وزارت خارجه امریکا دستور عاجل و کم‌سابقه‌ای را برای خروج شهروندان امریکایی از بیش از ده کشور خاورمیانه صادر کرده است؛ اقدامی که در پی تشدید تنش‌ها پس از حملات مشترک امریکا و اسرائیل علیه ایران صورت گرفته است.

بر اساس این اعلامیه، شهروندان امریکایی باید فوراً از کشورهای شامل فهرست هشدار، از جمله اسرائیل، عربستان سعودی و امارات متحده، از طریق پروازهای تجاری خارج شوند و منتظر عملیات احتمالی تخلیه دولتی نمانند. مقام‌ها دلیل این تصمیم را «خطرات جدی امنیتی» عنوان کرده‌اند.

از کشته‌شدن خامنه‌ای تا گسترش بحران

این تحولات پس از آن رخ داد که در حملات هماهنگ امریکا و اسرائیل، رهبر ایران، کشته شد. به دنبال آن، تهران حملات تلافی‌جویانه‌ای را علیه اهداف امریکایی و اسرائیلی و نیز برخی تأسیسات در منطقه انجام داده است.

گزارش‌ها حاکی است که تهدیدها علیه مسیرهای کشتیرانی در تنگی هرمز افزایش یافته و بهای نفت نیز در بازارهای جهانی صعود کرده است. دونالد ترمپ گفته است که این درگیری ممکن است بیش از یک ماه ادامه یابد.

واکنش‌های جهانی

رهبران جهانی خواستار خویشتنداری و بازگشت به دیپلماسی شده‌اند. رئیس کمیسیون اروپا، و سرمنشی سازمان ملل، نسبت به پیامدهای انسانی و امنیتی این بحران هشدار داده‌اند.

روسیه و چین این حملات را نقض حقوق بین‌الملل خوانده‌اند، در حالی که فرانسه از ایران خواسته است درباره برنامه هسته‌ای و راکتی خود وارد گفت‌وگو شود. اتحادیه اروپا نیز مأموریت دریایی خود در دریای سرخ را در حالت آماده‌باش قرار داده است.

توصیه به شهروندان امریکایی

مقام‌های امریکایی از شهروندان خود خواسته‌اند با شماره‌های عاجل وزارت خارجه تماس گرفته و برای دریافت اطلاعات تازه ثبت‌نام کنند. به گفته تحلیلگران، بسته‌شدن حریم‌های هوایی و لغو پروازها می‌تواند بحران را برای روزها یا هفته‌ها ادامه‌دار سازد.

این تحولات، نگرانی‌ها از گسترش یک بحران طولانی و بی‌ثباتی گسترده در منطقه را افزایش داده است.

حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، و عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه، در واکنش به جان باختن رهبر ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای، ابراز تأسف و همدردی کردند.

بر اساس گزارش‌ها، ایالات متحده و اسرائیل روز شنبه حملات مشترکی را بر چند شهر ایران انجام داده‌اند که به کشته شدن رهبر ایران، و چندین مقام ارشد دیگر منجر شده است.

حامد کرزی در حساب خود در ایکس نوشت: «قدردانی می‌کنم از حمایت مستمر مردم افغانستان از ایشان و همبستگی خود را با مردم شریف ایران اعلام می‌کنم. برای شهدای این حادثه دعا می‌کنم و برای کشور دوست و برادر ایران، صلح، امنیت و پیشرفت آرزو دارم.»

عبدالله عبدالله نیز در صفحه فیسبوک خود نوشت: «با تأثر فراوان، شهادت رهبر ایران، برخی اعضای خانواده و همراهانش، و شهدای اخیر، موجب اندوه عمیق ما گردیده است.»

او دعا کرد تا خداوند به خانواده قربانیان و مردم ایران صبر، بردباری و پاداش عظیم عطا کند.