مقام‌های ایرانی از بررسی طرح‌هایی برای رفع موانع صادرات کالا به کشورهای همسایه، از جمله افغانستان، پاکستان و عراق خبر داده‌اند؛ اقدامی که هدف آن تسهیل تجارت و رسیدگی به مشکلات صادرکنندگان عنوان شده است.

حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ایران، پس از دوازدهمین نشست مرکز هماهنگی روابط اقتصادی این کشور گفت که پیشنهادهایی برای حل مشکلات صادرات به کشورهای همسایه روی دست گرفته شده است.

به گزارش رسانه‌های ایرانی، این نشست روز شنبه در وزارت امور خارجه ایران برگزار شد و در آن، مشکلات صادرکنندگان، چالش‌های حمل‌ونقل و راهکارهای تقویت صادرات غیرنفتی مورد بررسی قرار گرفت.

قنبری گفت که اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و زنجیره تأمین، شماری از صادرکنندگان را در انجام تعهدات تجاری‌شان با مشکل مواجه کرده است. به گفته او، برخی صادرکنندگان نتوانسته‌اند کالاهای مورد نیاز خود را وارد کنند یا تعهدات ارزی‌شان را به‌موقع انجام دهند.

او افزود که برای رسیدگی به این مشکلات، بازنگری در برخی مقررات و روندهای اجرایی پیشنهاد شده و این طرح‌ها مورد تأیید نهادهای دولتی مرتبط قرار گرفته‌اند.

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه ایران همچنین گفت که پیشنهادهای مربوط به رفع موانع صادرات به افغانستان، پاکستان و عراق از طریق گفتگو با طرف‌های خارجی و پیگیری سفارت‌ها و کنسولگری‌های ایران دنبال خواهد شد.

این اقدام در حالی مطرح می‌شود که ایران و افغانستان روابط تجاری گسترده‌ای دارند و تسهیل روند صادرات می‌تواند بر تجارت میان دو کشور تأثیر بگذارد.

با این حال، جزئیات نهایی این پیشنهادها و زمان اجرای آن‌ها هنوز اعلام نشده است.

ترکمنستان قصد دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی تولید کند و هم‌زمان، برای انتقال گاز به افغانستان از طریق پروژه خط لوله تاپی، گام‌های تازه‌ای بردارد. مقام‌های این کشور می‌گویند که در صورت تکمیل به‌موقع بخش افغانستان، انتقال گاز از مسیر این پروژه می‌تواند از میانه سال ۲۰۲۷ آغاز شود.

مقصود بابایف، وزیر دولت و رئیس شرکت دولتی «ترکمن‌گاز»، روز جمعه در یک نشست خبری در عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان، این هدف تولیدی را اعلام کرد. این نشست پس از برگزاری سی‌ویکمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی نفت و گاز ترکمنستان برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری ترند، مقام‌های ترکمنستان پیش‌بینی کرده‌اند که تولید گاز طبیعی این کشور در سال ۲۰۲۷ نیز در حدود ۸۰ میلیارد متر مکعب باقی بماند. در حال حاضر، حدود ۴۰ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان به چین و ازبیکستان صادر می‌شود.

ترکمنستان همچنان برنامه دارد تولید نفت خود را در سال ۲۰۲۶ به هشت میلیون تُن افزایش دهد؛ در حالی که میزان تولید نفت این کشور در سال گذشته ۷.۵ میلیون تُن گزارش شده بود.

خط لوله تاپی؛ صادرات گاز به افغانستان در ۲۰۲۷

انتقال گاز ترکمنستان به افغانستان از طریق خط لوله ترکمنستان–افغانستان–پاکستان–هند (تاپی) از موضوعات مهم مطرح‌شده در این نشست بود.

بر بنیاد برنامه اعلام‌شده از سوی مقام‌های ترکمنستان، انتظار می‌رود کار ساخت بخش سرحدآباد–هرات این پروژه تا پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل شود و انتقال گاز از میانه سال ۲۰۲۷ آغاز گردد.

