Afghanistan has reaffirmed its commitment to regional economic integration, highlighting its strategic position as a vital link between Central and South Asia during the second Termez Dialogue on Connectivity.

Afghanistan’s Minister of Industry and Commerce, Nooruddin Azizi, participated in the forum, which brought together senior government officials, representatives of the United Nations, the European Union, and regional organizations under the theme, “Peace, Connectivity and Prosperity: Building the Foundations of Shared Development.”

Addressing the high-level session virtually, Azizi emphasized Afghanistan’s vision of expanding regional trade, strengthening economic cooperation, and maximizing the country’s transit potential.

According to the Ministry of Industry and Commerce, Azizi noted that Afghanistan’s geographic location uniquely positions it to serve as a bridge between Central and South Asia, facilitating the movement of goods, investment, and people across the region.

He also highlighted the Trans-Afghan Railway Project as a key regional connectivity initiative, saying it would help link rail networks, boost trade and transit, and deepen economic cooperation among participating countries.

Azizi stressed that shared economic interests can play a crucial role in fostering lasting peace, mutual trust, and regional stability.

Representatives from Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Azerbaijan, India, and Bangladesh also attended the dialogue, underscoring the importance of expanding economic partnerships and developing new trade corridors.

Afghanistan’s participation reflects its growing role in regional transit and infrastructure initiatives aimed at strengthening connectivity and economic growth across Central and South Asia.

وزارت صنعت و تجارت اعلام کرده است که دادوستد تجاری افغانستان با کشورهای آسیای میانه افزایش چشمگیری یافته است. بر اساس آمار این وزارت، واردات از این کشورها در سال ۲۰۲۵، ۴۳ درصد و صادرات ۷۷ درصد افزایش داشته است.

شماری از تاجران می‌گویند که در پی کاهش و توقف‌ تجارت میان افغانستان و پاکستان، خدمات حمل‌ونقل در بندر حیرتان به‌صورت ۲۴ ساعته ارائه می‌شود.

آخندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، گفته است: «واردات از کشورهای آسیای میانه از یک میلیارد و ۶۷۹ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به دو میلیارد و ۳۹۹ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ رسیده که افزایش ۴۳ درصدی را در یک سال نشان می‌دهد. صادرات نیز از ۱۲۲ میلیون دالر به ۲۱۶ میلیون دالر رسیده که بیانگر رشد ۷۷ درصدی است.»

اسدالله اسدی، رئیس دارالانشای اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری بلخ، گفته است: «یکی از دلایل افزایش مبادلات تجاری با کشورهای آسیای میانه، تبدیل شدن افغانستان به چهارراه ترانزیتی منطقه است.»

در میان کشورهای آسیای میانه، ازبکستان بیشترین حجم تجارت را با افغانستان دارد و روابط اقتصادی دو طرف نیز در حال گسترش است.

تنها در دو ماه گذشته، بخش خصوصی افغانستان و جمهوری قره‌قالپاقستان ازبکستان قراردادهایی به ارزش بیش از ۲۱۰ میلیون دالر در بخش‌های مختلف امضا کرده‌اند.

با این حال، تاجران افغان می‌گویند که در کنار افزایش تجارت، مشکلاتی مانند صدور ویزه و انتقال پول همچنان پابرجاست.

کارشناسان اقتصادی نیز تأکید می‌کنند که بندرهای حیرتان، آقینه و تورغندی نقش مهمی در تجارت افغانستان دارند و توسعه زیرساخت‌ها در این مسیرها می‌تواند جایگاه افغانستان را در تجارت منطقه‌ای بیش از پیش تقویت کند.

بخش عمده واردات افغانستان از کشورهای آسیای میانه را آرد، گندم، روغن نباتی، مواد نفتی، برق و کودهای کیمیایی تشکیل می‌دهد. در مقابل، افغانستان میوه خشک، پنبه، نوشابه‌های غیرالکولی و سنگ‌های معدنی به این کشورها صادر می‌کند.

غلام حسین مظفری، والی خراسان رضوی ایران، در دیدار با نورمحمد متوکل، سرقونسل افغانستان در مشهد، بر گسترش همکاری‌های اقتصادی میان ایران و افغانستان تأکید کرد و گفت توسعه اقتصادی دو کشور در گرو تعامل، همکاری و سرمایه‌گذاری مشترک است.

به گزارش ایرنا، مظفری با اشاره به مشترکات فرهنگی و اقتصادی ایران و افغانستان، اظهار داشت که این ظرفیت‌ها زمینه مناسبی را برای توسعه روابط تجارتی و اقتصادی میان دو کشور فراهم کرده است. او افزود که افغانستان همواره یکی از شرکای مهم اقتصادی ایران بوده و باید از ظرفیت‌های موجود برای تقویت همکاری‌های دوجانبه استفاده شود.

والی خراسان رضوی همچنین بر اهمیت مرز اسلام قلعه تأکید کرد و افزود که تلاش‌ها برای تبدیل این گذرگاه به یکی از روان‌ترین و مجهزترین مرزهای ایران ادامه دارد.

او پیشنهاد ایجاد مناطق آزاد اقتصادی در دو سوی مرز را مطرح کرد و گفت این اقدام می‌تواند زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های مشترک و گسترش فعالیت‌های تجارتی فراهم سازد.

مظفری همچنین به موضوع ساماندهی حضور شهروندان افغانستان در ایران اشاره کرد و گفت هدف این است که ورود، اقامت و اشتغال اتباع افغانستان در چارچوبی قانونی و شفاف مدیریت شود. به گفته او، صدور ویزه کار برای فعالان اقتصادی و ایجاد میکانیزم‌های مشخص برای حضور اتباع از جمله برنامه‌های در دست پیگیری است.

وی با تأکید بر حفظ کرامت شهروندان افغانستان در ایران، خواستار حذف رفت‌وآمدهای غیررسمی و تقویت میکانیزم‌های قانونی میان دو کشور شد.

در همین حال، نورمحمد متوکل، سرقونسل افغانستان در مشهد، خواستار ازسرگیری فعالیت خدمات تکسی میان هرات و تایباد شد و گفت این خدمات پس از آغاز جنگ متوقف شده و هنوز از سر گرفته نشده است.

او همچنین به برخی مشکلات شهروندان افغانستان در ایران، از جمله هزینه‌های بیمه صحی و موضوع انتقال زندانیان افغانستانی، اشاره کرد و خواستار پیگیری و حل این مسائل شد.

متوکل با تأکید بر اهمیت اجرای توافقات مشترک میان دو کشور گفت عملی شدن این توافقات می‌تواند به توسعه همکاری‌های اقتصادی و ترانزیتی میان افغانستان و ایران کمک کند.