خبرگزاری رویترز گزارش داده است که کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان در سه ماه نخست سال جاری میلادی، واردات سوخت از روسیه و بلاروس را از طریق خطوط آهن بیش از ۵۰ درصد افزایش داده‌اند؛ اقدامی که در پی تغییر مسیر صادرات انرژی روسیه و کاهش عرضه از خاورمیانه به‌دنبال تنش‌های منطقه‌ای صورت گرفته است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی تاجران، حجم مجموع عرضه سوخت به این کشورها در دوره جنوری تا مارچ به ۳.۳۴۷ میلیون تُن متریک رسیده است.

رویترز می‌گوید پس از وضع تحریم اتحادیه اروپا بر واردات محصولات نفتی روسیه در فبروری ۲۰۲۳، آسیای مرکزی به بازار اصلی صادرات سوخت روسیه تبدیل شده است.

با وجود آن‌که روسیه صادرات تیل را تا پایان ماه جولای محدود کرده، برخی کشورهای آسیای مرکزی که بر اساس توافقات بین‌دولتی با مسکو معافیت دارند، همچنان واردات خود را ادامه می‌دهند.

در این گزارش آمده است که مغولستان با واردات ۸۴۰ هزار تُن، بزرگ‌ترین خریدار سوخت روسیه در منطقه بوده است. افغانستان نیز با وجود عدم معافیت رسمی از محدودیت صادرات تیل روسیه، به دلیل ادامه صادرات بلاروس، واردات خود را افزایش داده است.

رویترز افزوده است که واردات افغانستان از روسیه و بلاروس در سه ماه نخست سال، نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، چهار برابر افزایش یافته و به ۵۳۰ هزار تُن رسیده است که شامل ۲۳۱ هزار تُن تیل می‌باشد.

بر اساس گزارش تازه‌ای که از سوی کمیته ملی احصائیه ازبکستان منتشر شده، حجم تجارت میان ازبکستان و افغانستان در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲۹۸.۴ میلیون دالر رسیده است.

طبق این گزارش که از سوی خبرگزاری «ترند» به نقل از منابع رسمی منتشر شده، میزان تجارت میان دو کشور در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۸.۲ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که در آن زمان ۲۷۵.۹ میلیون دالر ثبت شده بود.

آمارها نشان می‌دهد که حجم تجارت دوجانبه در مقایسه با سال ۲۰۲۴ افزایش چشم‌گیر داشته و از ۱۳۱.۲ میلیون دالر به بیش از دو برابر رسیده است؛ افزایشی معادل ۱۲۷.۵ درصد در دو سال گذشته.

افغانستان همچنان در میان شرکای مهم تجاری ازبکستان قرار دارد و در جمع ۲۰ کشور نخست از نظر حجم تجارت این کشور جای گرفته است.

در این دوره، صادرات ازبکستان به افغانستان ۲۸۹.۱ میلیون دالر بوده که ۹۶.۹ درصد کل تجارت دوجانبه را تشکیل می‌دهد؛ موضوعی که نشان‌دهنده ماهیت عمدتاً صادراتی روابط اقتصادی میان دو کشور است.

بر اساس این گزارش، ساختار تجارت میان دو کشور بیشتر شامل محصولات زراعتی، منابع انرژی و کالاهای صنعتی و تولیدی می‌باشد.

در مجموع، حجم تجارت خارجی ازبکستان در دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۱.۶ میلیارد دالر رسیده و این کشور با بیش از ۱۶۰ کشور جهان روابط تجاری فعال دارد.

کارشناسان اقتصادی این روند را نشانه‌ای از گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و افزایش نقش افغانستان در تجارت آسیای مرکزی می‌دانند.

اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان اعلام کرده است که در کنفرانس تواصل تجارتی میان سکتور خصوصی ولایت‌های هرات و اندیجان ازبکستان، ۱۴ تفاهم‌نامه تجارتی به ارزش بیش از ۵۲۴ میلیون دالر امریکایی به امضا رسیده است.

این کنفرانس روز سه‌شنبه در شهر هرات با حضور مقام‌های دولتی و تاجران دو کشور برگزار شد و هدف آن گسترش همکاری‌های اقتصادی، تبادل دیدگاه‌ها و ایجاد زمینه برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک عنوان شده است.

فیض احمد خوافی، معاون امور ولایات اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، در این نشست با تأکید بر اهمیت توسعه روابط اقتصادی میان افغانستان و ازبکستان گفت که هرات به‌دلیل موقعیت استراتیژیک و نقش مهم بنادر اسلام‌قلعه و تورغندی، یکی از مراکز کلیدی تجارت و صنعت در کشور به‌شمار می‌رود.

او همچنان تبادل هیئت‌های تجارتی را عامل مهم در رشد اقتصادی و افزایش دادوستد دوجانبه خوانده و همکاری میان هرات و اندیجان را گامی مثبت در راستای تسهیل تجارت دانست.

در همین حال، والی هرات نیز ضمن استقبال از این نشست، وعده سپرد که در آینده نزدیک سفری به ولایت اندیجان ازبکستان ترتیب خواهد شد تا همکاری‌های اقتصادی میان دو طرف بیشتر گسترش یابد.

در این کنفرانس، مقام‌هایی از جمله والی هرات، والی اندیجان، رؤسای اتاق‌های تجارت دو کشور و شمار زیادی از تاجران حضور داشتند.

گفته می‌شود که این تفاهم‌نامه‌ها بخش‌های مختلف اقتصادی را در بر می‌گیرد و می‌تواند نقش مهمی در تقویت روابط تجارتی میان کابل و تاشکند ایفا کند.