مسئولان اتاق صنایع و معادن می‌گویند که افغانستان در بخش تولید بطری به سمت خودکفایی پیش می‌رود. به گفته مسئولان این اتاق، اگر حمایت وزارت صنعت و تجارت از سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش به‌درستی انجام شود، افغانستان تا پایان سال جاری به یک کشور تولیدکننده و صادرکننده بطری تبدیل خواهد شد.

مسئولان اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری در افغانستان می‌گویند که اکنون نیاز داخلی کشور به بطری‌ها تا حد زیادی از طریق تولیدات داخلی تأمین شده و در آینده نزدیک این میزان به صد درصد خواهد رسید.

اعضای اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری می‌گویند که تولیدکنندگان افغان توانسته‌اند صادرات این محصول را به کشورهای حوزه خلیج فارس و برخی کشورهای اروپایی انجام دهند و منتظر تکمیل مسیرهای انتقال و فراهم شدن ترتیبات لازم برای این صادرات هستند.

عبدالمتین قلندری، رئیس دارالانشای اتاق صنایع و معادن، گفت: «در سال گذشته برای نخستین‌بار در تاریخ افغانستان، ما بطری به خارج از افغانستان صادر کردیم. امسال هم صدها کانتینر بطری به خارج صادر خواهیم کرد.»

برخی از اعضای این اتحادیه از وزارت صنعت و تجارت می‌خواهند که علاوه بر ادامه محدودیت‌ها بر صادرات سرب، در قراردادهای دولتی از تولیدات داخلی بطری استفاده شود و این روند گسترش یابد.

مسئولان اتحادیه کارخانه‌های تولید بطری می‌گویند که تا پایان سال جاری تعداد کارخانه‌های تولید این محصول در کشور به بیست شرکت خواهد رسید.

به گفته آنان، افغانستان ظرفیت تولید انواع بطری‌ها را دارد و این کشور به‌طور سالانه ۳۸ هزار تن بطری تولید می‌کند و تولیدکنندگان داخلی توانایی افزایش این میزان را دارند.

عبدالسلام جواد آخندزاده، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، گفت: «فابریکه‌های تولید بطری با تولید انواع بطری‌ها در اندازه‌های مختلف، نیازهای بازار افغانستان را برطرف می‌سازند.»

مسئولان وزارت اقتصاد نیز گفته‌اند که توسعه صنایع داخلی و تولیدات در اولویت‌های کاری امارت اسلامی قرار دارد و تمامی نهادهای سکتوری برای حل مشکلات سرمایه‌گذاران همکاری می‌کنند.

عبداللطیف نظری، معین مسلکی وزارت اقتصاد، گفت: «ما تلاش می‌کنیم که زمینه مناسب را برای سرمایه‌گذاری، هم برای افغان‌ها و هم برای سرمایه‌گذاران خارجی، فراهم سازیم.»

در گذشته، بطری‌ها از کشورهایی مانند پاکستان، ایران، تایلند و چین وارد می‌شد، اما اکنون این واردات کاهش یافته و تا پایان سال جاری افغانستان به خودکفایی در این بخش خواهد رسید.

در حالی‌که مسیرهای پروازی جهانی به‌دلیل تنش‌های منطقه‌ای تغییر یافته، گزارش تازه «سویش انفو» نشان می‌دهد که عبور طیاره‌ها از حریم هوایی افغانستان به منبع عایداتی قابل‌توجه برای این کشور تبدیل شده است.

بر بنیاد این گزارش، در حال حاضر نزدیک به دو هزار پرواز در هفته از فضای افغانستان عبور می‌کنند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته حدود پنج برابر افزایش یافته است. گفته می‌شود که از هر طیاره حدود ۷۰۰ دالر به‌عنوان حق عبور اخذ می‌شود که در مجموع عایدات هفتگی را به حدود ۱.۴ میلیون دالر و سالانه به بیش از ۷۰ میلیون دالر می‌رساند.

این افزایش پروازها در حالی صورت گرفته که جنگ در اوکراین و تنش‌ها در خاورمیانه، مسیرهای هوایی سنتی میان اروپا و آسیا را محدود ساخته و شرکت‌های هوایی را مجبور به استفاده از مسیرهای بدیل از جمله افغانستان کرده است.

در همین حال، گزارش افزوده است که برخلاف بسیاری از کشورها، هزینه عبور از حریم هوایی افغانستان به‌صورت ثابت برای هر پرواز تعیین شده و بر اساس وزن هواپیما یا فاصله طی‌شده محاسبه نمی‌شود.

با این وجود، برخی نگرانی‌ها نیز مطرح شده است. بر اساس این گزارش، نبود سیستم پیشرفته کنترول ترافیک هوایی در افغانستان باعث شده تا پیلوت‌ها خودشان هماهنگی‌های لازم را انجام دهند؛ موضوعی که انتقاداتی را در پی داشته است.

هم‌زمان، برخی شرکت‌های هوایی به‌دلیل شرایط امنیتی و تغییر مسیرها، شماری از پروازهای خود به کشورهای خاورمیانه را لغو کرده‌اند و توجه بازار سفر به مقاصد دیگر مانند اروپا و کارائیب افزایش یافته است.

این تحولات نشان می‌دهد که افغانستان، با وجود چالش‌ها، به‌گونه غیرمستقیم از تغییرات ژئوپولیتیکی در منطقه سود برده و به یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی هوایی تبدیل شده است.

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان در سه ماه نخست سال جاری میلادی، واردات سوخت از روسیه و بلاروس را از طریق خطوط آهن بیش از ۵۰ درصد افزایش داده‌اند؛ اقدامی که در پی تغییر مسیر صادرات انرژی روسیه و کاهش عرضه از خاورمیانه به‌دنبال تنش‌های منطقه‌ای صورت گرفته است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی تاجران، حجم مجموع عرضه سوخت به این کشورها در دوره جنوری تا مارچ به ۳.۳۴۷ میلیون تُن متریک رسیده است.

رویترز می‌گوید پس از وضع تحریم اتحادیه اروپا بر واردات محصولات نفتی روسیه در فبروری ۲۰۲۳، آسیای مرکزی به بازار اصلی صادرات سوخت روسیه تبدیل شده است.

با وجود آن‌که روسیه صادرات تیل را تا پایان ماه جولای محدود کرده، برخی کشورهای آسیای مرکزی که بر اساس توافقات بین‌دولتی با مسکو معافیت دارند، همچنان واردات خود را ادامه می‌دهند.

در این گزارش آمده است که مغولستان با واردات ۸۴۰ هزار تُن، بزرگ‌ترین خریدار سوخت روسیه در منطقه بوده است. افغانستان نیز با وجود عدم معافیت رسمی از محدودیت صادرات تیل روسیه، به دلیل ادامه صادرات بلاروس، واردات خود را افزایش داده است.

رویترز افزوده است که واردات افغانستان از روسیه و بلاروس در سه ماه نخست سال، نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، چهار برابر افزایش یافته و به ۵۳۰ هزار تُن رسیده است که شامل ۲۳۱ هزار تُن تیل می‌باشد.