ترانزیت افغانستان از مسیر پاکستان به پایین‌ترین سطح تاریخی رسید

روزنامه پاکستانی دان گزارش داده است که تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان به پایین‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. بر اساس این گزارش، حجم کالاهای ترانزیتی از ۵ میلیارد دالر پیش از بازگشت امارت اسلامی به قدرت، به تنها ۳۶۷ میلیون دالر در سال مالی اخیر کاهش یافته است.

به گزارش دان، هرچند بسته شدن گذرگاه‌های خط فرضی دیورند از سوی پاکستان در اکتوبر ۲۰۲۵ به دلیل نگرانی‌های امنیتی این روند را تشدید کرد، اما کاهش تجارت ترانزیتی پیش از آن آغاز شده بود.

تحلیلگران به این روزنامه گفته‌اند که افغانستان پیش از اعمال این محدودیت‌ها نیز در تلاش بود وابستگی خود به بنادر پاکستان را کاهش داده و با گسترش تجارت از طریق ایران و تقویت روابط تجارتی با کشورهای آسیای مرکزی، مسیرهای جایگزین ایجاد کند.

این گزارش می‌افزاید که ترانزیت کالا از مسیر پاکستان پس از بازگشت امارت اسلامی در ابتدا افزایش یافت و در سال مالی ۲۰۲۳ به بیش از ۱۰۲ هزار کانتینر رسید، اما در سال‌های بعد به‌طور پیوسته کاهش یافت.

دان همچنین گزارش داده است که ترانزیت معکوس، که امکان صادرات کالاهای افغانستان به کشورهای ثالث، به‌ویژه هند، از طریق پاکستان را فراهم می‌کرد، تقریباً متوقف شده و ارزش آن از ۴۵۴ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۵ به تنها ۷ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۶ رسیده است.

این روزنامه به نقل از بانک جهانی نوشته است که ایران اکنون بزرگ‌ترین منبع واردات افغانستان است و مسیرهای مستقیم و ترانزیتی این کشور نزدیک به نیمی از کل واردات افغانستان را تشکیل می‌دهد.

با این حال، بانک جهانی می‌گوید تغییر مسیر تجارت به راه‌های جایگزین، هزینه واردات را افزایش داده، درآمدهای صادراتی را کاهش داده و به فشارهای تورمی دامن زده است. همچنین کاهش تجارت در امتداد خط فرضی دیورند بر هزاران شغل مرتبط با حمل‌ونقل، گمرک، انبارداری و سایر فعالیت‌های تجاری نیز تأثیر منفی گذاشته است.