پس از ممنوعیت کشت کوکنار از سوی امارت اسلامی در سال ۲۰۲۲، تولید تریاک در افغانستان به‌گونه چشم‌گیر کاهش یافته؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که کشت این ماده مخدر در مناطق صفری پاکستان و ایران گسترش یافته و این منطقه ممکن است به یکی از مراکز مهم تولید تریاک در جهان تبدیل شود.

بر بنیاد تصاویر ماهواره‌ای و گفتگو با دهقانان محلی، ایالت بلوچستان پاکستان و ولایت سیستان‌ و بلوچستان ایران در سال‌های اخیر شاهد افزایش کشت کوکنار بوده‌اند.

دیوید منسفیلد، پژوهشگر بریتانیایی در بخش مواد مخدر افغانستان، می‌گوید که ممنوعیت امارت اسلامی، ناامنی‌های فزاینده و مشکلات اقتصادی، زمینه گسترش کشت کوکنار را در مناطق مرزی سه کشور فراهم کرده است.

به گفته منسفیلد، تصاویر ماهواره‌ای شرکت بریتانیایی «السیس» نشان می‌دهد که بیش از ۹ هزار هکتار زمین در بلوچستان پاکستان زیر کشت کوکنار قرار داشته است. ولسوالی‌های لورالایی و قلعه عبدالله از مناطق عمده این کشت عنوان شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی است که شماری از دهاقین افغان پس از ممنوعیت کشت کوکنار در افغانستان، به پاکستان و ایران رفته و با سرمایه‌گذاری و همکاری با دهاقین محلی، به کشت این محصول روی آورده‌اند.

در ایران نیز ولایت سیستان‌ و بلوچستان یکی از مناطق عمده تولید تریاک دانسته می‌شود. تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۲۶ از گسترش کشت کوکنار در بخش‌هایی از این ولایت حکایت دارد.

در همین حال، کشت کوکنار در افغانستان نیز با وجود ممنوعیت امارت اسلامی، به‌ویژه در ولایت بدخشان و برخی مناطق جنوب‌غرب کشور، بار دیگر افزایش یافته است.

منسفیلد هشدار داده است که اگر روند کنونی ادامه یابد، کشت کوکنار در سال ۲۰۲۷ در افغانستان، پاکستان و ایران بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند عرضه هروئین در بازارهای جهانی را افزایش داده و منابع مالی گروه‌های مسلح را تقویت کند.

کارشناسان می‌گویند که فقر، خشکسالی، بدهی‌های دهاقین و ناامنی از عوامل مهم گسترش این پدیده‌اند؛ روندی که نگرانی‌ها درباره افزایش قاچاق مواد مخدر و تشدید خشونت در منطقه را بیشتر کرده است.

این درحالیست که امارت اسلامی پیش از این گفته است که کشت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان نزدیک به صفر کاهش یافته است.

شماری از نمایندگان مهاجرین افغان مقیم شهر انقره ترکیه، در دیدار با هیأت اعزامی وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان و وزارت امور خارجه افغانستان، مشکلات و خواسته‌های خود را مطرح کردند.

این دیدار به تاریخ اول عقرب، با حضور سعید احمد بنوری، رییس دفتر مقام وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان و وزارت امور خارجه، و صنیع‌الله فرهمند، سفیر امارت اسلامی افغانستان در ترکیه، برگزار شد.

بنوری هدف از اعزام این هیأت را بررسی مستقیم مشکلات مهاجرین و انتقال شکایت‌های آنان به مقام‌های مسوول افغانستان و ترکیه عنوان کرد. به گفته او، این هیأت بر اساس هدایت رهبری امارت اسلامی و گزارش‌های رسیده درباره وضعیت مهاجرین افغان در ترکیه توظیف شده است.

نمایندگان مهاجرین افغان در این نشست، مشکلاتی از جمله هزینه بلند تمدید کارت‌های اقامت، صادرنشدن ویزه برای مهاجرین بیمار، دشواری‌های موجود در کمپ‌ها، بازداشت شماری از افغان‌ها با وجود داشتن اسناد اقامت، مشکلات در دریافت اسناد مدنی و صحی و بلندبودن قیمت تکت‌های رفت‌وبرگشت شرکت‌های هوایی را مطرح کردند.

آنان همچنان خواستار فعال‌شدن دفتر اتشه امور مهاجرین افغانستان در ترکیه شدند تا روند رسیدگی به مشکلات و درخواست‌های مهاجرین تسهیل شود.

در همین حال، صنیع‌الله فرهمند گفت که سفارت افغانستان تلاش می‌کند در حد توان به مشکلات مهاجرین رسیدگی کند.

بنوری نیز اطمینان داد که تمام مشکلات مطرح‌شده ثبت شده و برای پیگیری و حل آن‌ها با مقام‌های مربوطه در افغانستان و ترکیه شریک ساخته خواهد شد.

همچنان محمد صابر عمر، معاون ریاست امور قونسلی در امور مهاجرین وزارت امور خارجه، درباره مشکلات مهاجرین در زمینه دریافت اسناد مدنی صحبت کرده و از تلاش برای رسیدگی به این موضوع اطمینان داد.

اخترمحمد منصور، رئیس اجرائیوی شرکت دولتی افغان گاز، در جریان سفر به ترکمنستان و اشتراک در کنفرانس بین‌المللی نفت و گاز این کشور، با مسئولان شرکت ترکمن‌گاز و پروژه تاپی درباره خط لوله گاز هرات و توسعه شبکه‌های توزیع گاز گفتگو کرده است.

ریاست عمومی شرکت‌های امارتی افغانستان اعلام کرده است که این گفتگوها با هدف بررسی موضوعات مرتبط با انتقال و توزیع گاز و استفاده از تجهیزات پیشرفته و تکنالوژی‌های معیاری در این بخش انجام شده است.

بر اساس این گزارش، رئیس اجرائیوی شرکت افغان گاز، استفاده از تکنالوژی‌های نوین در روند استخراج، انتقال و توزیع گاز را از اولویت‌های این شرکت عنوان کرده است.

تأکید بر جذب سرمایه‌گذاری و همکاری‌های تخنیکی

در جریان این سفر، رئیس اجرائیوی شرکت افغان گاز با نمایندگان شرکت‌های معتبر بین‌المللی نیز دیدار کرده و بر گسترش همکاری‌های مستقیم تخنیکی و تجارتی، تبادل دانش و تجربه‌های تخصصی و استفاده از فناوری‌های جدید تأکید کرده است.

او همچنان بر اهمیت جذب سرمایه‌گذاری در بخش گاز افغانستان تأکید ورزیده است.

به گفته ریاست عمومی شرکت‌های امارتی، این دیدارها فرصتی برای تقویت روابط با شرکت‌های بین‌المللی، شناسایی زمینه‌های همکاری مشترک و معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش گاز افغانستان فراهم کرده است.

پروژه خط لوله گاز تاپی که قرار است گاز ترکمنستان را از مسیر افغانستان به پاکستان و هند انتقال دهد، از طرح‌های مهم همکاری انرژی در منطقه به شمار می‌رود. توسعه زیربناهای انتقال و توزیع گاز می‌تواند در تأمین انرژی و تقویت همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای نقش داشته باشد.