با این حال، زمان‌بندی اجرای این برنامه، از جمله به آمادگی طرف افغانستان نیز بستگی دارد.

پروژه تاپی با هدف انتقال گاز طبیعی از ترکمنستان از مسیر افغانستان به پاکستان و هند طراحی شده است. تکمیل این پروژه می‌تواند زمینه گسترش همکاری‌های منطقه‌ای در بخش انرژی و افزایش دسترسی به منابع گاز طبیعی را فراهم کند.

تلاش ترکمنستان برای گسترش بازارهای صادراتی

مقام‌های ترکمنستان همچنان بر علاقه‌مندی این کشور به توسعه مسیر انتقال گاز از طریق دریای خزر تأکید کرده‌اند. پیشرفت این طرح به توسعه زیربناهای منطقه‌ای، از جمله امکانات ترانسپورتی و لوژستیکی، وابسته دانسته شده است.

همچنان، توسعه بیشتر میدان گازی «گالکینیش» می‌تواند ظرفیت صادرات گاز این کشور را افزایش دهد. قرار است گاز تولیدشده در مرحله چهارم توسعه این میدان، هم برای صادرات و هم برای تأمین نیازهای داخلی استفاده شود.

در بخش دیگری از این نشست، مقام‌های ترکمنستان گفتند که هفت شرکت، از جمله شرکت‌هایی از اتریش، آلمان و ترکیه، برای مشارکت در پروژه ساخت ذخایر زیرزمینی گاز پیشنهادهای خود را ارائه کرده‌اند.

ارزیابی پیشنهادها به مراحل پایانی نزدیک شده و پس از آن، یک شرکت برای تهیه طرح ابتدایی مهندسی این پروژه انتخاب خواهد شد.

افزایش حضور نمایندگان بین‌المللی

مقام‌های ترکمنستان اعلام کردند که شمار اشتراک‌کنندگان کنفرانس و نمایشگاه نفت و گاز این کشور در سال جاری، در مقایسه با سال گذشته، ۴۰ درصد افزایش یافته است.

بر اساس این معلومات، حدود ۷۰۰ نماینده خارجی از ۷۵ کشور در کنفرانس OGT 2026 شرکت کرده‌اند؛ رویدادی که بر همکاری‌های بین‌المللی و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش انرژی ترکمنستان تمرکز دارد.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که اقتصاد خاورمیانه، شمال افریقا، افغانستان و پاکستان در سال ۲۰۲۶، در پی پیامدهای درگیری امریکا و اسراییل با ایران، ۱.۳ درصد کوچک شود.

این نهاد روز پنج‌شنبه در گزارش چشم‌انداز اقتصادی منطقه‌ای خود که در دبی، امارات متحده عربی، منتشر شد، اعلام کرد که پیش‌بینی تازه حدود سه واحد درصد پایین‌تر از برآورد ماه اپریل این صندوق است.

به گفته صندوق بین‌المللی پول، تأثیر درگیری‌ها بر تولید انرژی، حمل‌ونقل دریایی، تجارت و گردشگری، از عوامل اصلی این کاهش اقتصادی به شمار می‌رود.

بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود اقتصاد تمام کشورهای عضو شورای همکاری خلیج، به‌جز عمان، در سال جاری میلادی کوچک شود. پیش‌بینی شده است که بحرین، کویت و قطر با کاهش دورقمی تولید اقتصادی روبه‌رو شوند.

صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که چشم‌انداز اقتصادی منطقه همچنان با عدم اطمینان زیادی همراه است؛ اما اگر درگیری‌ها در اوایل سال ۲۰۲۷ کاهش یابد و تجارت منطقه‌ای به‌تدریج به حالت عادی برگردد، اقتصادهای خاورمیانه و شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان ممکن است در سال ۲۰۲۷ بهبود یابند.