

شیخ هبت‌الله آخندزاده، رهبر امارت اسلامی، می‌گوید که عفو عمومی امارت اسلامی برای این است که انتقام‌جویی صورت نگیرد و افغانستان به امنیت و صلح برسد و افزود: «مجاهدین را از گرفتن انتقام بازداشتیم و از این کار منع کردیم.»

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی امارت اسلامی به نقل از هبت‌الله آخندزاده نوشته است که او این مطلب را در نشستی در دیدار با والیان، رؤسای شورای علما، رؤسای محاکم استیناف و شمار دیگری از بزرگان و علمای زون‌های شمال شرق و شمال غرب ۹ ولایت که والی و مسئولان شورای علمای کندهار، معاون نظامی ستره محکمه، رئیس عمومی دارلافتای مرکزی، رئیس ارزیابی نشرات دینی و شماری از استادان و مهتممین نیز حضور داشتند، بیان کرده است.

هبت‌الله آخندزاده در بخشی از سخنان خود در این نشست گفت: «ما به آنان گفتیم که سلاح‌های خود را بر زمین بگذارید؛ ما شما را نمی‌کشیم و از شما حساب نمی‌گیرم، آنان سلاح‌های شان را بر زمین گذاشتند و ما هم آنان را مورد عفو قرار دادیم، بعد از آن نیز از آنان حساب‌ نگرفتیم و اکنون هم چنین کاری نمی‌کنیم. وقتی ما پس از بیست سال جنگ که در آن ظلم‌های بسیاری رخ داده بود، چنین عفو بزرگی را انجام دادیم، شما نیز تلاش کنید مردم را تشویق نمایید تا یکدیگر را ببخشند؛ زیرا بسیاری از کدورت‌ها و بدی‌ها از گذشته در میان مردم باقی مانده است.»

رهبر امارت اسلامی به اشتراک‌کنندگان در این نشست افزود: «لازم است که شما اکنون تلاش کنید تا مردم از دشمنی‌ها و کینه‌ها بگذرند، در میان شان صلح و آشتی کنند و همدیگر را ببخشند، نباید این دشمنی‌ها و کدورت‌ها به نسل‌های آینده منتقل شود، تا نسل‌های بعدی گرفتار قتل‌ها، انتقام‌جویی‌ها و درگیری‌ها نشوند.»